توانمندسازی کارکنان دولت

نویسنده: رضاصادقپور

 

به طور کلي آنچه که موضوع بحث ارزيابي عملکرد است شناخت جنبه‌هاي قوت و قابل بهبود (ضعف) سيستم‌ها و فرايندهاي سازمان و اصلاح آنهاست. استقرار نظام ارزيابي عملكرد سيستم‌ها در سازمان، بر كاركنان تأثير زيادي مي گذارد. توجه به اين بحث، به اين دليل كه منابع انساني هر سازمان، عامل بي جايگزين ايجاد برتري و قدرت در سازمان و جامعه است، اهميت شايان توجهي پيدا مي كند. در زير به مواردي از اين تأثيرات اشاره مي شود:
افزايش كارايي و اثر بخشي: ارزيابي عملكرد سيستم‌هاي سازمان سبب افزايش كارايي و اثر بخشي كاركنان و به تبع آن، بهره‌وري سازمان مي‌شود.
هدف گذاري: شناسايي اهداف و وظايف سازمان ، لازمه استقرار نظام ارزيابي عملكرد است. اگر کارکنان يک سازمان، خود را در دستيابي به اهداف آن سهيم بدانند، احساس تعهد ، تعلق و مسئوليت بيشتري نسبت به سازمان داشته، در اين راستا تلاش خواهند کرد. اين مسئله سبب رشد توانمندي و ارتقاي آنان خواهد شد.
بهبود تخصيص منابع: زماني كه سيستم‌هاي سازمان مورد بررسي و ارزيابي قرار مي گيرند بخشهايي که کارايي و اثربخشي لازم را ندارند، شناسايي شده، به گونه مطلوبتري از امکانات و منابع انساني سازمان در راستاي اجراي برنامه ها استفاده مي‌شود؛ به اضافه اينکه با استفاده بهينه از منابع انساني، کارکنان احساس ارزشمند بودن خواهندكرد.
پيشگيري از انحراف اداري سيستم: عدم ارزيابي عملکرد، سبب انحراف سيستم شده و کارکنان را در معرض آلوده شدن به فساد اداري قرار مي دهد. به عکس، در سيستمي که شفاف و سالم باشد، تا اندازه فراواني ، از سلامت کارکنان محافظت خواهد شد.
افزايش مشاركت كاركنان: به كارگيري سيستم‌هاي تشويق، تنبيه و آموزش سازمان در راستاي دستيابي به نتايج و تعيين سهم هر فرد در كسب آن، سبب افزايش مشاركت كاركنان مي‌شود، به ويژه اگر کارکنان در تعريف شاخصهاي ارزيابي عملکرد، دخالت مستقيم داشته باشند.
افزايش اعتماد به نفس: آگاهي يافتن کارکنان سازمان، از جنبه‌هاي قوت و ضعف آن و تأثير تلاش و کوشش آنها در ارتقاي جنبه‌هاي قوت و رفع كاستي‌ها ، سبب افزايش اعتماد به نفس و همكاري بيشتر آنان، براي ارتقاي سازمان مي شود.
افزايش رضايت شغلي: ارزيابي عملكرد واحدهاي سازمان ، انعکاس دستاوردهاي آن به کارکنان و سهيم كردن آنان در نتايج فرايندها، سبب جذاب‌تر شدن شغل و افزايش رضايت شغلي مي شود.
امكان رقابت سالم: ارزيابي عملكرد سازمانها، سبب ايجاد رقابت سالم بين آنها شده و به تبع آن ، ارزش کار کارکنان هر سازمان ، شناسايي مي شود. اين مسئله سبب افزايش انگيزه و توانمنديهاي كاركنان خواهدشد.
يادگيري مستمر و نوآوري: تلاش کارکنان يک سازمان براي بهبود مستمر بر اساس شاخصها و معيارهاي ارزيابي عملكرد‌، آنها را به سمت يادگيري مستمر و به اشتراک گذاشتن دانش خود مي برد.
خلاقيت و نوآوري: از آنجاكه خلاقيت و نوآوري بر بستر دانش‌، رشد مي كند ، يادگيري مستمر كاركنان، که خود ناشي از نهادينه شدن ارزيابي عملکرد است، سبب افزايش پويايي و دگرگوني دائمي سازمان خواهد شد.
شايسته سالاري: يكي از آثار ارزيابي عملكرد، ايجاد بستر مناسب به منظور نهادينه كردن شايسته سالاري در سازمان است، زيرا فقط با شايسته سالاري مي توان در جهت رشد شاخصهاي ارزيابي عملکرد گام برداشت. از طرف ديگر، شايسته سالاري در سازمان باعث ارتقاي توانمنديهاي کارکنان نيز مي شود.
بهبود روشهاي انجام كار: با اصلاح فرايندها (که از اثرات ارزيابي عملکرد است) روشهاي انجام کار ، بهبود يافته و فناوري اداري، توسعه پيدا خواهد کرد. اين مسئله به نوبه خود، سبب تحرک وتلاش بيشتر کارکنان و افزايش رضايت شغلي آنان خواهد شد.
ارتقاي كار تيمي : تعيين شاخصهاي ارزيابي عملکرد و تلاش در جهت بهبود آنها ، کارکنان را به سمت کار تيمي، که سبب ايجاد هم افزايي مي شود، خواهد برد.
شفافيت وظايف و مسئوليتها: استقرار نظام ارزيابي عملکرد سيستم‌ها و فرايندها، سازمان را به سمت شفاف کردن وظايف و مسئوليتهاي واحدها و کارکنان خود هدايت خواهد کرد.
افزايش سعي و تلاش : موفقيت سازمان كه براساس ارزيابي عملكرد خواهد بود، تلاش و پشتكار كاركنان را مي طلبد. اين تلاش، سبب بهبود فعاليتها و دستيابي به اهداف سازمان مي‌شود.
نهادينه شدن مفاهيم علم مديريت: ارزيابي عملكرد سازمان، بيان مي كند كه هر يك از كاركنان ، چگونه بايد عملكرد خود را مديريت كند تا به شاخصهاي مورد نظر دست يابد، بنابراين مفاهيمي مانند تصميم گيري، هدف گذاري، برنامه ريزي، سازماندهي و استفاده بهينه از منابع، در کارکنان نهادينه خواهد شد.
شكوفايي استعدادها: در صورتي كه معياري براي سنجش عملكرد، تعيين و براي دستيابي به آن معيار ، تلاش شود، زمينه شكوفايي استعدادهاي نهفته كاركنان فراهم خواهد شد.