حجاب اسلامی

تهیه وتنظیم : خانم حمیده طالبیان  دبیر علوم اجتماعی شهرستان شهرضا

 

بسیاری از زنان مسلمان به شیوه‌های گوناگون موی سر و بخش‌هایی از بدن خود را می‌پوشانند.

حجاب یا پوشش یکی از احکام اسلامی است که برای پوشش مردان و زنان وضع شده‌است. آن‌چه امروزه به عنوان حجاب در کاربرد عام مصطلح است، پوشاندن مو (به طور خاص) و سایر اعضای بدن به جز صورت و دو دست (و گاهی دو پا) توسط زنان مسلمان در برابر مردانی است که طبق شریعت اسلامی نامحرم شمره می‌شوند. بنا به نظر اکثر قریب به اتفاق فقهای امروز شیعه و اهل سنت، حجاب در این معنا بر زن مسلمان واجب است، اما در گذشته این اجماع بر سر میزان حجاب واجب برای زنان وجود نداشته و برخی از فقهای بزرگ شیعه به واجب بودن پوشش مو و بخش‌های دیگری از بدن قائل نبوده‌اند و بخش عمده‌ای از فقهای متقدم در این باره سکوت کرده‌اند. حجاب امروزه به یکی از نمادهای بسیاری از جوامع اسلامی تبدیل شده و در برخی کشورها از جمله ایران رعایت آن در مکان‌های عمومی برای همه‌ی زنان (با هر اعتقاد دینی) اجباری است.

پیشینه

در طول همهٔ اعصار و در بسیاری از تمدن‌ها سطوح مختلفی از پوشش در شکل‌های گوناگون وجود داشته‌است. در منابعی مانند تاریخ ویل دورانت یا تاریخ اسلام پطروشفسکی یا تاریخ اجتماعی ایران تالیف مرتضی راوندی و یا حتی قبل از آن مثل تاریخ یونان و دنیا اثر هرودوت که قبل از مسیح بوده است گزارش‌ها حاکی از این است که زنان و مردان هنگام حضور در جامعه دارای حدودی از پوشش بوده اند. حجاب در این معنا تاسیس شده توسط اسلام نیست و به گذشته‌های تمدن بشری بر می گردد. اما درباره‌ی حدود آن همواره تفاوت‌هایی وجود داشته.

خاستگاه فقهی حجاب

متن قرآن

یک دختر ایرانی با حجاب اسلامی

در متن قرآن به زنان درباره‌ی نحوه‌ی پوشششان دستورهایی داده شده اما هیچ دستور صریحی برای پوشاندن مو، یا حتی گردن و دست و پا وجود ندارد.  ] آیات ۳۰ و ۳۱ سوره‌ی نور و آیه‌ی ۵۹ سوره‌ی احزاب به مسائل مربوط به پوشش زنان می‌پردازند. در آیه‌های ۳۰ و ۳۱ سورهٔ نور آمده:

«

قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضوا مِنْ أَبْصرِهِمْ وَ یحْفَظوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لهَُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرُ بِمَا یَصنَعُونَ(۳۰) وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَّ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی أَخَوَتِهِنَّ أَوْ نِسائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَّ أَوِ التَّبِعِینَ غَیرِ أُولی الارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلی عَوْرَتِ النِّساءِ وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلی اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ(۳۱) (ترجمه: به مردان مؤمن بگو دیدگان خویش را از نگاه به زنان نامحرم باز گیرند و پاکدامنی ورزند که این برایشان پاکیزه‌تر است زیرا خدا از کارهایی که می‌کنید آگاه است (۳۰) و به زنان با ایمان بگو چشم از نگاه به مردان نامحرم فرو بندند و پاکدامنی کنند و زینت خویش را جز آنچه که طبعا از آن آشکار است آشکار نسازند و باید که روپوش‌هایشان را به گریبان‌ها کنند و زینت خویش را نمایان نکنند مگر برای شوهرانشان، یا پدران و یا پدر شوهران یا پسران و یا پسر شوهران و یا برادران و یا خواهرزادگان و یا برادرزادگان و یا زنان (همجنس خود) و یا آنچه مالک آن شده‌اند یا خدمتکاران مرد که تمایلی به زن ندارند و یا کودکانی که از اسرار زنان خبر ندارند، و مبادا پای خویش را [به گونه‌ای] به زمین بکوبند که آنچه از زینتشان که پنهان است ظاهر شود ای گروه مؤمنان همگی به سوی خدا توبه برید شاید رستگار شوید.)[۲۴۳۰ و ۳۱]

 »

برخی از فقهای متاخر قائل به وجوب حجاب موی سر، مدعی‌اند پوشیدن «خمار» مستلزم پوشاندن موی سر است و متن این آیه پوشیدن خمار را برای زنان مفروض پنداشته، در نتیجه واجب بودن پوشش موی سر را از متن این آیه استنباط می‌کنند. ‏ در دفاع از دلالت این آیه بر پوشش سر، در منابع اهل سنت نقل قولی از عایشه وجود دارد که زنان انصار را تحسین می‌کند، چرا که پس از نزول این آیه با معجر به شکلی ظاهر می‌شدند که گویی بر سرشان کلاغی نشسته است.  در مقابل، مخالفان، هم در مفروض بودن لزوم پوشیدن خمار در این آیه، هم در پوشانده شدن موی سر توسط خمار، و هم درباره‌ی امکان چنین استنباط فقهی حتی با قبول این فرض‌ها، تشکیک می‌کنند.  

آیه‌ی دیگری که در آن به مسئله‌ی پوشش زنان مسلمان پرداخته شده، آیه‌ی ۵۹ سوره‌ی احزاب است. در این آیه از زنان پیامبراسلام و زنان مومنان خواسته می‌شود که جلباب‌های خود را بر خویش فرو افکنند، تا شناخته نشوند تا مورد آزار قرار نگیرند:

«

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابِیبِهِنَّ ۚ ذَٰلِکَ أَدْنَیٰ أَن یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ ۗ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا (۵۹) (ترجمه: ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: «جلبابها [= روسری‌های بلند] خود را بر خویش فروافکنند، این کار برای اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است؛ (و اگر تاکنون خطا و کوتاهی از آنها سر زده توبه کنند) خداوند همواره آمرزنده رحیم است)[۳۳۵۹]

 »

استدلال موافقان و مخالفان حجاب موی سر در باره‌ی این آیه مشابه مورد قبلی است. علاوه بر این، مخالفان با توجه به متن آیه که علت این دستور را شناخته شدن زنان مسلمان (احتمالا از کنیزان) و در نتیجه آزار ندیدن آنان معرفی می‌کند، این آیه را حتی در صورت دلالت بر وجوب پوشش سر، برای وجوب همیشگی حجاب موی سر کافی نمی‌دانند.

احادیث نبوی

صریح‌ترین روایتی که از پیامبر اسلام درباره‌ی پوشش اعضای بدن زنان وجود دارد، روایتی‌ست که از چند طریق با جزئیات متفاوت نقل شده و در آن پیامبر اسلام در خانه در حضور همسرش (عایشه یا ام سلمه) از پوشش زنی (اسماء یا دختری تازه‌بالغ) ابراز نارضایتی می‌کند و می‌گوید تنها موضع قابل کشف برای زنان صورت (یا صورت و دو دست) است. در صحت این حدیث اختلاف نظر وجود دارد. برای نمونه، نگارنده‌ی سنن ابوداوود خود به ضعیف بودن منبع این حدیث اشاره کرده، چرا که راوی حدیث، خالد بن دریک، که حدیث را بی‌واسطه از قول عایشه نقل کرده، هرگز عایشه را ندیده است.   گفتنی‌ست برخی فقهای مخالف وجوب حجاب، موی سر را جزو بدن ندانسته و در نتیجه چنین احادیثی را دال بر وجوب ستر راس نمی‌دانند.  

در منابع حدیثی شیعی نیز چند حدیث از پیامبر اسلام درباره‌ی پوشش زنان وجود دارد. در حدیثی در مجمع‌البیان طبرسی، پیامبر اسلام لباس زنان در برابر نامحرمان را درع و خمار و ازار و جلباب معرفی می‌کند. [۱۰] در روایتی دیگر از اصول کافی، پیامبر پیش از ورود به خانه‌ی فاطمه به همراه مرد نامحرم، او را امر به پوشاندن سرش می‌کند.

اما احادیثی که فقها معمولا برای حکم به وجوب حجاب بر آنها تکیه کرده‌اند، احادیثی هستند که در نگاه فقها وجوب حجاب از آنها به طور غیرمستقیم قابل برداشت بوده. مهم‌ترین این احادیث حدیثی‌ست که مطابق آن پیامبر اسلام تمام بدن زن را «عورت» می‌داند.   در مقابل، گروه دیگر فقها هم در صحت این حدیث و هم در دلالت آن به وجوب پوشش اعضای بدن، و به خصوص مو، تشکیک کرده‌اند.   بسیاری از فقهای شیعه در دوران متاخر با استناد به احادیث صریحی از امامان شیعه و احادیث غیرصریحی از پیامبر اسلام و برداشت‌های غیرمستقیمی از آیات قرآن، حکم به وجوب پوشاندن مو داده‌اند. گفتنی‌ست که اهل سنت به دلیل اعتباری که برای سخن صحابه قائلند، جملاتی مانند جملات ‌حاکی از واجب بودن پوشش تمام بدن غیر از وجه و کفین که از قول ابن عباس و دیگران نقل شده برایشان حجیت بیشتری دارد.

احادیث امامان

روایات متعارضی در این باره از امامان شیعه وجود دارد   و فقیهان مخالف و موافق حجاب در تعریف فعلی، به موارد مختلفی از این احادیث استناد کرده‌اند.

احادیث سخت‌گیرانه‌تر

طبق احادیثی از امامان شیعه، بخشی از بدن زن که مجاز است که آشکار باشد تنها وجه و کفین (صورت و دو دست) است. ‏ گفتی‌ست که برخی فقهای مخالف حجاب، این احادیث را دلیل کافی برای وجوب پوشش مو نمی‌دانند چون مو را جزو بدن زن نمی‌دانند.

طبق احادیث مختلف دیگر، زنان از سخن گفتن بیش از پنج کلمه با مردان نامحرم نهی می‌شوند ‏  ، خیر زنان در این ذکر می‌شود که نه مردان را ببینند و نه مردان ببینندشان (از فاطمه دختر پیامبر اسلام)   زنان از نپوشیدن روسری جلوی نامحرم جز درهنگامی که روسری‌شان را پیدا نکنند نهی می‌شوند ‏ (بی‌اشکال بودن نپوشیدن روسری در صورت پیدا نشدن روسری در این حدیث قابل توجه است.) ، و بالاخره، پوشاندن موی سر در چند جا صراحتا بر زنان واجب دانسته می‌شود.   گذشته از این، در روایات دیگری نیز پوشش موی سر در سخنان نقل شده امامان شیعه مفروض دانسته می‌شود و به چند و چون آن پرداخته می‌شود.  

احادیث آسان‌گیرانه‌تر

در مقابل، روایاتی با رویکرد آسان‌گیرانه‌تر درباره‌ی پوشش و نگاه وجود دارد. در روایتی، علی بن سوید می‌گوید به امام موسی کاظم عرض کردم من به نگاه کردن زنی زیبا مبتلا شده‌ام و نظر به وی، مرا به تحسین وادار می‌کند. امام فرمود: اگر خداوند صداقت را در نیت تو بیابد، اشکالی ندارد. ‏ سند این روایت غیر قابل خدشه خوانده شده است   و فقهایی از جمله محقق سبزواری، علامه مجلسی و شیخ انصاری در کتب خود از این حدیث به عنوان خبر صحیح یاد کرده‌­اند.

گروه دیگری از احادیث به میزان لازم برای پوشش زنان در هنگام نماز اشاره دارند. گرچه ستر صلاتی و ستر در برابر بیگانه دو مقوله جدا از هم می‌باشند، اما دلایل مورد استناد در هر حوزه بسیار شبیه و نزدیک به هم است. برخی فقها به تلازم بین این دو اعتقاد دارند. حتی گاهی در ستر صلاتی سخت گیری بیشتری شده است.  با توجه به این موضوع احادیث آسان‌گیرانه درباره‌ی پوشش لازم برای نماز اهمیت می‌یابند. بنا بر حدیثی از امام صادق، زن مسلمان آزاد اشکالی ندارد که بدون پوشش سر نماز بخواند. ‏[۲۶] برخی فقها از این حدیث به عنوان موثقه تعبیر نموده‌اند.   این حدیث با تفاوت‌های جزئی به شکل‌‌های دیگر نیز از امام صادق نقل شده است. ‏

سنت در زمان پیامبر اسلام

به عقیده‌ی موافقان وجوب پوشش مو و گردن و دست و پا، زنان مسلمان در عصر پیامبر اسلام نوعا حد پوشش مورد نظر آنان را رعایت می‌کردند. در مقابل مخالفان وجوب این حد از پوشش، بر این نکته تاکید می‌کنند که حد پوشش شرعی زنان مسلمان در زمان پیامبر اسلام کمتر از این بوده است.   حامیان این نظر به روایات و احادیثی استناد می‌کنند که طبق آن‌ها بسیاری از مردان و زنان مسلمان (به خصوص مستمندان و بادیه‌نشینان) دامن‌های کوتاه می‌پوشیدند و به همین دلیل هنگام رکوع و سجده شرمگاهشان نمایان می‌شد ‏ ، برهنگی عادی بود و پیامبر اسلام حتی به عموی خود توصیه می‌کرد که برهنه راه نرود   پیش می‌آمد که زنان در شرایط ویژه کاملا لخت از خانه خارج شوند   ، به علت کمبود جامه گاهی افراد مجبور به حضور برهنه در ملا عام می‌شدند  ، افراد دارا توصیه می‌شدند که به مستمندان جهت پوشاندن عورت جامه صدقه بدهند   پیامبر اسلام زنان و مردان را از پوشیدن دامن‌های بلند که مایه‌ی رشک مستمندان شود منع می‌کرد ‏  ، زنان و مردان با هم و از ظروف مشترک وضو می‌گرفتند   ، و دستورهایی درباره‌ی استحمام نکردن زن و مرد در مکان مشترک از سوی پیامبر مطرح می‌شد. ‏

در روایتی که در چند سند تکرار شده چنین آمده است:  

«

همسران پیامبر، از حضرت پرسیدند: دامن لباس را چقدر آویزان و دراز کنند. رسول خدا پاسخ داد: «یک وجب». همسران گفتند یک وجب کم است زیرا عورت از آن بیرون می‌زند. حضرت گفت یک ذراع (دو وجب). همسران دوباره گفتند در این صورت پاهایشان نمایان می‌ماند. پیامبر گفت «همان یک ذراع باشد و چیزی بر آن نیفزایید

 »


موارد مشابه این روایت در سندهای دیگری نیز آمده‌اند. ‏

مطابق نظر برخی مخالفان وجوب حجاب، انداختن پارچه روی سر از رسوم برخی اعراب جاهلی بوده است اما در اسلام بر آن امر نشده است  همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که بر طبق آنها زنان عرب در مواقع عزا سربرهنه به بیرون از خانه می‌رفتند و شیون می‌کردند. ‏  طبق گزارش تاریخ یعقوبی، فاطمه دختر پیامبر اسلام در واکنش به خشونت و تهدیدی که بر سر مسئله‌ی خلافت نسبت به همسرش صورت گرفت، «بیرون آمد و گفت: به خدا قسم باید بیرون روید اگرنه مویم را برهنه سازم و نزد خدا ناله و زاری کنم. بر اساس گزارش تفسیر عیاشی، وی پس از اتمام حجت دست حسن و حسین را گرفت و به سمت قبر پدر حرکت کرد تا موی سرش را پریشان کند و به درگاه پروردگار ناله سر دهد  در گزارش دیگری نقل شده که زنان بنی هاشم پس از شنیدن خبر شهادت امام علی، با سرهای برهنه و موهای پریشان از خانه‌ی خود خارج شدند. ‏  روایات مشابه درباره‌ی حضور سربرهنه‌ی عامدانه‌ی زینب دختر امام علی در ملا عام به نشانه‌ی عزا و زاری وجود دارد. ‏

حد پوشش نزد شیعیان

براساس قرآن و فتواهای مراجع تقلید شیعه، زنان و مردان هرکدام وظیفه‌هایی دارند که در برخی موارد میان مراجع تقلید اختلاف هست. این حد در میان فتاوی مشترک است که مرد و زن باید عورت‌هایشان را در هر شرایط از هرکس و هر جنس بپوشانند مگر در شرایط اجباری مانند هنگامی که برای دستشویی نیاز به کمک داشته‌باشند که احکام خاص خود را دارد.

طبق نظر مراجع تقلید معاصر شیعه (که با نظر علمای پیشین شیعه متفاوت است)، زنان باید همهٔ بدنشان از جمله همهٔ موی سر، تن و پایشان را از مردان نامحرم بپوشانند، ولی می‌توانند دست‌ها را از مچ به پایین و گردی صورت را باز بگذارند، اگرچه پا و زیر چانه و ساعد و آرنج و مانند آن را باید بپوشاند.

احکام درباره مردان نیز اختلافی است. برخی مراجع تقلید معاصر افزون بر حد مشترک می‌گویند مردان باید تن و جاهای نامتعارف بدنشان را از زن نامحرم بپوشند. به فتوای آنها مثل مردان نمی‌توانند پیش زن نامحرم پیراهن آستین‌کوتاه بپوشند یا با شلوارک‌های ورزشی ظاهر شوند.

احکام نگاه کردن نیز بسیار اختلافی است ولی طبق فتوای مراجع تفلید معاصر، به جز زن و شوهر به طور کلی هیچ‌کس نباید به قصد لذت به دیگری -محرم یا نامحرم و زن یا مرد- نگاه کند.

حجاب کنیز

بنا به نظر اکثریت فقهای شیعه و سنی، پوشش موی سر بر کنیزان واجب نیست. مطابق یکی از نظرات، کارکرد پوشش مو تمایز میان کنیزان و زنان آزاد بوده. نقل است که عمر بن خطاب هرگاه کنیزی را با پوشش سر می‌دیده او را کتک می‌زده. ‏ در برخی روایات از امامان شیعه نیز، نه تنها حجاب سر بر کنیز واجب دانسته نشده، بلکه کنیزان از به کار بردن روسری و پوشش سر، باز داشته شده اند و توصیه شده است که آنان را حتی با کتک زدن، از این کار باز دارید تا از زنان آزاده متمایز گردند. حتی در روایتی  این رفتار (کتک زدن کنیز باحجاب) به امام باقر نیز نسبت داده شده است.  حامیان این نظر که هدف از پوشش سر ایجاد تمایز میان کنیزان و زنان آزاد بوده، به عبارت «تا شناخته شوید تا آزار نبینید» در آیه‌ی ۵۹ سوره‌ی احزاب نیز استناد می‌کنند.

مطابق رایی بسیار مشهور، بخشی از بدن کنیزان که موظف به پوشاندن آن بودند، مانند مردان از ناف تا زانو بود و ملزم به پوشاندن سینه، پستان، ساق و غیره نبودند. ‏  همچنین، بنا به گزارش‌هایی، مردان نامحرم نیز می‌توانستند به بالاتنه‌ی کنیزان نگاه کنند و هنگام خرید دامن آنان را کنار می‌زدند. ‏  انس بن مالک در روایتی درباره‌ی عمر بن خطاب کنیزان عمر را در حالی توصیف می‌کند که خدمت می‌کردند و موهایشان پیدا بود و پستان‌هایشان می‌لرزید. ‏

فلسفهٔ حجاب از دیدگاه موافقان حجاب

گروهی از مسلمانان ادعا دارند حجاب وسیله‌ای برای محدود کردن زن به خانه نیست بلکه حجاب وسیله‌ای برای حضور سالم زن در اجتماع است. ضرورت دیگر وجود حجاب از دیدگاه بسیار ی از مسلمانان محدود کردن ارضای میل جنسی به محیط خانواده برای جلوگیری از فساد و بی بند و باری در جامعه است  از نظر آیت‌الله جوادی آملی، قرآن وقتی درباره حجاب سخن می‌گويد، می‌گوید: حجاب عبارت است از احترام‌ گذاردن و حرمت قائل شدن براي زن كه نامحرمان او را از ديد حيواني ننگرند؛ بنابراین، نظر كردن به زنان غير مسلمان را بدون قصد تباهي جايز مي‏داند. حرمت زن نه اختصاص به خود زن دارد، نه شوهر و نه ويژه برادر و فرزندانش است. همه اينها اگر رضايت بدهند، قرآن راضی نخواهد بود، چون حرمت زن و حيثيت زن به عنوان حق‏ الله مطرح است و خداي سبحان، زن را با سرمايه عاطفه آفريد كه معلم رقت باشد و پيام عاطفه بياورد.

فلسفه حجاب از دیدگاه مخالفان

برخی از مخالفان حجاب و به خصوص اجباری بودن آن، واجب نبودن حجاب بر کنیز را گواهی بر این نکته می‌گیرند که هدف از فرمان حجاب رعایت امنیت جنسی جامعه نبوده، چرا که کنیزان نیز، حتی گاهی بیش از زنان آزاد عرب، دارای جذابیت جنسی بودند.

گروه دیگری از مخالفان حجاب که به کارکرد جنسیتی آن معتقدند، ادعا می‌کنند که «حجاب زنان را تبدیل به یک شئ»  و بلکه یک «شی جنسی» می‌کند . آنان در بهترین حالت حجاب را یک پارادوکس می‌دانند که «حتی اگر هدف از حجاب حفاظت از زنان تعریف شده باشد، قانون شرعی شیعیان به نام متعه همان حفاظت را براحتی از سر راه بر می‌دارد... چرا که ازدواجی ۱۰ دقیقه‌ای با فاحشگی هیچ تفاوتی ندارد.» و در بدترین حالت حجاب را ابزاری برای سرکوب زنان میدانند.  از دید آنان

«

حجاب صرفا زن را نوعی وسیلهٔ هیجان‌آور معرفی می‌کند، و مرد را موجودی می‌داند که ذاتا توانایی کنترل شهوات خویش را ندارد، و لذا از احساس وظیفه نسبت به کنترل شهوت خود معافش می‌کند. در واقع زنان باید جور ناتوانی کنترل شهوت مردان را بکِشند، و لذا حجاب قانونی از جانب مردان برای مردان است.

 »

به گفته مخالفان حجاب: از دیدگاه فلسفهٔ حجاب، زن سرچشمهٔ تهییج شهوت‌های جنسی مردان است چراکه اسلام تمام یا اکثر بدن زن را عورت می‌داند ]، و لذا باید پوشیده شود.

مخالفین حجاب اذعان می‌دارند که حجاب حتی در برخی مواقع می‌تواند باعث افزایش تنش‌های جنسی شود چنانکه در سینمای هند از حجاب بعنوان نوعی وسیله برای تهییج جنس مخالف استفاده می‌شود.

انواع حجاب در جوامع امروز

 

 

تصویری از زنان محجبه مسلمان با روبنده و نقاب، در مقابل ایستگاه اتوبوس در یکی از خیابان‌های لندن.

در قرون گذشته، در جامعه عرب از روبنده(=نقاب) استفاده می‌شده‌است و در جامعه ایرانی از چادر و چارقد استفاده می‌شده‌است ]. طبق یکی از نظرات، استفاده از چادر در میان ایرانیان به دوران پیش از اسلام و به زمان اشکانیان و پس از آن ساسانیان باز می‌گردد.