سولات کل دروس کتاب جامعه شناسی 2همراه باپاسخ های تشریحی

تهیه وتنظیم : حمید رحیمی مدرس جامعه شناسی 2 (استان اصفهان)

درس اول

1-مفهوم جهانی اجتماعی را با ذکر مثال بیان کنید.

به کلیه ی پدیده هایی که در زندگی اجتماعی انسان ها اثر می گذارد.

2-چگونه می توان پدیده های جهان طبیعی و فراطبیعی را جزء جهان اجتماعی به کار برد؟

پدیده ها تا زمانی که در زندگی اجتماعی انسان ها اثر داشته باشند ، و موجب ارتباط انسان ها شوند جزء جهان اجتماعی محسوب می شوند.مانند: جنگل ها ، بیابان ، فلزات (طبیعی) ایمان ، آخرت ، روح ، افسانه (فراطبیعی)

3-پدیده های زلزله ، خشکسالی و آب و هوا چگونه درون جهان اجتماعی قرار می گیرند؟

از جهتی که موجب برقراری ارتباط انسان ها و تغییر شیوه ی زندگی مردم می شود ، درون جهان اجتماعی می باشد.

4-جهان اجتماعی چگونه بسط می یابد؟

انسان ها از طریق تجسم ذهنی و تحت تاثیر قرار گرفتن پدیده ها جهان اجتماعی خود را گسترش می دهند مثلا تا زمانی که انسان پدیده ی الکتریسیته را نمی شناخت جزء جهان اجتماعی او نبود.

5-چرا شناخت خداوند و فرشتگان جزء جهان اجتماعی محسوب می شود؟

چون ارزش ها و آرمان های جهان اجتماعی انسان ها را تغییر می دهد.

6- قنات با آب و هوای ایران چه ارتباطی دارد و دارای چه ابعاد اجتماعی می باشد ؟ باتوجه به  نیمه بیابانی بودن ایران وکمبود آب ، ایرانیان قنات را ابداع کردندکه درزندگی اجتماعی وروابط  مردم تاثیرگذاربوده است .قنات درایران موجب شکل گیری شبکه ای ازروابط اجتماعی وفرهنگ سخت کوشی ، تعاونی وهمیاری  شده است.

7- چگونه پدیده های گذشتگان و آیندگان  درون جهان اجتماعی قرار می گیرند؟ چرا؟ عبرت گرفتن از سرنوشت دیگران درزندگی  اجتماعی ما تاثیر دارد .( گذشتگان )  تلاش می کنیم مایه ی عبرت دیگران نشویم ( پس با آیندگان ارتباط  وتاثیر متقابل اجتماعی داریم .)

درس دوم

1-ساختار جهان اجتماعی چیست؟

به چگونگی ارتباط بین پدیده های اجتماعی ساختار اجتماعی می گویند.

2-جهان اجتماعی چیست؟

به کل پدیده هایی که در زندگی اجتماعی انسان ها تاثیر می گذارد ، جهان اجتماعی می گویند.

3-نظام اجتماعی چیست؟

به نمود عینی پدیده های اجتماعی از نظر ساختار و اجزا نظام اجتماعی گفته می شود.

(به  جمع  اجزاء وپدیده های اجتماعی و نحوه ی روابط بین  این اجزاء نظام اجتماعی گفته می شود . )

مثال: معلم ، دانش آموز ، مشاور و... عناصر اچتماعی هستند( پدیده های اجتماعی ) که این عناصر با یکدیگر رابطه برقرار می کنند و به این رابطه ساختار اجتماعی می گویند. وقتی این عناصر از طریق برنامه و مقررات شکل مدرسه به خود می گیرند ، نظام اجتماعی مدرسه به وجود می آید.

4-جهان اجتماعی چه تفاوت هایی با نظام اجتماعی دارند؟

1-جهان اجتماعی بزرگ تر است 2- مفهوم جهان اجتماعی بیشتر ذهنی است ولی مفهوم نظام اجتماعی عینی تر است. 3-جهان اجتماعی نظام کل است و نظام اجتماعی خرده نظام کل است 4-جهان اجتماعی به جمع پدیده ها اشاره می کند اما نظام اجتماعی به جمع پدیده ها و روابط آن ها اشاره می کند.

5-خرده نظام چیست؟به اجزای نظام اجتماعی کل که باارتباط بین آن ها نظام هایی به وجود می آید ، خرده نظام گویند.

6-نظام اجتماعی  کل چیست؟

هرگاه نظام اجتماعی با اجزای درون آن (خرده نظام ها) در نظر گرفته می شود ، نظام ، نظام کل است مثل : یک شهر نظام اجتماعی کل است که هر کدام از بخش های اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی ، آموزشی و خانواده جزء خرده نظام آن می شوند.

7-نهاد اجتماعی چیست؟

به خرده نظام هایی که نقش تعیین کننده ای در نظام اجتماعی کل دارند و نیازهای اساسی جامعه را برطرف می کنند ، نهاد اجتماعی می گویند مانند: سیاست ، اقتصاد ، آموزش و خانواده

سوالات درس سوم

1-جامعه و فرهنگ را تعریف کنید.

فرهنگ به شیوه ی عملی و نحوه ی عملکرد هر جامعه و نهاد فرهنگی گویند. جامعه به گروهی از انسان ها اطلاق می شود که در طی سالیان متمادی با یکدیگر زندگی می کنند.

2-ویژگی های فر هنگ را بنویسید.

1-فرهنگ آگاهی بر شناخت مشترک است. 2-فرهنگ  آموختنی و آموزش پذیر است. 3- فرهنگ قابل انتقال است. 4-هر جامعه ای دارای فرهنگ است. 5-فرهنگ قابلیت تغییر دارد.

3-رابطه ی فرهنگ و جامعه را توضیح دهید.

فرهنگ و جامعه جدای از یکدیگر نمی توانند باشند. جامعه ی بدون فرهنگ وجود ندارد و فرهنگ نیز بدون جامعه پدید نمی آید.جامعه و فرهنگ را به جسم و جان یک موجود زنده می توان تشبیه کرد. جامعه در حکم جسم و کالبد و فرهنگ در حکم جان و روح است.

4-فرهنگ عمومی و خرده فرهنگ را تعریف کنید.

بخش مشترک فرهنگ که در جامعه غالب است را فرهنگ عمومی و بخشی از فرهنگ مخصوص یک گروه ، قوم یا طبقه است. مثلاٌ در ایران ، فرهنگ اسلامی ، ایرانی فرهنگ عمومی و فرهنگ قوم های ترک و لر و پلوچ و یا فرهنگ مشاغل مختلف مانند جامعه ی مهندسان خرده فرهنگ است.

5-در چه صورتی خرده فرهنگ به ضدفرهنگ تبدیل می شود؟

در صورتی که ارزش ها ، عقاید ، و هنجارهای خرده فرهنگ مخالف با فرهنگ عمومی باشد مانند گروه بزهکاران و سارقانی که نظم جامعه را زیر پا می گذارند. (در صورتی که خرده فرهنگ به لایه های اصلی وعمیق یک فرهنگ حمله کند به ضدفرهنگ تبدیل می شود.)

6-منظور از نهادهای فرهنگی چیست؟

نهادهایی که به تولید فرهنگ می پردازند ، فرهنگ را در جامعه  استمرار می دهند و آن را در جامعه عمق می بخشند مانند: خانواده ، مساجد ، آموزش و پرورش ، دانشگاه ها  و رسانه ها.

7-هر نهاد اجتماعی چه رابطه ای با فرهنگ دارد؟

هر نهاد اجتماعی علاوه بر آن که تابع فرهنگ عمومی جامه است ، دارای خرده فرهنگ خاص خود می باشد. مثلاٌ نهاد اقتصادی دارای عقاید و ارزش ها ، هنجارها (ضرب المثل ها) خاص خود می باشد.

8-با ذکر مثال تاثیر فرهنگ در نهادهای اجتماعی را توضیح دهید.

مثلاٌ در فرهنگ اسلامی ایران ، نهاد اقتصادی فعالیت های اقتصادی و ثروت اندوزی را در مسیر ارزش های الهی قرار می دهد ، بنابراین ربا حرام است یا در فرهنگ دنیوی سرمایه داری فرهنگ غرب، چون اررزش جامعه لذت گرایی و کسب سود بیشتر است ربا حرام نیست.

9-در نظام سرمایه داری ارزش های نهاد اقتصادی با ارزش های نهاد اقتصادی نظام اسلامی چه تفاوت هایی دارد؟

در نظا سرمایه داری افزایش ثروت و انباشت سرمایه هدف اصلی است ولی در نهادهی اقتصادی اسلامی عدالت و قسط ارزش های اصلی است.

10-چرا خانواده یک نهاد فرهنگی است؟

چون به تولید ، استمرار و عمق فرهنگ کمک می کند.

سوالات درس چهارم            جامعه شناسی 2

1-فرهنگ واقعی و فرهنگ آرمانی را تعریف کنید.

بخشی از فرهنگ که مردم به آن عمل نی کنند فرهنگ واقعی جامعه است.بخشی از فرهنگ که مردم  از آن جانبداری می کنند و رعایت آن را لازم می دانند اما به آن عمل نمی کنند فرهنگ آرمانی است.

2-ملاک های تشخیص فرهنگ حق از باطل چیست؟

1-قابل دفاع باشد 2-مطابق فطرت و وحی باشد.3-از عقلانیت برخوردار باشد.

3-در فرهنگ اسلامی مهم ترین ارزش های اجتماعی کدامند؟

1-عمل به حق 2-پرهیز از باطل

4-چگونه بخشی از فرهنگ آرمانی خارج از فرهنگ واقعی قرار می گیرد و بخش های داخل یک فرهنگ آرمانی کدامند؟با مثال تفسیر کنید.

یخش هایی از فرهنگ آرمانی توسط مردم رعایت می شود و به آن عمل می کنند که داخل فرهنگ واقعی است مثلاٌ خون ریزی نکردن و به ناحق خون نریختن که هم در فرهنگ واقعی و هم در فرهنگ آرمانی (یا احترام به والدین و...) اما بخش هایی از فرهنگ فقط آرمانی است و در عمل رعایت نمی شود یعنی خارج از فرهنگ واقعی است مثلاً غیبت نکردن و صرفه جویی و دروغ نگفتن که به صورت فرهنگ آرمانی است ولی در عمل اکثر مردم آن ها را رعایت نمی کنند.

5-دو ابزار مهم برای شناخت عقاید در ارزش ها چیست؟

1-عقل 2-وحی

6-حقیقت را با واقعیت مقایسه کنید.

1-حقیقت خارج از وجود انسان است ولی واقعیت درون تصور انسان است. 2-حقیقت پدیده ای ثابت است و تحت تأثیر قرار نمی گیرد ولی واقعیت پدیده ای است که روی داده و تحت تاثیر قرار می گیرد.

7-در چه صورتی جوامع فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام برمی دارند؟

اگر جوامع به حقیقت ایمان نیاورند و بر اساس آن عمل نکنند یا اگر ایمان خود به حقیقت و کنش هایی که براساس آن سازمان داده اند تغییر دهند فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام برمی دارد.

8-تعدادی از ارزش های فرهنگ باطل را نام ببرید.

قدرت طلبی ، شرک ، نژادپرستی ، ثروت اندوزی ، انکار مبدأ الهی ، شقاوت ، تجاوز به حقوق دیگران ، دنیا پرستی ، ظلم ، بی عدالتی

9-تعدادی از اررزش های فرهنگ حق را نام ببرید.

دفاع از عدالت-حمایت ارز مظلومان-توحید- ربوبیت خداب سبحان نسب به همه ی مخلوقات - آزادی انسان ها و موانع سعادت.

10-مدیران و برنامه ریزان فرهنگی جامعه از چه طریقی فرهنگ آرمانی را به عرصه ی فرهنگ واقعی وارد می کنند؟

از طریق تحقق شرایط امر به معروف و نهی از منکر - استفاده بیشتر از افراد متخصص در عرصه ی رسانه ها - به مقتضیات زمان و مکان و نحوه ی ورود عناصر فرهگی به جامعه توجه کنند - کمک به جامعه پذیری افراد جامعه

11- کدام بخش از فرهنگ حق وکدام بخش باطل است؟ بخش هایی ازفرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد وبراساس خرافات شکل گرفته باشد باطل وبخش هایی که از نظر علمی صحیح ومطابق فطرت انسان باشد حق است.

12- نقش مدیران وبرنامه ریزان فرهنگی درجامعه چیست؟ تلاش می کنند از طریق نهادهای فرهنگی، تعلیم وتربیت لازم رابرای ورود فرهنگ آرمانی به عرصه فرهنگ واقعی فراهم آورند.

13- چراماناچار به پذیرش حکمت الهی ووحی درتشخیص حق وباطل هستیم ؟ چون عقلانیت ابزاری نسبی ومحدوداست.

14- کدام جوامع نمی توانند ازحق یا باطل بودن عقاید وارزش ها سخن بگویند؟ چرا؟

جوامعی که علم را محدود به دانش تجربی وآزمون پذیری می دانند وعقل ووحی رابه عنوان دو وسیله ی معرفت علمی معتبر نمی دانند وارزش ها وعقاید اجتماعی راصرفا پدیده های تاریخی می دانند که ملاکی برای داوری نسبت به درست وغلط بودن آنها نداریم .

15- چندنمونه ازعناصر فرهنگ حق که دراغلب جوامع حضورداردرانام ببرید :

وفای به عهد، راستگویی، پرستش خدا، عدالت خواهی، گذشت ، رعایت پوشش، دفاع از مظلوم ، احترام به همنوع، کمک به هم نوع ،

16- چه تفاوتی بین فرهنگ آرمانی وفرهنگ حق وجود دارد ؟

حق یا باطلل بودن فرهنگ ( عقاید، ارزش ها ، هنجارها، کنش ها) براساس آگاهی یا جهل، علاقه یا بی توجهی  مردم  جوامع  مختلف نسبت به آنها تعیین نمی شود.ولی فرهنگ آرمانی با  اعتباردادن وتوجه  مردم شکل می گیرد .

17- دیدگاه فارابی درخصوص مدینه فاضله چیست؟  جامعه ای که از فرهنگ حق برخوردار باشد مدینه ی فاضله است .

18- دیدگاه فارابی  نسبت به رابطه جامعه وفرهنگ حق چیست ؟ جامعه ای که از فرهنگ حق برخوردارباشد مدینه ی فاضله وجامعه ای که از فرهنگ حق محروم ودارای عقاید باطل باشد جامعه ی جاهله وفاسقه می نامد .

19- عناصری از فرهنگ باطل که درفرهنگ آرمانی  وواقعی ما وجوددارد را بنویسید:

قبیله گرایی ، تجمل گرایی ، پارتی بازی ، قدرت طلبی ، مال اندوزی ، خودخواهی ، برتری طلبی ،  خودمحوری

20- آیا حقیقت با عدم تایید مردم درجامعه باطل می شود ؟ خیر اگر حقیقت به واقعیت درنیاید نشان دهنده ی باطل بودن آن نیست.

21- درچه صورتی حقیقت به حوزه فرهنگ واقعی راه پیدا می کند؟  درصورتی که جوامع عقاید وارزش های حقیقی را به عرصه فرهنگ آرمانی درآورند وسپس به انها شکل هنجاروکنش دهند( حقیقت را به ارزش وعمل درآورند.) حقیقت به حوزه ی فرهنگ واقعی راه پیدا می کند .

22- چرا حقیقت درقلمرو واقعیت ثابت نیست ؟ چون ممکن است حقیقت به صورت عقاید آرمانی  وهنجارهای عملی ( فرهنگ واقعی ) درنیامده باشد .جامعه ممکن است از حقیقت انحراف داشته باشد وبه سوی باطل برود.

درس پنجم کتاب جدید التالیف جامعه شناسی 2

1-هویت چیست؟

به مجموعه ویژگی ها و خصوصیات هر فرد هویت او گفته می شود.

2-افراد در موقعیت های مختلف خود را چگونه معرفی می کنند؟

باهوش ؛ زرنگ ، تنبل ، بی نظم ، فهمیده ، بی مبالات ، کارمند ، سریع ، پزشک ، معلم و...

3-انواع ویژگی های هویت را نام ببرید.

اکتسابی ، انتسابی ، ثابت ، متغیر ، فردی ، اجتماعی

4-هر یک از ویژگی های هویتی ، انتسابی ، اکتسابی ، فردی ، اجتماعی ،ثابت و متغیر را با ذکر مثال توضیح دهید.

ویژگی هایی که در ایجاد ان موثر نبوده ایم پس از آن هم نمی توانیم در آن موثر باشیم ، ویژگی های انتسابی اند مانند پسر بودن ، دختر بودن ، پسردایی ، دخترعمه ، متولد تهران ، سفید پوست ، سایه پوست ، زشت بودن ، زیبا بودن ، آفریقایی تبار ، چینی تبار ایرانی ، برره ای ، نوحوان ، کودک

ویژگی هایی که در ایجاد آن ها موثر هستیم ویژگی های اکتسابی اند ، مانند: پدر ، مادر خوش اخلاق ، مهندس معلم ، کشاورز ، بخشنده ، خون گرم ، تنبل ، سر به هوا ، امین ، فهمیده ، وراح ، بی نظم ، وقت شناس

ویژگی هایی که شخصی و متلق به یک فرد است، ویژگی های فردی هستند.مانند: مرد ، زن ، پسر ، بچه ، قدبلند ، تپل ، کله پوک ، پزشک ، قصاب ، راست گو ، چلمنگ ، باشخصیت ، شیرفرهاد

ویژگی هایی که بدون حضور در اجتماع به دست نمی آید ، ویژگی های اجتماعی اند مانند: ایرانی ، روستایی ، شهری ، رئیس جمهور ، فوتبالیست.

ویژگی هایی که قابل تغییر نیستند را ویژگی های ثابت گویند مانند: پسر ، دختر ، زن ، مرد ، ایرانی الاصل ، آمریکایی تبار ، متولد تیرماه ، سیاه پوست

ویژگی هایی که قابلیت تغییر در موقعیت های مختلف را دارند ویژگی های متغیر هستند مانند: دانشجو ، دانش آموز ، زرنگ ، کشاورز ، معلم ، مهربان ، نماینده مجلس ، رئیس جمهور ، تاجر ، معلم

5-نسبت هوی فرهنگی و هویت اجتماعی را تحلیل کنید.

هر فردی با زندگی اجتماعی به تدریج نسبت به توانایی های خود شناخت و هویت پیدا می کند اگر اجتماع نبود افراد نمی توانستند هویت خود را شناسایی کنند.برخی ابعاد هویت ما در جامعه به وجود می آید مانند ایرانی بودن ، مهربان بودن ، متمدن بودن.

6-خودتان را از ابعاد مختلف هویتی معرفی کنید.

پسر ، 16 ساله ، شهرضایی زرنگ ، چاق ، قد متوسط ، درس خوان ، شوخ، خوش اخلاق با مرام ، ایرانی ، نوجوان ، شهری ، پولدار

7-در چه صورتی هویتی استمرار نخواهد داشت؟

در صورتی که همه ی ابعاد هویت انسان تغییر پیدا کند.

8-آیا هویت افراد ابعاد تقریباٌ ثابتی دارد؟

هر رد با آن که در طول زندگی خود تحولات و تغییرات بسیاری را پشت سر می گذارد می داند همان شخصی است که همه ی آن تغییرات را پذیرفته است مثلاٌ با وجودی که دوران کودکی و نوجوانی را پشت سر گذاشته ایم می دانیم همان فردی هستیم که الان 40 ساله شده ایم.

9-چرا هویت همواره ابعاد ثابتی دارد؟

چون با وود تغییرات و تحولات زندگی ویژگی های ثابت ما تغییر نمی کنند.مثلاٌ مرد بودن ، پسر حاج حسین بودن ، ایرانی بودن ، متولد 1347 بودن.

10-بخش آگاه (آشکار) و ناآگاه (پنهان) هویت را با ذکر مثال توضیح دهید.

بخشی از هویت ویژگی های ما که آ ها را می شناسیم یا دیگران به آن پی می برند. مثلاٌ می دانیم که دروس حفظ کردنی قوی تر از دروس محاسباتی و حل کردنی هستیم.

بخشی از هویت و ویژگی هایمان که از آن ها بی اطلاع هستیم هویت پنهان و ناشناخته ماست.مثلاٌ تا امروز نمی دانستم که سریع ترین دونده ی کلاسم ولی با شرکت در مسابقه ی جمعی به این نکته پی بردم .شاید اگر در مسابقه شرکت نمی کردم هرگز به این موضوع پی نمی بردم.

11-ما درباره ی ویژگی هایمان که از وجودشان آگاه (واقف) نیستیم چگونه عمل می کنیم؟

تامل می کنیم (فکر می کنیم) و گاهی از دیگران برای شناخت بهتر از خودمان کمک می گیریم و درباره ی نقاط قوت و ضعفمان آگاه می شویم.مثلاٌ نزد مشاوره ، روان کاو ، جامعه شناس ، پزشک ، روان شناس می رویم.

12-جامعه شناسان و انسان شناسان درباره ی کدام ابعاد انسان بحث می کنند؟

درباره ی ابعاد اجتماعی و فرهنگی هویت انسان ها.

13-وجود نظریات مختلف درباره هویت افراد نشان گر چیست؟

در شناخت هویتی خود و دیگران دچار خطا و اشتباه شده ایم.

14-پیامبران و اولیای الهی درباره ی کدام ابعاد هویتی انسان ها سخن گفته اند؟

ابعاد الهی ، فردی و اجتماعی انسان ها و غفلت و فراموشی از هویت حقیقی انسان ها

15-مطالبی بیان کنید که نشان دهنده ی نظریات پیامبران الهی ، فیلسوفان ، روان شناسان ، انسان شناسان و جامعه شناسان درباره ی غفلت و فراموشی انسان ها از هویت واقعی شان باشد.

نظر جامعه شناسان: غفلت از هویت ملی می تواند باعث تزلزل نظام اجتماعی شود.

نظر انسان شناسان : هویت فرهنگی کلید فهم نظام اجتماعی است و غفلت از هویت فرهنگی تهدیدی جدی برای جامعه است.

نظر پیامبران: مردم خوابند وقتی می میرند بیدار می شوند (حضرت محمد صل الله علیه و آله)

حضرت امام حسین-علیه السلام- در دعای عرفه : کسی که تو را یافت چه چیزی را گم کرد و کسی که تو را گم کرد چه چیزی را یافت.

انسان ظرفیت زیادی دارد و انسان می تواند خلیفه ی الهی در زمین باشد.

نظر روان شناسان : فراموشی توانایی ها و شناخت انسان ها را کاهش می دهد و موجب بیگانگی از خود می شود.

نظر فیلسوفان : فراموشی و یکنواختی موجب بیگانگی از خود و بیگانگی از جامعه می شود به نحوی که فرد هویت جمعی و جایگاه اجتماعی خود را گم می کند.

16-در مراسم خواستگاری خانواده ی دختر و پسر در پی شناخت چی مواردی هستند؟

شناخت شغل - موقعیت خانوادگی ، ویژگی های ظاهری و اخلاقی دیگری هستند.

درس ششم از کتاب جامعه شناسی 2 سوم ادبیات و علوم انسانی

1-انواع هویت فردی را با مثال توضیح دهید.

هویت فردی جسمانی که شامل مواردی از قبیل وزن ، قد ، گروه خونی ، سال تولد ، رنگ چشم ، رنگ مو ، تیپ و هیکل زنگ بدن ، نوع مو می شود.

هویت فردی غیرجسمانی که شامل صفات اخلاقی و روانی به طور کلی نفس آدمی است مانند : پشت کار ، دل گرمی ، اخلاص ، ایمان ، شاکر بودن ، تقوی ، بی دینی ، مهربانی ، ترش رویی و عبوس ، خیالاتی ، عصبی ، افسرده ، مجنون ، عاب ، پرهیزکار ، سخاوتمند.

2-منظور از هویت اجتماعی چیست؟با ذکر مثال توضیح دهید.

شناخت و هویتی که با حضور دیگران شکل می گیرد و جامعه و قواعد آن را تعریف می کند.صفاتی که ریشه در جامعه و فرهنگ دارد و در جهان اجتماعی شکل می گیرد.مثلاٌ پدرخانواده ، پسر ارشد خانواده ، دختر کوچک خانواده ، مادربزرگ ، زن عمو ، دایی ، عمه

3-چند نقش خانوادگی خود را نام برده و برای هریک وظیفه ای (تکالیف) و حقوقی بنویسید.

فرزند ، دختر خانواده ، پسر خانواده ، برادر ، خواهر تکالیف : کمک به والدین ، کمک به خواهر و برادران ، احترام به گذاشتن اطاعت کردن ، همدلی با اعضای خانواده ، حقوق نقش :تامین هزینه های زندگی توسط والدین ، تربیت صحیح ، نام نیکو داشتن ، مورد مشورت قرار گرفتن.

4-منظور از جهان های سه گانه چیست؟

جهان طبیعی (طبیعت و بدن انسان) جهان اجتماعی ، جهان نفسانی (روان انسان)

5-آیا بخش های فردی و اجتماعی هویت با یکدیگر ارتباط دارند و بر هم اثر می گذارند؟

بله هر یک از این دو بر یکدیگر اثر می گذارند.جامعه در برابر ویژگی های فردی ما واکنش نشان می دهدو آن را تایید یا رد می کند.هویت فردی افراد هم در جامعه در روابط اجتماعی مردم تاثیرگذار است.

6-بین ویژگی های جسمانی افراد و خصوصیات روانی افراد چه رابطه ای وجود دارد؟در این رابطه مثال بزنید.

بین ویژگی های جسمانی و ویژگی های روانی رابطه ی متقابل وجود دارد و هر یک بر دیگران اثر می گذارد.بسیاری از بیماری های جسمانی سلامت روانی انسنان را به خطر می اندازد مثلاٌ زیادی غده ی تیروئید موجب عصبانی شدن انسان و کم کاری غه تیروئید موجب تنبلی فرد می شود و یا اضطراب ها ریشه در عوامل جسمانی دارند. همچنین با تقویت روحیه ی روانی می توان برخی بیماری ها را کاهش داد.

7-با اشاره به حدیثی از حضرت امام صادق -علیه السلام- درباره ی ارتباط قوای روحی با قوای جسمانی توضیح دهید.

بدن نسبت به آنچه که نیت و عزم آدمی برآن قوی شده باشد احساس ضعف نمی کند.مثلاٌ حضرت علی -علیه السلام- با قوای -روحی خود در قلعه ی خیبر را جدا می سازد.

8-تاثیر متقابل جهان اجتماعی و طبیعت (بدن انسان) را با ذکر  مثال توضیح دهید.

محیط طبیعی و جغرافیایی بر مناسبات و روابط اجتکاعی اثر می گذارد.شزایط طبیعی و خصوصیات بدنی انسان فرهنگ های مختلفی را شکل می دهد مثلاٌ آب و هوای مرطوب و گرم جنوب کشور در هنر موسیقی ، شیوه ی زندگی ، معماری ، شیوه ی غذا پختن و فعالیت های اقتصادی مردم اثر گذاشته است.

فعالیت ها و کنش های اجتماعی انسان ها هم موجب بهبود محیط زیست یا نابودی آن می شود مثلاٌ با فعالیت های کارخانه آب و هوا آلوده می شود.

9-دانشمندانی را نام ببرید که به تاثیرات جغرافیا و طبیعت بر زندگی اجتماعی انسان پرداخته اند.

اخوان الصفا درقرن چهارم هجری - منتسکیو اندیشمند فرانسوی-ابن خلدون تونسی

10-تاثیر متقابل جهان اجتماعی و ویژگی های انسانی و روانی افراد جامعه را تحلیل کنید.

این دو با یکدیگر تعامل و تاثیر متقابل دارند. خصوصیات روحی روانی افراد مسیر زندگی اجتماعی و تحولات فرهنگی تاریخی انسان را دگرگون می سازد مثل انسان های باتقوایی که جهان را تغییر می دهند یا انسان های با شقاوتی که جهانی را نابود می کنند.جهان اجتماعی هم در خصوصیات روحی افراد اثر می گذارد و امکان رشد برخی فضایل یا رذائل را از بین می برد یا افزایش می دهد.

11-آیا هر نوع هویت اجتماعی با هر نوع هویت فردی سازگار است؟

خیر هر جهان اجتماعی براساس عقاید و آرمان ها و ارزش های خود هماهنگ باشد سازگار است.

12-هر جهان اجتماعی بر چه اساسی شکل می گیرد؟

و چگونه سازمان می یابد؟

هر جهان اجتماعی براساس عقاید ، آرمان ها و ارزش های کلان خود شکل می گیرد و براساس آن ها قواعد ، هنجارها نهادها و سازمان های جامعه سازمان می یابد.

13-هویت اجتماعی هر فرد چگونه شکل می گیرد؟

هویت اجتماعی هر فرد براساس عقاید و ارزش های جهان اجتماعی که در آن زندگی می کند شکل می گیرد.

14-در جامعه ی قبیله ای هویت جمعی افراد بر چه مبنایی مشخص می شود؟

بر مبنای جایگاه قبیله ی آن ها

15-در جامعه ی سرمایه داری هویت اشخاص بر چه مبنایی شناخته می شود؟

بر مبنای ثروت و توان اقتصادی آن ها

16-در جامعه ی دینی هویت جمعی افراد بر چه مبنایی قرار دارد؟

بر مدار ارزش هایی است که آن دین مقدم می شمارد.مثلاٌ اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را با علم ريال تقوی ، و عدالت ارزیلبی می کند.

17-نگاه جهان متجدد به طبیعت را با نگاه جهان معنوی مقایسه کنید.

جهان متجدد به طبیعت به عنوان یک ماده ی بی جان برای تصرف و خدمت گرفتن نگاه می شود و به دنبال بهره وری بیشتر از طبیعت است در جهان معنوی اسلام طبیعت موجودی زنده نشانه ی خداست و انسان به عنوان خلیفه ی خدا بر اساس اراده خدا تصرف در طبیعت دارد و حق ندارد مخالف اراده ی الهی در طبیعت و جسم خود تصرف کند.

18-جهان اجتماعی چگونه زمینه ی پیدایش و رشد هویت را فراهم می سازد؟با مثال توضیح دهید.

هر جهان اجتماعی با وی اخلاقی و روانی خاص سازگار است و زمینه ی پیدایش و رشد همان هویت را فراهم می اورد و امکان پیدایش و رشد انواع دیگر ویژگی ها و هویت را از بین می برد.مثلاٌ جهان غرب با هویت اخلاقی و الهی انسان ها سازگار نیست و آن را رشد نمی دهد.

19-جهان اجتماعی غرب چه نوع هویت اخلاقی و روانی را رشد می دهد؟

جهان غرب با رویکرد این جهانی خود با آن دسته از اوصاف (هویت) اخلاقی سازگار است که در ارتباط با آرمان ها و ارزش های دنیوی آن شکل می گیرند و با هویت روانی و اخلاقی معنوی سازگار است.

20-جهان اجتماعی و دنیوی با چه نوع هویتی سازگار است و آن را رشد می دهد و با کدام هویت ناسازگار است؟

با هویت هایی که با آرمان ها و ارزش های دنیوی سازگار باش و هویت جمعی دنیوی را شکل می دهد (جهان مدرن) و با هویت الهی و اخلاقی معنوی انسان ها ناسازگار است.

21-اخلاق پهلوانی را با اخلاق قهرمانی در ورزش جهان مقایسه کنید.

ایثار-گذشت -مروت -تواضع-جوانمردی-انسانیت= اخلاق پهلوانی جهان اسلام

دلالی - دوپینگ - سود - معروف شدن - شهرت و فخرفروشی = اخلاق قهرمانی جهان جدید.

  22-اخلاق قهرمانی و اخلاق قهرمانی با کدام ارزش های اجتماعی تناسب دارند؟

اخلاق پهلوانی با ارزش های جهان معنوی سازگار است که باورهای معنوی در آن اولویت دارند و باورهای جسمانی در رده ی دوم هستند و وسیله ای برای ارزش های متعالی دینی اند. اخلاق قهرمانی با ارزش های جهان دنیوی سازگارند که در ان باورهای جسمانی مهم اند و هدف هستند نه وسیله

سوالات تشریحی درس هفتم جامعه شناسی 2

1-    جامعه پذیری راتعریف کنید: به فرایند ومسیری که افراد برای مشارکت درزندگی اجتماعی وشکل گیری هویت اجتماعی طی می کنند جامعه پذیری می گویند. ( به فرایند مشارکت اجتماعی جهت تکوین وشکل گیری هویت اجتماعی  افراد جامعه پذیری می گویند.)

2-    کنترل اجتماعی راتعریف کنید :

به مجموعه  اقداماتی که برای پذیرش فرهنگ  ومنطبق کردن افراد با انتظارات جامعه انجام می شود کنترل اجتماعی می گویند.

3-    آیا جامعه پذیری درجوامع مختلف شیوه واحدوثابتی دارد یا متفاوت است؟ شیوه های جامعه پذیری جوامع مختلف متفاوت است . چون  عوامل جامعه پذیری  این جوامع بایکدیگر متفاوت است. خانواده ، رسانه ها ، مدارس وشیوه های آموزشی ومیزان اهمیتشان  متفاوت است .( میزان تاثیرگذاری وقدرت  هریک از عوامل فوق درجوامع مختلف متفاوت است . )

4-    عواملی که افرادراجامعه پذیر می کند. نام ببرید : خانواده ، مدرسه  ومراکز آموزشی ،  گروه همبازی ودوستان ، رسانه ها

5-     انسانها چگونه به موقعیت اجتماعی خودپی می برند؟ چگونه هویت اجتماعی خودراشکل می دهند؟ برخی از موقعیت های اجتماعی انتسابی اند( محل تولد، جنسیت)  وبرخی اکتسابی اند( معلم بودن،  دانشجوبودن و.. ) انسانها ازطریق عضویت درگروه ها( خانواده، دوستان و... ) ، تعامل با دیگران ، برعهده گرفتن نقش ها و فرایند جامعه پذیری نهادهای فرهنگی و آموزش این نهادها هویت اجتماعی شان شکل می گیرد .

6-    آیا فرایند جامعه پذیری همیشه با موفقیت انجام می شود ؟ خیر انسان  موجودی مختاراست ومی تواند از پذیرش عقاید ، ارزش ها وهنجارهای اجتماعی سرباززند.

7-    اگرافراد ازپذیرش ارزش ها وعقاید سرباززنندچه پیامدهایی برای آن جامعه به دنبال خواهدداشت؟  جامعه  ازطریق شیوه های سه گانه ( تبلیغ واقناع تشویق وپاداش تنبیه ومجازات ) به کنترل اجتماعی می پردازد ودرصورت عدم  تاثیر هویت اجتماعی جامعه تغییر خواهد کرد .

8-    کجروی اجتماعی راتعریف کنید : رفتارهایی که برخلاف عقاید وارزش ها وقواعد وهنجارهای جامعه می باشد .

9-     جامعه برای تداوم جامعه پذیری وپیش گیری  وکنترل کجروی اجتماعی از چه روش هایی استفاده می کند؟ 1- تبلیغ واقناع یعنی ازطریق نهادهای  آموزشی وفرهنگی باورها وعقایدخودراتبلیغ می کند تاافراد اقناع شوند.( این شیوه قوی ترین  روش است .) 2- تشویق وپاداش  یعنی  دادن پاداش به کسانی که  مطابق ارزش های جامعه رفتار می کنند. 3- تنبیه ومجازات یعنی  منحرفین از ارزش های اجتماعی تنبیه می شوند . ( کمترین قدرت رادربین سه شیوه  فوق دارد . )

10- هویت و جامعه پذیری با کنترل اجتماعی چه رابطه ای دارند؟ افرادجامعه از طریق کنترل اجتماعی قواعد وارزش های اجتماعی جامعه را می شناسند وخودرابا انها تطبیق می دهند وجامعه پذیر می شوند.

11- اولین ومهم ترین  نهادی که  افرادراجامعه پذیر  ودارای هویت اجتماعی می کند  چیست ؟  خانواده

12- درجامعه برای جذب افراد  به نقش  هایی که اهمیت  حیاتی تردارند ازجمله  رشته ی پزشکی چه کارهایی  انجام می شود ؟  جامعه پاداش بیشتری ازجمله منزلت اجتماعی بالاتر وامکانات مادی بیشتر به این نقش ها ورشته ها اختصاص دهد .

13- برخی از کجروی های اجتماعی پزشکی رانام ببرید وراه های پیشگیری وکنترل آن را بیان کنید : انجام جراحی توسط پزشکان غیر متخصص ، عدم تعهد نسبت به سلامتی جسمی وروحی بیماران ، گرفتن هزینه های اضافی ودستمزد بالا ، سقط جنین ، راه های کنترل وپیشگیری : 1- تشویق پزشکان متعهد وکارا 2- تنبیه پزشکان خطاکار( مثلا لغو پروانه پزشکی )  3- تبلیغ زندگی اخروی و دنیوی توام بایکدیگر4- تقبیح پول پرستی ودنیازدگی 5- امربه معروف ونهی از منکر

14- مسئولیت کدام مراتب امربه معروف ونهی از منکر همگانی است وکدام مراتب آن وظیفه ی نهادها ومراکز رسمی است ؟  مراتب تبلیغ واقناع همگانی وعمومی است . تشویق  گاهی  همگانی  وعمومی وگاهی  توسط مراکز رسمی صورت می گیرد وتنبیه ومجازات فقط از طریق نهادها ومراکز  رسمی صورت می گیرد.

15-مراتب کنترل اجتماعی را نام ببرید : 1- تبلیغ واقناع 2- تشویق وپاداش 3- تنبیه ومجازات

16- آیا مراتب کنترل اجتماعی درهمه جوامع  دارای روش های یکسان است ؟ خیر درجوامعی که فرهنگ آنها زمینه منطقی وعقلانی بیشتری دارد وبافطرت انسان سازگارتراست ازاقناع بیشتراستفاده می شود . درجواعی که ارزش های فرهنگی کمتر درونی شده باشند از تشویق وتنبیه استفاده می کنند .( به دوصورت رسمی وغیررسمی )

17-درکدام جوامع از روش اقناع درکنترل اجتماعی وپیشگیری استفاده می کنند ؟ درجوامعی که زمینه ی منطقی  وعقلانی بیشتر دارند وبافطرت آدمیان سازگارترند.

18-  ازطریق کدامیک از مراتب کنترل اجتماعی افراد فرهنگ رادرونی می سازند ؟ ازطریق اقناع

19-درچه صورتی افراد رفتارهای متناسب بافرهنگ رابهترانجام می دهند؟ درصورتی که قدرت اقناع یک فرهنگ بیشتر باشد .

20-  آیا تشویق وتنبیه نسبت به پدیده های مختلف فرهنگی یکسان انجام می شود ؟ خیر هرپدیده ی فرهنگی به میزان اهمیتی که دارد از تشویق یا تنبیه بیشتری برخورداراست .

21-تشویق وتنبیه بیشتردرمورد چه کسانی به کاربرده می شود ؟ درموردکسانی که ارزش های فرهنگی رابه میزان کمتری درونی کرده اند .

22-تشویق وتنبیه به چه اشکال وصورت هایی انجام می شود ؟ 1- شکل غیررسمی که آثارعمیق تری دارند وتوسط خانواده ، همسالان  وعموم مردم جامعه انجام می شود .2- رسمی که بیشتر توسط سازمان ها و موسسات اجتماعی مانند ادارات، پلیس ودادگاه وزندان صورت می گیرد .

23- درصورتی که جامعه وفرهنگ روش های مناسبی برای تبلیغ وتشویق وتنبیه نداشته باشند دچار  چه  وضعیتی می شوند؟ درمعرض آسیب ها وناهنجاری های بیشتری قرار می گیرند ودوام وبقای آنها تهدید می گردد.

24- دوعنصر فرهنگی آموزه های اسلامی که درفرایندهای جامعه پذیری وکنترل اجتماعی نقش مهمی دارند رانام ببرید ؟1- امربه معروف 2- نهی از منکر

25-مراتب وروش های امربه معروف ونهی از منکر رانام ببرید ؟ 1- روش های تبلیغی 2- روش های تشویقی  3- روش های تنبیهی

درپناه پروردگار بی همتای مهربان باشید . حمیدرحیمی 14آذر90

سوالات تشریحی درس هشتم جامعه شناسی 2

1-    هویت های اجتماعی جدید (اکتسابی )چگونه شکل می گیرند؟ انسان ها پس از تولد وپذیرش هویت انتسابی خود به گونه ای فعال با محیط اجتماعی برخورد می کنند وبه هویت اجتماعی اکتسابی  دست می یابند.

2-    چگونه افراد به  موقعیت های  اجتماعی نوین دست می یابند؟ با کسب هویت های اجتماعی جدید به موقعیت های اجتماعی نوین دست می یابند.

3-    تحرک اجتماعی را تعریف کنید : جابه جایی افرادازیک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر

4-    انواع تحرک اجتماعی را توضیح دهیدومثال بزنید : - تحرک اجتماعی صعودی : باشغل جدیدفردازموقعیت اجتماعی خودبالاتررود مثلامدیریک بخش مدیرکل شود.- تحرک اجتماعی  نزولی:  باشغل جدیدموقعیت اجتماعی فرد پایین تر رود مثلا مدیراداره ازمدیریت عزل شود وبه صورت کارمندعادی به کارادامه دهد. تحرک افقی :   با شغل جدید موقعیت اجتماعی فرد تغییرنکندمثلا کارمندی ازیک بخش اداره به بخش دیگری انتقال پیداکند .

5-    تحرک اجتماعی درون نسلی وتحرک اجتماعی میان نسلی را باذکرمثال توضیح دهید . وقتی فردی درطول زندگی و  فعالیت شغلی اش موقعیت اجتماعی اش تغییرکند تحرک اجتماعی درون نسلی  داشته است.مثلا تا4سال پیش  کارمندبوده الان مدیر کل شده . وقتی  موقعیت اجتماعی بین دونسل تغییرکند  تحرک اجتماعی میان نسلی است مثلا  پدرش کارمندبوده ولی خودش  مدیرکل شده است .

6-    آیا افراد درجهانی که زندگی می کنند ، می توانند هرنوع هویت اجتماعی رابه دست بیاورند؟ خیر تحرک اجتماعی درجوامع مختلف وابسته به فرصت هایی است که جامعه دراختیار افراد قرار می دهد.

7-    برچه اساسی  جوامع  برخی از  تغییرات هویتی را تشویق وبرخی را منع می نمایند؟  به تناسب عقاید وارزش هایی که دارند، برخی تغییرات وتحرکات اجتماعی را تشویق وبرخی  دیگر رامنع می نمایند.

8-    منظوراز فرصت های اجتماعی چیست ؟ مثال بزنید .  هرجامعه متناسب با عقایدوارزش هایی که دارد برخی تغییرات هویتی وتحرکات اجتماعی را برای عده ای تشویق می کند ومجاز می داند مثلا جامعه ای که براساس ارزش های نژادی شگل گرفته صرفا برای یک نژادخاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آوردویا در جهان سکولار فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند منع می شوند.

9-    فرصت های اجتماعی در  جامعه ای که براساس ارزش های نژادی شکل گرفته است چگونه است؟  صرفا برای یک نژاد خاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آورد.

10- فرصت های اجتماعی در  جامعه ای که مناسبات وروابط آن برمدار ارزش های اقتصادی شکل می گیرد  چگونه است؟  تحرکات اجتماعی صعودی راتنها برای کسانی ممکن می سازد که منابع ثروت رادر اختیاردارند.

11- فرصت های اجتماعی برای تحرکات اجتماعی در  جامعه ای که برمدار ارزش های دنیوی واین جهانی  شکل گرفته است چگونه است؟  تحرکات اجتماعی را درمحدوده ی همان ارزش ها به رسمیت می شناسد.

12- درچه جوامعی امکان رای دادن به قوانین معنوی والهی وجود ندارد؟  جوامع سکولار ودنیوی

13-  درجوامع سکولار کدام فعالیت ها منع می شوند؟ فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند.

14- چرا درجوامع سکولار ودنیوی امکان رای دادن به قوانین معنوی والهی وجودندارد؟ چون دراین جهان فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند منع می شوند.

15-درجهان دینی ومعنوی  کدام هویت ها به رسمیت شناخته نمی شوند؟ هویت هایی که ابعاد متعالی والهی انسان رانفی کنند .

16- عبارت رئیس جمهور امریکا" مردم الجزایر نیاز به دموکراسی کنترل  شده دارند" نشان دهنده ی چیست ؟ مردم الجزایر باید در مسیر ارزش ها وعقاید امریکاحرکت کنند وآنچه ما می خواهیم  مردم الجزایر باید باشند ودرقالب طراحی سیاسی واجتماعی ما حرکت کنند .

17- درچه صورتی تغییرات هویتی مورد تشویق قرار می گیرند؟ چرا؟ مثال بزنید. درصورتی که تغییرات هویتی  و هویت جمعی در چارچوب عقاید وارزش های اجتماعی کلان جامعه باشد.  چون می تواند مستلزم گسترش وتوسعه ی فرهنگ اجتماعی باشد .مثلا فردی که دریکی از عرصه های اجتماعی دست به نوآوری می زند وازاین طریق موقعیت اجتماعی خود وبخشی از افراد جامعه را ارتقاء می بخشد . ( یعنی کارآفرینی)

18- درچه صورتی تعارضات فرهنگی درجامعه به وجود می آید؟  اگر تغییرات هویتی از مرزهای مورد قبول یک فرهنگ فراتر رود وبا شیوه هایی از زندگی وعقاید وارزش های مقبول جامعه تقابل داشته باشدبه تعارض فرهنگی منجر می شود .

19- تعارضات فرهنگی چه پیامدهایی به همراه دارد؟ اضطراب  ونگرانی های اجتماعی فراوان

20-اگر تغییرات هویتی مطابق عقاید وارزش های جامعه نباشد وفراتر ازفرصت هایی باشدکه در یک جهان اجتماعی وجودداد. چه اتفاقی می افتد؟  جامعه دچار تعارضات فرهنگی ، اضطراب  ونگرانی های اجتماعی فراوان  می شود .

21-  علل تعارضات فرهنگی درجامعه چیست ؟ مثال بزنید.  1- علل درونی: به نوآوری ها وفعالیت های افرادی که درون فرهنگ اجتماعی  حضوردارند مثلا  تعارض فرهنگی پیامبر با جامعه مشرک عرب2- علل بیرونی: تاثیرپذیری ازفرهنگ های دیگر جوامع . مثلا بهار عرب درحال حاضر( جنبش های اخیر برخی از کشورهای عربی ) یا مشروطه خواهی ایرانیان دردوره قاجار.

22- آیا هرنوع از ابداع ونوآوری ویا هرنوع مواجهه واقباس ازفرهنگ های دیگر به تعارضات فرهنگی منجر می شود ؟ مثال بزنید .  خیر استفاده از وقت شناسی یا شیوه رانندگی غرب یا علم آموزی ، اخذ فناوری ، تشکیل مجلس که اقتباس کرده ایم باعث تعارضات فرهنگی نمی شود ولی ورود  اینترنت وچت وشبکه های ماهواره ای می تواند باعث تعارضات فرهنگی شود .

سوالات تشریحی درس نهم جامعه شناسی 2 همراه باپاسخ

1-    هویت فرهنگی جامعه چگونه وبرچه مداری شکل می گیرد ؟ جواب: برمدارعقایدوارزش های اجتماعی  مشترک درجامعه  شکل می گیرد . یعنی   برمدارارزشهای پذیرفته شده  وبه رسمیت شناخته شده جامعه

2-    هویت فرهنگی  جامعه با هویت اجتماعی آن جامعه چه ارتباطی دارد؟  جواب: هویت اجتماعی جامعه درپرتو هویت  فرهنگی جامعه شکل می گیرد. اگر هویت های اجتماعی افرادباعقایدوارزشهای هویت فرهنگی ناسازگارباشد درمقابل آن مقاومت صورت می گیرد . به تناسب هرنهاداجتماعی یک هویت اجتماعی شکل می گیرد مثلا هویت شغلی ، هویت خانوادگی ، هویت ایرانی ، هویت شهرضایی و...

3-    هویت فرهنگی  تا چه زمانی دوام می آورد؟  جواب : تازمانی که عقاید وارزشهای مربوط به آن موردپذیرش افراد جامعه  وبرای آنهامهم باشند.

4-    درچه صورتی هویت فرهنگی زایل می شود؟ جواب: هرگاه عقایدوارزش ها درجامعه اهمیت واعتبارخودراازدست بدهند.

5-    آیاهویت فرهنگی جامعه می تواند مستقل ازهویت اجتماعی افراد وجوداشته باشد؟ جواب: خیر  هویت فرهنگی  اجازه شکل گیری هویت اجتماعی را می دهد جامعه بدون فرهنگ معناندارد  ونمی تواند شکل بگیرد .

6-    منظورازتزلزل فرهنگی چیست؟ جواب: شیوه زندگی مردم با عقاید وارزش های اجتماعی فرهنگ  ناسازگار شود وفرهنگ نتواند رفتارهای اجتماعی رابااین ارزش ها سازمان بخشد وبین ارزش ها وعقایدفرهنگی وشیوه زندگی تعارض ایجاد شود.به عبارت دیگر  عقاید وارزشها ثبات واستقرارخودرادرمتن فرهنگ ازدست بدهند.

7-    چراتزلزل فرهنگی با بحران هویت همراه می شود؟ جواب:  چون  بحران هویت درجایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ ودفاع ازعقاید وارزشهای اجتماعی خودرانداشته باشد.

8-    چگونه بحران هویتی منجربه تحولات فرهنگی می شود؟  جواب: باتغییر هویت جامعه ، تغییرات اجتماعی ازمحدوده ی تغییرات درون فرهنگ جامعه خارج می شود وفرهنگ دچارتحول می شود . یعنی ارزشها وعقایدفرهنگی جامعه  جایگاه خودراازدست می دهند وجای خودرابه عقایدوارزش های دیگر می دهند.

9-    درچه صورتی تحولات فرهنگی مثبت است ؟ مثال بزنید : جواب:  اگرفرهنگ متحول شده باطل  بوده باشد واز باطل به سوی  حق  رفته باشد تحول مثبت است مانند  تحول جامعه جاهلی عصرپیامبر که به سوی جامعه نبوی حرکت نمود.

10-درچه صورتی تحولات فرهنگی منفی است؟ مثال بزنید : جواب:  اگرفرهنگی که رسمیت واعتبار اجتماعی خودراازدست داده ازحق به سوی باطل رفته باشد دچارتحول منفی شده است مانند جامعه نبوی که به جامعه اموی تبدیل شد.

11-تزلزل فرهنگی با تعارض فرهنگی  چه تفاوتی دارد؟ جواب: تزلزل فرهنگ را نابودمی کند ولی تعارض ممکن است جنبه مثبت داشته باشد. درتعارض  فرهنگی  مبانی ارزشی فعال است ودرحال برخورد ودفاع است امادرتزلزل فرهنگی  مبانی ارزشی سست شده وقدرت دفاع راازدست داده است .  البته تعارض منفی منجربه تزلزل فرهنگی می شود .

12- آیا تعارض فرهنگی به تزلزل  فرهنگی می انجامد؟   جواب:  تعارض منفی منجربه تزلزل فرهنگی می شود . تعارض مثبت فرهنگی موجب تقویت فرهنگ می شود .

13-علل تحولات فرهنگی چیست؟ جواب: 1- علل درونی : مربوط به کاستی ها وبن بست های  درون فرهنگ است یا ابداعات  ونوآوری های مثبت  ومنفی  افراد درون فرهنگ 2- علل بیرونی : مربوط به ارتباطات بین فرهنگ هاست .

14- درچه صورتی فرهنگی دچار مرگ طبیعی می شود؟  جواب :  فرهنگی به سبب به کارگیری  تمامی ظرفیت های خود  باهویت  جسمانی ومعنوی افراداصطکاک پیداکند وازپاسخ به نیازهای طبیعی وجسمانی( فطری ومعنوی )  آنها بازبماند.

15-درچه صورتی فرهنگی بابحران های زیست محیطی، اقتصادی ومعیشتی به بن بست می رسد؟ جواب: فرهنگی که نتواند نیازهای جسمانی  وطبیعی  مردم خودرا سازمان دهد .

16- درچه صورتی  فرهنگی موجب  یاس، ناامیدی، پوچ انگاری وخودکشی  افراد  می شود؟ جواب:  درصورتی که فرهنگی نتواند پاسخ های  مناسب  درباره وجودآدمیان  ومعنای زندگی  به افرادخودبدهد وافرادرا نسبت به مرگ وزندگی دچارشکاکیت  وپوچی کند.

17-درچه صورتی متفکران اجتماعی  به عبوراز مرزهای هویت فرهنگی تشویق می شوند؟ جواب: کاستی وخلا معنوی عقاید وارزش های فرهنگ موجب  بازاندیشی متفکرین می شود.

18- نمونه ای ازآثارمتفکرین درباره بحران های دنیای متجدد بنویسید؟ جواب:  کتاب  سیطره کمیت  وعلایم آخرالزمان نوشته  گنون ترجمه کاردان ، یقه سپیدان سی رایت میلز، تجدد وتشخص گیدنز

سوالات تشریحی  درس دهم جامعه شناسی 2 باپاسخ

1-    انواع ارتباطات بین فرهنگی را توضیح دهیدو مثال بزنید: جواب: 1- ارتباط  بین دوفرهنگ  درمحدوده هنجارها وشیوه های زندگی ( لایه های سطحی دوفرهنگ  تماس  بایکدیگردارند ودرعقایداصلی خوداستوارباقی می مانند) مانند  ارتباط جهان اسلام با فرهنگ یونان وروم  درسده های  نخستین  رویارویی دو فرهنگ    2   - ارتباط  بین دوفرهنگ درمحدوده ارزش ها وآرمان های  اجتماعی( لایه های عمیق  دوفرهنگ بایکدیگرتماس دارند ودادوستد فرهنگی به لایه های عمیق آنهاسرایت می کند وبه مرور موجب تحولات هویتی آن فرهنگ ها می شود ) مانند  رویارویی  فرهنگ اعراب مسلمان با ایرانیان باستان  3-  دررویارویی دوفرهنگ یکی از آنها کاملا مقهور وتسلیم فرهنگ دیگر می شود وخلاقیت  وفعالیت خودراازدست می دهد ودچارخودباختگی می شود . ) مانند جوامع غرب زده

2-    مواجهه  جهان اسلام با دیگرفرهنگ ها چگونه بود ؟درچه سطحی  ارتباط فرهنگی داشتند؟ جواب:  جهان اسلام با حفظ اصول خود به تعامل  با آنهاپرداخت  وعناصر سازگاربااصول خودراازآن فرهنگ ها اخذ کرد  ودرصورت نیاز به بازسازی آنهاپرداخت. ارتباط درمحدوده ی هنجارهابود وعقاید وارزش های خودراحفظ کرد.

3-    چگونه ارتباطات فرهنگی منجربه تحولات فرهنگی می شود؟ مثال بزنید. جواب:هرگاه درتعاملات  فرهنگی یک فرهنگ برعقاید وارزش های خودپافشاری نکند ودادوستدفرهنگی به لایه های عمیق ان سرایت کند وبه مروربه  عقاید خودپشت کند  وعقاید فرهنگ دیگررابپذیرد وبه فرهنگ دیگرملحق  شوددچارتحولات فرهنگی  می شود. مثال: جهان غرب  درطی جنگ های صلیبی  پس ازرویارویی با فرهنگ اسلامی  دچارتحولات هویتی شد.

4-    درچه صورتی فرهنگی به فرهنگ دیگرملحق می شود؟ جواب: درصورتی که  ارزش ها وعقاید فرهنگ دیگررابپذیرد  وبه ارزش های خودپشت کند . مثلا فرهنگ هایی که با مواجهه با جهان اسلام عقاید توحیدی راپذیرفتند وبه  هویت اسلامی ملحق شدند.

5-    چگونه  ارتباطات فرهنگی منجربه  هویت جدید می شود؟ جواب: اگرفرهنگی  ازمسیرابداعات   ونوآوری های درونی عبور  کند هویت جدیدی مناسب با ان نوآوری ها به دست می آورد .مثلا جهان غرب پس از رویارویی با فرهنگ اسلامی ازارزش های مسیحیت عبور کرد وبه ارزش های سکولارروی آورد.

6-    جهان غرب درقرون وسطی پس از مواجهه بافرهنگ اسلامی  کدام بخش راپذیرفت وکدام بخش را نپذیرفت؟ اعتقادات اصلی جهان اسلام  مانند توحید( عدم تثلیث) رانپذیرفت ولی  موسیقی و مبانی پزشکی راپذیرفت .

7-    خودباختگی فرهنگی چیست ؟ جامعه خودباخته چه ویژگی هایی دارد؟  جواب: 1- افرادآن جامعه مبهوت ومقهور  جامعه دیگر شده اند2- حالت فعال درگزینش عناصرفرهنگی دیگران راازدست داده اند3- عناصرفرهنگی دیگران را بدون تحقیق  وتقلیدوار  فرامی گیرند4- ارتباطشان را بافرهنگ وتاریخ خودشان ازدست داده اند5- امکان تداوم  وبسط فرهنگ  گذشته خود راندارد وحتی توان عبوراز فرهنگ گذشته را هم ندارد. 6-  نمی تواندبه فرهنگی که مقهورآن شده ملحق شود.

8-    چرا خودباختگی فرهنگی یک آسیب عمیق فرهنگی است؟جواب:   چون مانع تعامل ودادوستدفرهنگی می شود.

9-    درچه صورتی فرهنگ به دادوستد وتعامل فرهنگی می پردازد؟  جواب:  درصورتی که افراد متعلق به آن  فرهنگ به گونه ای فعال براساس نیازها ومسایل درون فرهنگی بافرهنگ دیگررویارو شوند.

10- غرب زدگی چیست ؟ جواب: خودباختگی جوامع  غیرغربی دربرابرفرهنگ غرب  ومرعوب قدرت اقتصادی وسیاسی برترغرب  شدند.

11-جوامع غرب زده برای دستیابی به تعامل فرهنگی باجهان غرب چه مسیری رابایدبپیمایند؟ جواب: خودباوری، بازگشت به خویشتن ، شناخت میراث فرهنگی خود، شناخت نیازهای  مادی و معنوی  خود

12-انواع خودبیگانگی فرهنگی ( خودباختگی فرهنگی ) رانام ببرید. ؟ جواب : 1-خودبیگانگی تاریخی 2- خودبیگانگی فطری

13-منظورازخودبیگانگی  تاریخی چیست ؟  جواب: یک جامعه در مواجهه با دیگرفرهنگ ها، فرهنگ تاریخی  وهویت خودرافراموش کنند.

14-منظوراز خودبیگانگی فطری چیست ؟جواب:   عقاید وارزش های یک جامعه مانع آشنایی درست افراد جامعه با انسان وجهان گردند  ونگذارند که انسانها به تفسیروشناختی صحیح ازعالم وآدم نایل شوند.

15-ازخودبیگانگی فرهنگی چه پیامدها  وویژگی هایی دارد؟ جواب: 1- نمی گذارند انسان به تفسیروشناخت صحیح از عالم و آدم نایل شوند.2- انسان ها ازحقیقت خود وحقیقت هستی دورمی مانند3- جهان راسرابی ازحقیقت  معرفی می کند4- فطرت آدمی رابه آرامش  نمی رساند وبه تشویش گرفتارمی کند.5- انسان رابه عصیان واعتراض  وامی دارد.

16- براساس نگاه قران ، چگونه انسان به شناخت حقیقت  می رسد؟ جواب:  بانگاهی توحیدی به انسان وجهان بنگرد.

17- دلیل فراموشی انسان ازخوداز نگاه قران چیست؟ فراموش کردن خداوند.  کسی که خدارافراموش کند خودش رافراموش می کند .

18- کدام فرهنگ انسان را  به حقیقت می رساند؟ جواب: فرهنگ توحیدی  که انسان را باخود وجهان هستی آشنا می کند وتمام جهان  راآیات ونشانه های  خداوند می یابد  وانسان را انیس  و هم نشین خداوند   می کند.

19-کدام فرهنگ ها موجب ازخودبیگانگی فرهنگی انسان ها می شوند؟  جواب: 1-فرهنگ های مشرکانه اساطیری،2- فرهنگ های سکولار ودنیوی

سوالات تشریحی درس یازدهم جامعه شناسی 2باپاسخ

1-   هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام چگونه بوده است؟ جواب:  هویتی دینی آمیخته با اساطیر.اقوام  مختلف ایرانی با آنکه هویت های اجتماعی متفاوتی داشته اند درعقاید وارزش های زرتشت که با آموزه های اساطیری درآمیخته  بودهویت فرهنگی واحدی پیداکردند.

2-   اسلام چه تاثیری درهویت ایرانی داشته است؟ جواب :  اسلام  عناصر مشرکانه ی اساطیری هویت ایرانی را نپذیرفت  وایرانیان باپذیرش اسلام به تفسیری توحیدی ازهویت خوددست یافتند. عقاید وارزش های توحیدی اسلام ، ایران را به جهان اسلام ملحق ساخت وهویت ایرانی به صورت هویت اجتماعی  بخشی از جهان اسلام درآمد.

3-     فارسی دری  چگونه  زبانی بود؟  جواب:  فارسی دری زبان  سیاسی دربار وزبان  رسمی مشترک اقوام  مختلف ایرانیان بود.

4-   نقش فارسی دری در جهان اسلام چگونه بود؟  جواب: به دلیل  مشارکت فعال ایرانیان درحیات فکری جهان اسلام ازمحدوده زبان سیاسی مشترک اقوام ایرانی عبور کرد وزبان  فرهنگی دوم جهان اسلام شد ومرزهای  هند وعثمانی  تبت وبالکان وآسیای صغیر رادرنوردید وگسترش یافت .

5-    مولوی ، سعدی وحافظ درگسترش  زبان فارسی به عنوان  زبان دوم فرهنگی جهان اسلام  چه نقشی داشتند ؟ جواب :  این بزرگواران با مفاهیم لطیف عرفانی  که مغز جهان اسلام است  زبان فارسی رادر سطح جهانی گسترش دادند.

6-    مواجهه جهان  اسلام  باهجوم های نظامی وسیاسی دیگراقوام چگونه بود؟ جواب:  فرهنگ اسلامی درطی سده های مختلف یا به دفع مهاجمان پرداخت ( مانند جنگ های صلیبی) یا آنهارادرون خود جذب وهضم کرد ( مانند حمله مغول)

7-    جهان غرب  چه تاثیری در  ذهنیت مسلمانان  وهویت فرهنگ ایرانی داشته است؟ جواب:  بخش هایی ازذهنیت مسلمانان را به خودباختگی فرهنگی دچارساخت وتصویر تاریخ نگاران ومستشرقین  غربی ازجامعه اسلامی در جوامع اسلامی وایرانی رواج داد.

8-    هویت فرهنگی جوامع اسلامی درتصویر غرب زده و خودباخته چگونه است؟  جواب:  هویتی توحیدی وحتی اساطیری نیست. بلکه هویتی سکولار ودنیوی است که به ابعاد تاریخی وجغرافیایی  محدوداست ودرقالب عناوین قوم گرایانه وناسیونالیستی امت اسلامی را با اقوام  مختلف مانند ترک و فارس وعرب و... تقسیم می کند.

9-   واکنش متفکرین ایرانی  نسبت به رویارویی بافرهنگ غرب چگونه بود؟ جواب: آثاری رادرنقد تقلیدی به فرهنگ غرب وهویت های کاذب پدید آوردند. مانند  غرب زدگی ( جلا آل احمد) ، بازگشت به خویشتن ( دکترشریعتی ) خدمات متقابل اسلام وایران ( شهیدمطهری)و فطرت ( شهید مطهری )

10-                       انقلاب اسلامی ایران چگونه حاصل شد؟ جواب: انقلاب  اسلامی ایران حاصل  مقاومت هویت اسلامی جامعه دربرابر هجوم سیاسی واقتصادی غرب بود که به سبب خودباختگی فرهنگی نخبگان ورجال سیاسی به مدت  یک سده ادامه داشت .

11-                        انقلاب اسلامی ایران  چه  ارتباطی  باهویت  ایرانی دارد وچه تاثیری دراحیای جهان اسلام داشته است ؟   جواب:  انقلاب اسلامی مقاومتی دربرابر  خودباختگی فرهنگی نخبگان بود  که موجب بازگشت به خویشتن  اسلامی ، الهی وتوحیدی بود نه   خویشتن صرفا تاریخی وجغرافیایی دنیوی غربی.

12-                       نقش امام خمینی درهویت جامعه ایرانی چگونه بود؟ جواب:  ایشان بااستفاده از آموزه های قرآن واهل بیت (ع) بابازگشت به هویت اسلامی ، تاریخ وجغرافیای خودرا درذیل آسمان معنوی توحیدی قرارداد وازمرزهای جامعه  ایرانی خود دربرابرجهان مقابل دفاع کردند.

13-                       انقلاب اسلامی چه تاثیری دراحیای هویت  جهان اسلام داشته است ؟ جواب:  جامعه  ایران بابازگشت به هویت اسلامی خود  به صورت قلب تپنده بیداری اسلامی درآمد  و جهان اسلام ازتصویر القاشده ی غرب  خارج شده وبه عنوان یک قطب فرهنگی  جدید ظاهر می گردد.

14-                       انقلاب اسلامی وحیات معنوی اسلام  چه تاثیری براندیشمندان جهان غرب داشته است ؟ جواب:  حیات معنوی اسلام  ، افق های جدیدی برروی اندیشمندان غرب گسترده  ونظریه پردازان غربی که دنیوی شدن رابه عنوان سرنوشت مشترک وحتمی بشریت می دانستند رابه تامل وبازبینی فرخوانده است .

15-                         چراموضوع حجاب دردرون  کشورهای اروپایی به صورت یک مسئله درآمده است؟ جواب: چون  حجاب رانوعی نماد هویت دینی واسلامی می دانند که درحال گسترش است .

سوالات  تشریحی درس دوازدهم جامعه شناسی 2 همراه با پاسخ

1-   قدرت چیست؟ جواب: توانایی انجام کاری با آگاهی واراده قدرت است.

2-   چراانسان موجودی قدرتمنداست؟ جواب: چون انسان کارهای خودراباعلم واراده انجام می دهد.

3-   انواع قدرت انسان راتوضیح دهید: جواب: 1- قدرت فردی: انجام کارهای فردی با آگاهی واراده 2- قدرت اجتماعی: وقتی بتوانیم اراده دیگران را تحت تاثیرخودقراردهیم قدرت اجتماعی داریم .

4-   قدرت فردی با قدرت اجتماعی چه تفاوتی دارد؟ جواب:1- قدرت فردی محدودترازقدرت اجتماعی است وانسان ها بی نیاز از  دیگران نمی توانند به زندگی خودادامه دهند. 2- درقدرت فردی دیگران نقشی ندارند ودرقدرت اجتماعی دیگران موثرند. 3- درقدرت فردی نیازی به جلب رضایت دیگران نیست. ولی درقدرت اجتماعی نیازمند توافق وتبعیت دیگران هستیم.

5-   چراقدرت فردی انسان محدوداست ؟ مثال بزنید.جواب: چون انسان نمی تواند نیازهای خودرابه تنهایی انجام دهد وبرای نیازهای اولیه زندگی خود به کمک دیگران احتیاج دارد. مثلا کودک تامدتها باکمک دیگران به زندگی خودادامه می دهد حتی هنگامی که بااراده خود فعالیت هایی انجام می دهد  بی نیازازدیگران نیست.

6-   چه کسانی ازقدرت اجتماعی بیشتری برخوردارند؟جواب: کسانی که درزندگی توان تاثیرگذاری بیشتری براراده ی دیگران دارند.

7-   ازچه راههایی می توان براراده دیگران تاثیرگذارد؟ جواب: اقناع ، تهدید ، تطمیع

8-   مقبولیت  درقدرت اجتماعی به چه معنایی است؟ جواب: رضایت نسبت به قدرت  دیگران وپذیرش وتبعیت از آن بامیل درونی

9-   تبعیت اراده ی یک انسان از انسان دیگر به چند صورت انجام می پذیرد؟ جواب: 1- تبعیت باکرهت یعنی تبعیت ناشی ازترس،تهدید وزور که برای گریزاز تنبیه انجام می شود(به دلیل قدرت طرف مقابل)2-تبعیت بارضایت یعنی  عمل به اراده ی دیگران ازروی میل درونی، بدون استفاده از زور (که دارای مقبولیت است. )

10-                       اقتدار یعنی چه ؟ جواب : توانایی به اطاعت واداشتن دیگران بدون استفاده از زور، ترس وتهدید( توانایی  به کارگیری اراده دیگران با مقبولیت )

11-                        قدرتی که بااکراه طرف مقابل انجام می شودتا چه زمانی می تواند ادامه داشته باشد؟ جواب : تازمانی که تهدید، زور وترس وجوداشته باشد.

12-                        مشروعیت قدرت  چیست؟  برچه مبنایی می باشد؟ جواب: قدرت براساس شریعتی که موافق حگم خداونداعمال می شود. برمبنای قوانین و  احکام الهی می باشد .

13-                       درچه صورتی قدرت مقبول ودرچه صورتی قدرت مقبولیت ندارد؟  جواب :  درصورتی که نسبت به اعمال قدرت رضایت وخواست مردم باشد قدرت مقبولیت دارد واگر اعمال قدرت بااکراه وبدون رضایت وخواست  مردم باشد قدرت مقبولیت ندارد.

14-                       درچه صورتی قدرت مشروعیت دارد؟ ودرچه صورتی  مشروعیت ندارد؟ جواب:  درصورتی که قدرت براساس شریغت وموافق حکم خداوندباشد مشروع است ودر غیراین صورت مشروعیت ندارد.

15-                       مدارمقبولیت بامدارمشروعیت چه تفاوتی دارد؟ جواب:  مدارمقبولیت قدرت، خواست واراده  مردم  بارضایت است ولی مدار مشروعیت حق وباطل بودن است براساس حکم و اراده ی  تشریعی خداوند.

16-                        درچه صورتی قدرت هم مقبولیت وهم مشروعیت دارد؟  جواب:  درصورتی که خواست  وارده ی مردم مطابق با حکم الهی واراده ی تشریعی خداوندباشد.

17-                       درچه صورتی اقتدار غیرمشروع به وجود می آید؟جواب : هنگامی  که قدرت برخلاف حکم وقانون الهی باشد وتبعیت ازقدرت هم از روی رضایت باشد.

18-                        درچه صورتی قدرت  مشروع فاقد مقبولیت  است ؟ مثال بزنید . جواب :  وقتی قدرت براساس حکم وقانون الهی برفردی اعمال شود که به اکره آن را می پذیرد. مانند مجرمی که دستگیر شده  وحکم براو اجرامی شود.

19-                       آیا درجامعه ای که فرهنگ عمومی مردم فرهنگ دینی باشد قدرت نامشروع می تواند مقبولیت داشته باشد ؟ جواب :  خیرچون مردم به حکم الهی اعتقاددارند اگرقدرتی نامشروع وضداحکام الهی باشداز مقبولیت ورضایت مردم بی بهره می شود.  

مفاهیم وسوالات  درس 12 جامعه شناسی2

قدرت:هرگه موجودی بتواند کاری را با اراده و آگاهی انجام دهد دارای قدرتاست.

قدرت فردی انسان محدود است.

قدرت اجتماعی:انسان برای رسیدن به اهداف خود بتواند بر اراده ی دیگران تاثیر بگذارد و اراده و کار ارادی آنان را به خدمت گیرد.

مقبولیت:پذیرش قدرت بدون اکراه و با رضایت فردی است ، پذیرش قدرت با میل قلبی و اراده ی فرد

مشروعیت: قدرت براساس شریعت و موافق با حکم خداوند.

تبعیت با اکراه:اطاعت ناشی از تهدید و ترس.

تبعیت با رضایت: وقتی که شخص با میل درونی مطابق به اراده ی دیگری عمل کند.

قدرت مشروع: قدرت موافق حکم و اراده ی تشریعی خداوند اعمال می شود.

قدرت غیرمشروع: قدرت موافق با حکم و قانون شریعت الهی نباشد.

نمونه سوالات درس دوارزدهم

1-مفهوم قدرت به چه معناست؟

2-در چه صورتی انسان کنشگری قدرتمند می شود؟

3-تقسیم بندی قدرت انسان چگونه است؟آن ها را با ذکر مثال توضیح دهید.

4-قدرت فردی را با ذکر مثال توضیح دهید.

5-قدرت اجتماعی را توصیح دهید.

6-کسانی که در زندگی توان تاثیرگذاری بیش تری بر اراده ی دیگران دارند ، از..........بیشتری برخوردارند.

7-چه کسانی در زندگی از قدرت اجتماعی بیش تری برخوردارند؟

8-قدرت اجتماعی چگونه به وجود می آید؟

9-جلب تبعیت یک فرد چگونه صورت می پذیرد؟

10-تبعیت اراده ی یک انسان از انسان دیگر به چه صورت هایی انجام می پذیرد؟ آن ها را نام ببرید.

11-تبیعت با کرالهت را توضیح دهید.

12-تبعیت بارضایت را توضیح دهید.

13-در چه صورت تبعیت اراده ی یک انسان دیگر دارای مقبولیت است؟

14-اقتدار چیست؟ توضیح دهید.

15-قدرتی که با مقبولیت همراه باشد و به صورت رمی پذیرفته باشد ، چه نامیده می شود؟

16-مقبولیت به چه مفهومی است؟

17-مشروعیت به چه مفهومی است؟

18-نفاهیم مقبولیت و مشروعیت را با یکدیگر مقایسه کنید.

19-مدار مقبولیت بر چه اساسی است؟توضیح دهید.

20-مدار مشروعیت بر چه اساسی ؟ توضیح دهید.

21-درچه شرایطی قدرت دارای مقبولیت و مشروعیت است؟

22-در چه شرایطی اقتدار غیرمشروع شکل می گیرد؟

23-هنگامی که قدرت بر خلاف حکم و قانون الهی باشد و تبعیت از قدرت هم از روی رضایت باشد ، .................... شکل می گیرد.

24-در چه شرایطی قدرت مشروع فاقد مقبولیت است؟با ذکر مثال توضیح دهید.

25-وقتی که قدرت براساس حکم و قانون الهی ، بر فردی اعمال شود ، .................است و اگر فد آن را با اکراخ بپذیرد ، ...........است.

1-فاقد مقبولیت-دارای مشروعیت           2-دارای مشروعیت-فاقد مقبولیت

2-داری مقبولیت-دارای مشروعیت        3-فاقد مشروعیت-دارای مقبولیت

26-قدرت فردی انسان چگونه است؟

1-بی نیاز از کمک دیگران است.                2-می تواند بر اراده ی دیگران تاثیر بگذارد.

3-محدود است                                      4-برای رسیدن به اهداف اجتماعی است.   

27-تنها راه به دست آوردن قدرت اجتماعی چیست؟

1-استفاده ار زور                    2-پذیرفتن قدرت به صورت رسمی

3-استفاده از قدرت بدنی             4-جلب تبعیت دیگری

28-مدار مقبولیت بر کدام اساس است؟

1-حق و باطل بودن                                                     2-مطابق قوانین الهی بودن

3- خواست و اراده ی کسانی که قدرت بر آن ها اعمال می شود   4-  عدم پذیرش و توافق بین افراد جامعه در مورد قدرتمندان

29-اگر کسی تبعیت دیگری را به دلل قدرتی که او برای تنبیه دارد بپذیرد ، این کار او برای..............است

ا-جلب رضایت دیگری                           2-تبعیت با کراهت

3-فرار از تنبیه                                    4-تأثیرپذیری از دیگری

30-کجرمی که جنایتی را انجام داده و دستگیر شده است ، حکم صادره براساس قانون الهی را بااکراه می 7ذیرد.در این حالت برای این فرد ، قدرت...............

1-دارای مقبولیت و فاقد مشروعیت است.

2-داری مشروعیت و فاقد مقبولیت است.

3-هم دارای مقبولیت و هم دارای مشروعیت است.

4-هم فاقد مقبولیت و هم فاقد مشروعیت است.

سوالات تشریحی درس سیزدهم جامعه شناسی 2

1-   سیاست راتعریف کنید:

جواب:چگونگی اعمال قدرت سازمان یافته برای هدفی معین سیاست است.

2-   حکومت راتعریف کنید:

جواب: مجموعه  عواملی که سیاست های کل جامعه راپیش می برند.

3-   سیاست درمعنای عام ودرمعنای خاص راتوضیح دهید:

جواب:هرنوع سازماندهی قدرت درجامعه ونظام اجتماعی کل سیاست درمعنای عام است و سازماندهی قدرت  درنظام سیاسی ، سیاست به معنای خاص است.

4-   ازچه طریقی حکومت سیاست های نظام رااعمال می کند؟

جواب:1-ازطریق وضع قانون توسط قوه مقننه2- اجرای قانون توسط قوه مجریه(دولت) 3- ازطریق نظارت برقانون توسط قوه قضائیه

5-   جامعه ی بی حکومت وبی سیاست چگونه جامعه ای است؟

جواب: جامعه ی بی قاعده که دررفتارهای اجتماعی دچارهرج ومرج شده وبدون امنیت درحال فروپاشی است.

6-   حکومت وسیاست چه ارتباطی بایکدیگردارند؟

جواب: سیاست سازوکاراعمال قدرت است که بدون حکومت امکان تحقق ندارد. تاحکومتی برقرارنشود سیاستی اجرانمی شود.

7-   نظام فرهنگی چه تاثیر وارتباطی با سیاست دارد؟

جواب: نظام فرهنگی ازدوطریق برنظام سیاسی تاثیرمی گذارد :1- ارزش ها وعقایدنظام سیاسی راتعیین والویت بندی می کند 2- باتایید نظام سیاسی به آن مقبولیت می دهد یا با تاییدنکردن نظام سیاسی آن رااز مقبولیت می اندازد.

8-   سیاست چه تاثیر وارتباطی بافرهنگ دارد؟

جواب: اگرنظام سیاسی بااستفاده ازمدیریت خود برارزشهای فرهنگی جامعه وفادارباشدفرهنگ توسعه می یابد درغیراین صورت فرهنگ دچارتزلزل وبحران هویت می شود.

9-   نظام اقتصادی چه تاثیری برنظام سیاسی دارد؟

جواب: باتامین  هزینه های نظام سیاسی وحمایت از آن قدرت نظام سیاسی را تحکیم می بخشدیا با ایجادبحران واقعی یا کاذب نظام سیاسی رادچارفروپاشی می کند.

10-                       نظام فرهنگی چه تاثیر ورابطه ای با نظام اقتصادی دارد؟

جواب: نظام فرهنگی با ارزش ها وعقایدی که به وجود می آورد فعالیت های اقتصادی را  هماهنگ و موثر می سازد مثلا  مفاهیم ذکات، خمس ، احکام ارث، مضاربه ، مزارعه ، جعاله،حذف ربا،وقف و....به سازماندهی فعالیت های اقتصادی  کمک می کندوموفقیت نظام اقتصادی رافراهم می کند.

11-                       نظام سیاسی چه تاثیر ورابطه ای با نظام اقتصادی دارد ؟

جواب: نظام سیاسی با ایجاد قوانین وارزش های اقتصادی برنظام اقتصادی تاثیردارد مثلا اگررویکرد نظام سیاسی درجهت بازارآزاد وحاکمیت سرمایه باشد برشکاف طبقاتی می افزاید وتحرک اجتماعی را سلب می کندیا ازگردش ثروت بین قشرهای محدودجامعه پیشگیری می کند ورفاه جامعه را می افزاید.

12-                       چندنمونه از ازارزش ها واهدافی که نظام های سیاسی دنبال می کنندرانام ببرید.

جواب:عدالت ، امنیت،استقلال،رفاه،عزت، سعادت، فضیلت، سلطه برطبیعت ودیگران، حکومت جهانی

13-                       چگونه نظام های سیاسی ارزش ها وآرمان های خودرابرمی گزینند؟وبه داوری ارزشی می پردازند؟

جواب:براساس جهان بینی وعقاید خود نسبت به داوری ارزشی وانتخاب ارزش ها می پردازند.

14-                       جهان بینی نظام های سیاسی دنیوی چه ویژگی هایی دارد؟

جواب: 1- معرفت علمی رابه دانش حسی وتجربی محدود می دانند. 2- هریک از ارزش های اجتماعی فقط دراین دنیا قابل دسترسند.3-  به دلیل  تجربی بودن وحسی بودن نمی توانند داوری ارزشی نسبت به سیاست ها داشته باشندوداوری شان صرفا شخصی است و تفسیرشان  ازارزش ها دنیوی واین جهانی است.

15-                       جهان بینی نظام های سیاسی غیردنیوی  چه ویژگی هایی دارد؟

جواب: 1- جغرافیای هستی محدودبه جهان طبیعت نیست وشناخت علمی فقط تجربی وحسی نیست . 2- ضمن توجه به آثاردنیوی ارزش های اجتماعی به ابعاد فوق طبیعی ومتعالی نیز توجه دارند. 3- ازشناخت وحیانی وعقلانی درتفسیرعلمی استفاده می کنند.

16-                       کدام جهان بینی می تواند نظام های سیاسی را داوری ارزشی کند؟ چرا؟

جواب: جهان بینی که ازشناخت وحیانی وعقلانی در شناخت علمی استفاده می کند وجغرافیای آن محدودبه جهان طبیعی نیست وبه ارزش های فوق طبیعی ومتعالی نیز معتقداست.

17-                       درچه صورتی نظام فرهنگی به نظام سیاسی مقبولیت می دهد؟

جواب : اگرعملکردنظام سیاسی درجهت عقاید وارزش های فرهنگی جامعه باشد.

سوالات درس چهاردهم

1-   براساس چه ملاک هایی می توان نظام های سیاسی راطبقه بندی کرد؟

جواب: براساس الف) تعدادافرادتاثیرگذاروتصمیم گیردرحکومت (1- حکومت یک نفر2- حکومت چندنفرمحدود3(اقلیت)- حکومت اکثریت مردم )ب) روش تصمیم گیری وتاثیرگذاری (1- براساس اغراض،خواسته هاوتصمیمات شخصی   2- براساس فضیلت وموازین عقلی برمدارحقیقت) ج ) دینی یادنیوی(1-حکومت هایی که برمداراحکام وقوانین الهی هستند. 2-حکومت هاونظام های سیاسی سکولارودنیوی)

2-    براساس دیدگاه ارسطو نظام های سیاسی که یک نفردرآنهاحاکمیت دارندچنددسته اند؟ جواب: 1- نظام سیاسی مونارشی که حکومت یک نفربراساس فضیلت ومدارحقیقت است .  2- استبدادی( تیرانی )یا دیکتاتوری که حکومت یک نفربراساس خواست ومیل شخصی خوداست.

3-    دموکراسی وجمهوری ازدیدگاه ارسطوراتعریف کنید.

جواب: حاکمیت  اکثریت مردم درصورتی که برمدارخواسته های آنها باشددموکراسی نامیده می شود.حکومتی که اکثریت مردم آن براساس حقیقت وفضیلت درنظام سیاسی حضورداشته باشندحکومت جمهوری است.

4- ازنظرارسطوچه تفاوتی بین نظام سیاسی دموکراسی وجمهوری وجوددارد؟

 جواب: جمهوری حاکمیت اکثریت براساس فضیلت وحقیقت است ولی دموکراسی براساس  خواست ومیل اکثرافراد به دورازحقیقت است.

5-جوامع فاضله وجاهله  ازدیدگاه فارابی چگونه جوامعی هستند؟

جواب: مدینه فاضله جامعه الهی براساس سنت وقانون الهی بانظربه حقیقت واراده الهی باکمک عقل ووحی است.مدینه جاهلی ارزش هایش عقلانی، الهی و وحیانی نیست.ارزش هایش ارزشهای دنیوی می باشد.

6- لیبرالیسم یعنی چه ؟

 جواب: اباحیت ومباح دانستن همه امور برای انسان .آزادی انسانها مرجع تمام ارزش ها وآرمان های اجتماعی است.

7- لیبرالیسم باکدام فرهنگ ورویکرد سازگاراست؟

جواب: فرهنگ غرب ورویکرد دنیوی به عالم هستی وانکارشناخت علمی ارزشهای اجتماعی

8- چرا پیروان لیبرال دموکراسی دچار تناقض وپارادوکس هستند؟

جواب :چون ازیک سو معتقدندکسی که ازحدودنظام سیاسی لیبرالیسم خارج شود شایسته دریافت رای  نیست وازسوی دیگر فرد لیبرال آزاداست که هرنوع عقیده ای راداراباشدواین دوبایکدیگر جمع نمی شوند.(باکسانی که عدالت رابرتراز آزادی می دانند راحت برخورد نمی کنند وآنهارا طردمیکنند.)

9- دراندیشه لیبرال دموکراسی مشروعیت وجوددارد؟

جواب: خیرچون ملاک مشروعیت یعنی  حقیقت وشناخت الهی راقبول ندارند.

10- مفهوم جمهوری اسلامی چیست؟

جواب: جمهوری به معنای رسمیت داشتن حضورمردم درنظام سیاسی .اسلامی یعنی فعالیت اجتماعی سیاسی مردم برمبنای عقاید وارزش های اسلامی است.

11- درعقایداسلامی مقررات چگونه تعیین میشوند وشکل می گیرند؟

جواب: بااراده ومشیت خداوند نه مردم وانبیا واولیا، با دووسیله عقل ووحی  مسولیت ما انسانها فقط شناخت احکام واجرای آن است ما درایجادمقررات اسلامی  اراده واختیاری نداریم .

12-  تعدادی از ارزش های اجتماعی  اسلامی رانام ببرید :

جواب: عدالت،آزادی،استقلال،امنیت ، تامین اجتماعی، نفی وابستگی ، عقلانیت ، مشورت،

13-دیدگاه هستی شناسی توحیدی را توضیح دهید:

جواب: ارزش های اجتماعی اسلامی باوجودی که ناظربه مسایل دنیوی هستندتفسیری دنیوی وسکولارندارند بلکه الهی هستند وموجب تقرب الهی می شوند.

14- وظیفه امت اسلامی چیست ؟ خودداری ازپذیرش طاغوت وقدرت های غیرالهی و فعالیت درشکل گیری امامت و ولایت براساس موازین اسلامی هوشمند.

فروردین 1391 شهرستان شهرضا