سوالات مفهومی وعملکردی کتاب  جامعه شناسی 2 رشته  ادبیات و علوم انسانی سال سوم

تهیه وتنظیم : حمیدرحیمی گروه علوم اجتماعی شهرستان شهرضا

            باتوجه به تغییرساختاراجتماعی وتغییرمولفه های سبک زندگی دردهه های اخیرلازم است که ازشیوه های نوین تدریس استفاده شود.وقتی ازشیوه های نوین تدریس استفاده می شودلازم است که از شیوه های سنجش و ارزشیابی متفاوتی استفاده شود که یکی از آن ها سوالات مفهومی و عملکردی است .

         همین طور که از ظاهر این کلمات برمی آید سوالات مفهومی به سوالاتی اطلاق می شود که مفاهیم درسی را آن طور که فهمیده شده بازتاب می دهد نه آنطور که ارائه شده و معمولا دارای حیطه های ادارکی ،ترکیبی ،تجزیه ای و قضاوتی است .دانش آموزی که بتواند مفهوم یادگرفته شده را در قالب های  مثال، تجزیه و تحلیل ،ترکیب و قضاوت بازتولید کند توانسته سوالات مفهومی را پاسخ دهد . سوالات مفهومی نقطه مقابل سوالات دانش هستند. زیرا سوالات دانشی اطلاعات یادداده شده در همان قالب تدریس شده را از دانش آموز بازخواست می کند ولی سوالات مفهومی سوالاتی هستند که دانش آموز متناسب باظرفیت ادراکی خودبه بازتولیدآن می پردازد.

           سوالات عملکردی نمونه ای از سوالات مفهومی هستند که بازتولید مفاهیم درسی در موقعیت جدید توسط دانش آموزهستند .هرگاه دانش آموزی بتواند متناسب با موقعیت های جدید مفاهیم آموخته شده را تحلیل و مصداق یابی کند توانسته در حیطه عملکردی پاسخ گو باشد .در علوم اجتماعی برای سوالات عملکردی همانند علوم پایه (ریاضی و علوم ) هنجار یابی و شاخص سازی صورت نگرفته است و همانند آزمون های تیمز و پرلرسوالات استاندارد عملکردی نداریم ولی از آنجا که بستر سوالات عملکردی در علوم اجتماعی فرهنگ و روابط اجتماعی است می توان بر اساس بستر تاریخی و فلسفی جامعه به بازتولید و آزمایش سوالات عملکردی پرداخت که خوشبختانه چنین امری مورد توجه دفتر راهبری علوم اجتماعی کشور در سال تحصیلی 94-93 قرار گرفته است . امید است با طراحی سوالات عملکردی و تدریس روش های فعال در علوم اجتماعی به فرهنگ سازی و افزایش سرمایه اجتماعی و بازتولید علوم اجتماعی کمک شایانی صورت پذیرد . حمید رحیمی سرگروه علوم اجتماعی ،اقتصاد و روان شناسی مدیریت آموزش شهرستان شهرضا از استان اصفهان              

 

 

 

درس اول ............................................................................. (عملکردی)

1.           پدیده‌ای طبیعی در شهرستان محل زندگی خود مثال بزنید که درون جهان اجتماعی مردم قرار داشته باشد و دلیل ورود این پدیده به زندگی اجتماعی مردم را تجزیه وتحلیل کنید؟

 مثال : رشته کوه ؛ چون با جلوه های دیدنی و زیبایی که دارد موجب جلب گردشگر به شهرستان شده و مشاغل جدید به وجود اورده است و سکونت‌گاه عدهای از مردم شده است .

2.           جهان اجتماعی شما در حال حاضر با جهان اجتماعی پنج سال قبل زندگی‌تان چه تفاوت ‌هایی دارد؟

اینکه دوستان بیشتری دارم ، نقش‌های اجتماعی جدید پذیرفته‌ام ، وظایف و حقوق نقش‌هایم افزایش یافته است          روابط اجتماعی‌ام پیچیده تر شده است ف به ارزش‌های بیشتری اعتقاد دارم ، هنجار‌های بیشتری رعایت می‌کنم ، ارتباطاجتماعی مجازی دارم ، بر افرابیشتری اثر می‌‌گذارم و از افراد بیشتری اثر می‌پذیرم و در یک کلام جهان اجتماعی‌‌‌ام گسترده‌‌‌تر شده است .

 

درس اول ............................................................................................ (مفهومی)

1- چگونه می توان پدیده های جهان طبیعی و فراطبیعی را جزء جهان اجتماعی به کار برد؟

پدیده ها تا زمانی که در زندگی اجتماعی انسان ها اثر داشته باشند ، و موجب ارتباط انسان ها شوند جزء جهان اجتماعی محسوب می شوند.مانند: جنگل ها ، بیابان ، فلزات (طبیعی) ایمان ، آخرت ، روح ، افسانه (فراطبیعی)

 

3.           2- چرا بیابان‌‌‌ها و کوه‌ها می توانند در جهان اجتماعی قرار گیرند ؟

چون این پدیده های طبیعی در شکل روابط و کنش‌های اجتماعی بر نقش‌های اجتماعی و زندگی اجتماعی تأثیر گذارهستند، می‌توانند درون جهان اجتماعی قرار گیرند .

3-پدیده های زلزله ، خشکسالی و آب و هوا چگونه درون جهان اجتماعی قرار می گیرند؟

از جهتی که موجب برقراری ارتباط انسان ها و تغییر شیوه ی زندگی مردم می شود ، درون جهان اجتماعی می باشد.

4-جهان اجتماعی چگونه بسط می یابد؟

انسان ها از طریق تجسم ذهنی و تحت تاثیر قرار گرفتن پدیده ها جهان اجتماعی خود را گسترش می دهند مثلا تا زمانی که انسان پدیده ی الکتریسیته را نمی شناخت جزء جهان اجتماعی او نبود.

5-چرا شناخت خداوند و فرشتگان جزء جهان اجتماعی محسوب می شود؟

چون ارزش ها و آرمان های جهان اجتماعی انسان ها را تغییر می دهد.

6- قنات با آب و هوای ایران چه ارتباطی دارد و دارای چه ابعاد اجتماعی می باشد ؟ باتوجه به  نیمه بیابانی بودن ایران وکمبود آب ، ایرانیان قنات را ابداع کردندکه درزندگی اجتماعی وروابط  مردم تاثیرگذاربوده است .قنات درایران موجب شکل گیری شبکه ای ازروابط اجتماعی وفرهنگ سخت کوشی ، تعاونی وهمیاری  شده است.

7- چگونه پدیده های گذشتگان و آیندگان  درون جهان اجتماعی قرار می گیرند؟ چرا؟ عبرت گرفتن از سرنوشت دیگران درزندگی  اجتماعی ما تاثیر دارد .( گذشتگان )  تلاش می کنیم مایه ی عبرت دیگران نشویم ( پس با آیندگان ارتباط  وتاثیر متقابل اجتماعی داریم .)

 

درس دوم ...................................................................................... (عملکردی)

1.      ساختار اجتماعی شهر/ روستا محل زندگی خود را با یکی از شهر‌هایی که تا به حال به آنها سفر کرده اید مقایسه کنید.

در محل زندگی من نقش های اجتماعی ،خرده نظام ها و نهاد های اجتماعی و فرهنگی کمتری نسبت به شهر مرکز استان وجود دارد . در محل زندگی من اکثر مردم یکدیگر را از نزدیک می‌شناسند و روابط نزدیک وگرمی با هم دارند ولی در مرکز استان افراد کمتری یکدیگر را می‌شناسند و روابط آنها رسمی و کمتر عاطفی است وروابط‌‌شان بیچیده‌‌تر است و....

2.      محل زندگی شما (شهر یا روستا) از چه ساختاری تشکیل شده است؟

در محل زندگی من نهاد‌های اقتصادی مختلفی وجود دارد از جمله بازار مرکزی ، بازار محلی ، فروشگاه‌ها ، چندین کارگاه‌تولیدی و ....    نهاد های فرهنگی زیادی هم فعالیّت می کنند که برخی از آن‌ها عبارتند از : کتابخانه‌ی عمومی شهر ، مدرسه ها ، یک دانشگاه ، مساجد،هیئت های مذهبی و ....   فرمانداری و بخشداری هم از نهاد های سیاسی است که برای نهاد خانواده و دیگرنهادها برنامه‌ریزی و هماهنگی می‌کند . همه‌ی این نهاد ها با‌هم رابطه‌دارند و برسرنوشت هم اثر می‌گذارند.

3.      ساختار اجتماعی مدرسه‌‌ی خودتان را تحلیل کنید.

مدرسه‌‌‌ی ما 350 دانش‌آموز دارد که از کلاس اول عمومی تا پیش دانشگاهی هستند. یک مدیر،سه معاون و چندین دبیر مشاور و مربی دارد. خرده نظام‌های گروه سرود،تئاتر،تیم های ورزشی‌، 14 کلاس‌درس،گروه علمی فیزیک، گروه علمی شیمی،

گروه علمی اقتصاد و جامعه شناسی دارد .دانش آموزان سال‌های دوم تا چهارم با دانش آموزان سال اول همکاری می‌کنند تا بهتر بتوانند رشته‌‌ی تحصیلی آینده‌ی خود را انتخاب کنند. همه‌‌ی دانش آموزان و معلمان و مدیر و بقیه با هم همکاری می‌کنند تا وضع آموزش و پرورش مدرسه بهتر شود و .....

4.      چرا سیاست یک نهاد مهم اجتماعی است ؟

چون اگر برنامه‌ریزی نظام سیاسی نباشد بقیه‌ی نظام‌ها نمی‌توانند فعالیّت درستی جهت آرمان‌های خودداشته باشند .

 

درس دوم  ...................................................................................... (مفهومی)

5.      چرا اقتصاد نهادی اجتماعی است ؟

چون اگر اقتصاد نیازهای مادی جامعه را تأمین نکند دیگر نهاد‌ها و نظام‌های اجتماعی نمی‌توانند فعالیّت کنند.

6.      چرا خانواده یک نهاد مهم اجتماعی است ؟

چون اگر خانواده و اثرات آن در جامعه وجود نداشته باشد بقیه‌‌ی نظام‌‌ها هم نمی‌‌توانند وجود داشته باشند. تولّد انسان‌ها و آموزش آن‌‌ها ازمهم‌ترین اثرات خانواده در جامعه است.

7-نظام اجتماعی چیست؟

به نمود عینی پدیده های اجتماعی از نظر ساختار و اجزا نظام اجتماعی گفته می شود.

(به  جمع  اجزاء وپدیده های اجتماعی و نحوه ی روابط بین  این اجزاء نظام اجتماعی گفته می شود . )

مثال: معلم ، دانش آموز ، مشاور و... عناصر اچتماعی هستند( پدیده های اجتماعی ) که این عناصر با یکدیگر رابطه برقرار می کنند و به این رابطه ساختار اجتماعی می گویند. وقتی این عناصر از طریق برنامه و مقررات شکل مدرسه به خود می گیرند ، نظام اجتماعی مدرسه به وجود می آید.

8-جهان اجتماعی چه تفاوت هایی با نظام اجتماعی دارند؟

1-جهان اجتماعی بزرگ تر است 2- مفهوم جهان اجتماعی بیشتر ذهنی است ولی مفهوم نظام اجتماعی عینی تر است. 3-جهان اجتماعی نظام کل است و نظام اجتماعی خرده نظام کل است 4-جهان اجتماعی به جمع پدیده ها اشاره می کند اما نظام اجتماعی به جمع پدیده ها و روابط آن ها اشاره می کند.

9-خرده نظام چیست؟به اجزای نظام اجتماعی کل که باارتباط بین آن ها نظام هایی به وجود می آید ، خرده نظام گویند.

10-نظام اجتماعی  کل چیست؟

هرگاه نظام اجتماعی با اجزای درون آن (خرده نظام ها) در نظر گرفته می شود ، نظام ، نظام کل است مثل : یک شهر نظام اجتماعی کل است که هر کدام از بخش های اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی ، آموزشی و خانواده جزء خرده نظام آن می شوند.

11-نهاد اجتماعی چیست؟

به خرده نظام هایی که نقش تعیین کننده ای در نظام اجتماعی کل دارند و نیازهای اساسی جامعه را برطرف می کنند ، نهاد اجتماعی می گویند مانند: سیاست ، اقتصاد ، آموزش و خانواده

درس سوم .................................................................................... (عملکردی)

1.      جامعه و فرهنگ مدرسه‌‌ی شما چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟

فرهنگ و شیوه‌‌ ی ارتباط ما ، نماد‌ها و پیام‌های ما را به وجود می‌آورد و ما به کمک آن جامعه‌‌‌ای به نام مدرسه را به وجود می‌آوریم. اگر ارتباط و زندگی مشترک نداشته باشیم جامعه‌یمان هم به وجود نمی‌آید.

2.      مصادیق فرهنگ شهر‌ شما با فرهنگ دیگر شهر‌ها چه تفاوت های دارد؟

نوع لباس و پوشش محلی ، غذا های محلی ، بازی‌‌های محلی ، آداب و رسوم جشن های مردم شهرستان ما نشان می دهد که مصادیق فرهنگ‌ما با شهر‌های دیگر فرق دارد.

3.      ویژگی فرهنگی که شهر شما را از دیگر شهر‌ها متفاوت نشان می‌دهد چیست؟

آثار باستانی ، پوشش محلی ، لهجه‌ی مخصوص ، صنایع دستی ، عزاداری مخصوص ، بازار های گروهی و محلی

 

4.      آیا خانواده‌ی شما فرهنگ مخصوص به خود دارد؟ چگونه؟

بله خانواده‌ی من ارزش‌های مشترکی دارد از جمله سعادتمندی همگانی ، عاقبت به خیر شدن دسته جمعی ، صفا وصمیمیت که با هنجار‌هایی مثل کمک کردن ، تقسیم وظایف ، درود فرستادن به یکدیگر در شبانه روز ، ممنوعیت اخم ، وفور لبخند ، استفاده از رنگ روشن و پوشش زیبا به دست می‌آید و قالب مخصوصی برای فرهنگ خانواده‌ی ما به وجود آمده است.

5.      آیا انگیزه های متفاوت فرهنگ های متفاوت به وجود می آورد ؟ مثال بزنید

انگیزه ها و هدف‌های اقتصادی انسان ها قوانین و هنجارهای مختلفی را به وجود می‌‌اورد وهر کار اقتصادی فنون و مهارت های مربوط به خود را دارد که درمجموع فرهنگ متفاوتی را نشان می‌دهد.

6.      می‌توانید نشان دهید که در نهاد سیاست فرهنگ های متفاوتی وجود دارد؟

بله سیاست امپریالیتی دارای ارزش سلطه بر دیگر جوامع است و هنجار های آن تهدید، جنگ و تهاجم فرهنگی است ولی سیاست جوامع الهی و معنوی دارای ارزش صلح ، عدالت و نوع دوستی است که دارای هنجار هایی مثل همکاری بین المللی ، کمک در شرایط نیازمندی و احترام متقابل به حقوق یکدیگر است  .

 

درس سوم ........................................................................ (مفهومی)

7.      تفاوت مراسم جشن‌‌ها و عزاداری های مناطق مختلف کشور در چیست؟

نشان دهنده‌ی وجود فرهنگ های مختلف در کشور است

8.      شرط ورود به یک خرده فرهنگ چیست؟

از ارزش ها ، مقررات و مهارت های آن خرده فرهنگ آگاه باشیم

ویژگی های فر هنگ را بنویسید.9-

1-فرهنگ آگاهی بر شناخت مشترک است. 2-فرهنگ  آموختنی و آموزش پذیر است. 3- فرهنگ قابل انتقال است. 4-هر جامعه ای دارای فرهنگ است. 5-فرهنگ قابلیت تغییر دارد.

10-رابطه ی فرهنگ و جامعه را توضیح دهید.

فرهنگ و جامعه جدای از یکدیگر نمی توانند باشند. جامعه ی بدون فرهنگ وجود ندارد و فرهنگ نیز بدون جامعه پدید نمی آید.جامعه و فرهنگ را به جسم و جان یک موجود زنده می توان تشبیه کرد. جامعه در حکم جسم و کالبد و فرهنگ در حکم جان و روح است.

 

9.      11-آیا خرده فرهنگ ها همیشه با فرهنگ‌های عمومی جامعه سازگارند؟

اغلب سازگار هستند ولی گاهی از ارزش ها ، عقاید ، قواعد و هنجارهای فرهنگ عمومی انحراف می یابند و به ضد فرهنگ عمومی تبدیل می‌شوند مانند گروه‌های خلافکار و باند‌‌های سرقت که نظم جامعه را به چالش می‌کشند

10.  12- ارزش‌های نهاد‌های اقتصادی اسلامی با  ارزش‌های نهاد‌های اقتصادی نظام سرمایه داری چه تفاوتی دارند؟درفرهنگ اسلامی برخلاف ارزش های اقتصادی نظام سرمایه داری که انباشت وافزایش ثروت است عدالت وقسط ارزش محسوب می شودوازمخالفت باشریعت اسلام منع شده اندمثلا هنجارربا که درنظام سرمایه داری رایج است،پذیرفته شده نیست.

11.   5-در چه صورتی خرده فرهنگ به ضدفرهنگ تبدیل می شود؟

12.  در صورتی که ارزش ها ، عقاید ، و هنجارهای خرده فرهنگ مخالف با فرهنگ عمومی باشد مانند گروه بزهکاران و سارقانی که نظم جامعه را زیر پا می گذارند. (در صورتی که خرده فرهنگ به لایه های اصلی وعمیق یک فرهنگ حمله کند به ضدفرهنگ تبدیل می شود.)

13. -هر نهاد اجتماعی چه رابطه ای با فرهنگ دارد؟

14.  هر نهاد اجتماعی علاوه بر آن که تابع فرهنگ عمومی جامه است ، دارای خرده فرهنگ خاص خود می باشد. مثلاٌ نهاد اقتصادی دارای عقاید و ارزش ها ، هنجارها و (ضرب المثل ها) خاص خود می باشد.

15.  8-با ذکر مثال تاثیر فرهنگ در نهادهای اجتماعی را توضیح دهید.

16.  مثلاٌ در فرهنگ اسلامی ایران ، نهاد اقتصادی فعالیت های اقتصادی و ثروت اندوزی را در مسیر ارزش های الهی قرار می دهد ، بنابراین ربا حرام است یا در فرهنگ دنیوی سرمایه داری فرهنگ غرب، چون اررزش جامعه لذت گرایی و کسب سود بیشتر است ربا حرام نیست.

17. 9-در نظام سرمایه داری ارزش های نهاد اقتصادی با ارزش های نهاد اقتصادی نظام اسلامی چه تفاوت هایی دارد؟

18.  در نظام سرمایه داری افزایش ثروت و انباشت سرمایه هدف اصلی است ولی در نهادهی اقتصادی اسلامی عدالت و قسط ارزش های اصلی است.

19.    10-چرا خانواده یک نهاد فرهنگی است؟

20.  چون به تولید ، استمرار و عمق فرهنگ کمک می کند.

 

 

 

درس چهارم .............................................................................. (عملکردی)

1.      آیا آرمان‌ها و ارزش‌های مردم ایران با هنجار‌هایی که به کارمی‌گیرند مطابق و هماهنگ است؟

خیر  مردم همواره به آنجه خوب و آرمانی می‌دانند عما نمی‌کنند. ارزش های مشترک عملیاتی و اجرا نمی شوند . مثلاً اخلاص ارزش مشترک وپسندیده‌ی جامعه است که عمل کردن به آن توسط برخی از مردم ساده لوحی به حساب می‌آید.

2.      چگونه شما به عنوان یک دانش‌آموز و شهروند ایرانی می‌توانید آرمان‌های فرهنگی را به عرصه‌ی فرهنگ واقعی واردکنید.

من به عنوان یک دانش‌اموز وقتی چیزی را خوب و آرمانی می‌دانم در عمل و رفتار‌هایم نشان‌‌دهم و فاصله‌ی بین حرف و عمل را کم کنم فردی هستم که به نزدیک شدن فرهنگ آرمانی به فرهنگ واقعی جامعه کمک کرده‌ام . اگر آنچه از معلمان  و والدینم دریافت می‌کنم را عمل کنم به فرهنگ آرمانیِ واقعی شده‌ام پرداخته‌ام.

3.      اگر علوم اجتماعی محدود به معنای تجربی نباشد چه توانایی های پیدا می‌کند؟

می‌تواند در مورد حق یا باطل بودن فرهنگ‌‌‌های مختلف داوری کند

4.      اگر در جامعه‌ی محل زندگی شما فرهنگ آرمانی و فرهنگ واقعی دچار تغییر شده است آن را توضیح دهید.

در گذشته تحصیل دختران جنیه‌ی واقعی نداشته است وتحصیل فقط برای پسران مجاز شمرده می‌شد ولی امروز دختران نیز همانند پسران تحصیل می‌کنند فرهنگی که که آرمانی و درون فرهنگ آرمانی است.

5.      چرا ملاک حق و باطل بودن عقاید ، ارزش‌ها و کنش ها ، علاقه ‌یا بی‌توجهی مردم جوامع نسبت به آنها نیست؟

علاقه‌ یا بی‌توجهی مردم در قلمرو واقعیت است و تغییر پذیر ، ولی حقیقت ثابت است و ملاکی برای حقانیّت یا باطل بودن ارزش هاست . انسان نمی‌تواند ملاک حقانیّت را وضع کند ؛ خدا ملاک حقانیت و ملاک حق است.

درس چهارم ..................................................................................... (مفهومی)

6.      تلاش نهاد‌های فرهنگی در خصوص برنامه‌ریزی فرهنگی چگونه است؟

تعلیم وتربیت لازم را برای ورود فرهنگ آرمانی به عرصه‌‌ی فرهنگ واقعی فراهم می‌کند.

7.      ارزش‌های حق و باطل از چه جایگاهی برخوردارند؟

اغلب از ارزش‌های آرمانی تاریخ بشریّت بوده‌اند و دو فرهنگ در سطح جهانی به وجود آورده اند.(فرهنگ حق و فرهنگ باطل)

8.      چرا خرافات را جزء فرهنگ باطل به حساب می‌اوریم؟

چون خرافات از نظر علمی صحیح و قابل دفاع نیست و با فطرت انسان مطابقت ندارد.

9.      در محیط زندگی خود ارزش‌های آرمانی مثال بزنید که بیرون فرهنگ واقعی باشند؟

اخلاص عمل ، نیکی به همه مخلوقات عالم ، شهر ما خانه‌ی ما

10. ملاک حق و باطل بودن شیوه‌ی مداوای بیماران چیست؟

روش‌های تجربی

 

11. آیا می‌توان تکنیک‌ها و روش‌های اجرایی را داوری کرد؟ چگونه؟

بله با استفاده از روش‌های علوم تجربی

12. چرا جوامعی که علم را محدود به علوم تجربی می‌دانند نمی‌توانند عقاید و ارزش‌های کلان درباره‌ی انسان و جهان را داوری کنند؟

چون از دو ابزار مهم شناخت عقاید یعنی عقل و وحی استفاده نمی‌کنند و ارزش‌ها و عقاید اجتماعی را پدیده‌های صرفاً تاریخی می‌دانند و صرفاً بودن یا نبودن آن‌ها را می‌شناسند و راهی برای داوری ندارند.

 

13. ملاک حق یا باطل بودن ارزش‌ها و کنش‌های انسانی را چه چیزی تعیین می‌کند؟

حقیقت و مبدأ الهی

14. ارزش هایی مثال بزنید که درستی و حقانیت آن‌ها با نظر آدمیان تغییر نمی‌کنند.

عدالت ، آزادی ، توحید ، سعادت انسان‌ها

15. ارزش‌های باطلی مثال بزنید که باموافقت آدمیان تغییر نمی‌کند و حقانیّت نم یابد.

نژاد پرستی ، قدرت طلبی ، ثروت اندوزی ، شرک ، انکار مبدأ الهی ، برتر دانستن یک قوم

 

-ملاک های تشخیص فرهنگ حق از باطل چیست؟16

1-قابل دفاع باشد 2-مطابق فطرت و وحی باشد.3-از عقلانیت برخوردار باشد.

17-در فرهنگ اسلامی مهم ترین ارزش های اجتماعی کدامند؟

1-عمل به حق 2-پرهیز از باطل

18-چگونه بخشی از فرهنگ آرمانی خارج از فرهنگ واقعی قرار می گیرد و بخش های داخل یک فرهنگ آرمانی کدامند؟با مثال تفسیر کنید.

یخش هایی از فرهنگ آرمانی توسط مردم رعایت می شود و به آن عمل می کنند که داخل فرهنگ واقعی است مثلاٌ خون ریزی نکردن و به ناحق خون نریختن که هم در فرهنگ واقعی و هم در فرهنگ آرمانی (یا احترام به والدین و...) اما بخش هایی از فرهنگ فقط آرمانی است و در عمل رعایت نمی شود یعنی خارج از فرهنگ واقعی است مثلاً غیبت نکردن و صرفه جویی و دروغ نگفتن که به صورت فرهنگ آرمانی است ولی در عمل اکثر مردم آن ها را رعایت نمی کنند.

19-دو ابزار مهم برای شناخت عقاید در ارزش ها چیست؟

1-عقل 2-وحی

20-حقیقت را با واقعیت مقایسه کنید.

1-حقیقت خارج از وجود انسان است ولی واقعیت درون تصور انسان است. 2-حقیقت پدیده ای ثابت است و تحت تأثیر قرار نمی گیرد ولی واقعیت پدیده ای است که روی داده و تحت تاثیر قرار می گیرد.

21-در چه صورتی جوامع فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام برمی دارند؟

اگر جوامع به حقیقت ایمان نیاورند و بر اساس آن عمل نکنند یا اگر ایمان خود به حقیقت و کنش هایی که براساس آن سازمان داده اند تغییر دهند فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام برمی دارد.

22-تعدادی از ارزش های فرهنگ باطل را نام ببرید.

قدرت طلبی ، شرک ، نژادپرستی ، ثروت اندوزی ، انکار مبدأ الهی ، شقاوت ، تجاوز به حقوق دیگران ، دنیا پرستی ، ظلم ، بی عدالتی

23-تعدادی از اررزش های فرهنگ حق را نام ببرید.

دفاع از عدالت-حمایت ارز مظلومان-توحید- ربوبیت خداب سبحان نسب به همه ی مخلوقات - آزادی انسان ها و موانع سعادت.

24-مدیران و برنامه ریزان فرهنگی جامعه از چه طریقی فرهنگ آرمانی را به عرصه ی فرهنگ واقعی وارد می کنند؟

از طریق تحقق شرایط امر به معروف و نهی از منکر - استفاده بیشتر از افراد متخصص در عرصه ی رسانه ها - به مقتضیات زمان و مکان و نحوه ی ورود عناصر فرهگی به جامعه توجه کنند - کمک به جامعه پذیری افراد جامعه

25- کدام بخش از فرهنگ حق وکدام بخش باطل است؟ بخش هایی ازفرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد وبراساس خرافات شکل گرفته باشد باطل وبخش هایی که از نظر علمی صحیح ومطابق فطرت انسان باشد حق است.

26- نقش مدیران وبرنامه ریزان فرهنگی درجامعه چیست؟ تلاش می کنند از طریق نهادهای فرهنگی، تعلیم وتربیت لازم رابرای ورود فرهنگ آرمانی به عرصه فرهنگ واقعی فراهم آورند.

27- چراماناچار به پذیرش حکمت الهی ووحی درتشخیص حق وباطل هستیم ؟ چون عقلانیت ابزاری نسبی ومحدوداست.

28- کدام جوامع نمی توانند ازحق یا باطل بودن عقاید وارزش ها سخن بگویند؟ چرا؟

جوامعی که علم را محدود به دانش تجربی وآزمون پذیری می دانند وعقل ووحی رابه عنوان دو وسیله ی معرفت علمی معتبر نمی دانند وارزش ها وعقاید اجتماعی راصرفا پدیده های تاریخی می دانند که ملاکی برای داوری نسبت به درست وغلط بودن آنها نداریم .

29- چندنمونه ازعناصر فرهنگ حق که دراغلب جوامع حضورداردرانام ببرید :

وفای به عهد، راستگویی، پرستش خدا، عدالت خواهی، گذشت ، رعایت پوشش، دفاع از مظلوم ، احترام به همنوع، کمک به هم نوع ،

30- چه تفاوتی بین فرهنگ آرمانی وفرهنگ حق وجود دارد ؟

حق یا باطلل بودن فرهنگ ( عقاید، ارزش ها ، هنجارها، کنش ها) براساس آگاهی یا جهل، علاقه یا بی توجهی  مردم  جوامع  مختلف نسبت به آنها تعیین نمی شود.ولی فرهنگ آرمانی با  اعتباردادن وتوجه  مردم شکل می گیرد .

31- دیدگاه فارابی درخصوص مدینه فاضله چیست؟  جامعه ای که از فرهنگ حق برخوردار باشد مدینه ی فاضله است .

32- دیدگاه فارابی  نسبت به رابطه جامعه وفرهنگ حق چیست ؟ جامعه ای که از فرهنگ حق برخوردارباشد مدینه ی فاضله وجامعه ای که از فرهنگ حق محروم ودارای عقاید باطل باشد جامعه ی جاهله وفاسقه می نامد .

33- عناصری از فرهنگ باطل که درفرهنگ آرمانی  وواقعی ما وجوددارد را بنویسید:

قبیله گرایی ، تجمل گرایی ، پارتی بازی ، قدرت طلبی ، مال اندوزی ، خودخواهی ، برتری طلبی ،  خودمحوری

34- آیا حقیقت با عدم تایید مردم درجامعه باطل می شود ؟ خیر اگر حقیقت به واقعیت درنیاید نشان دهنده ی باطل بودن آن نیست.

35- درچه صورتی حقیقت به حوزه فرهنگ واقعی راه پیدا می کند؟  درصورتی که جوامع عقاید وارزش های حقیقی را به عرصه فرهنگ آرمانی درآورند وسپس به انها شکل هنجاروکنش دهند( حقیقت را به ارزش وعمل درآورند.) حقیقت به حوزه ی فرهنگ واقعی راه پیدا می کند .

36- چرا حقیقت درقلمرو واقعیت ثابت نیست ؟ چون ممکن است حقیقت به صورت عقاید آرمانی  وهنجارهای عملی ( فرهنگ واقعی ) درنیامده باشد .جامعه ممکن است از حقیقت انحراف داشته باشد وبه سوی باطل برود.

درس4..........................................................................................(عملکردی)

1-شما چگونه ارزش های حقیقی را به عرصه زندگی آرمانی و درون فرهنگ واقعی خودواردمی کنید؟

وقتی من ارزش های الهی که مبنای حقیقت اند را درعمل قبول می کنم به مرحله ی ایمانی رسیده ام که ارزش های حقیقی وارد فرهنگ آرمانی و درون فرهنگ واقعی ام در آمده است.

2-چگونه جامعه ای از جامعه ی فاضله به جامعه فاسقه تبدیل می شود؟

وقتی مردم در عمل از ارزش های حقیقی والهی دور شوند وبین ارزش های جامعه وهنجارها ورفتارهای مردم فاصله افتد جامعه حق که جامعه ای فاضله است به جامعه ی فاسقه تبدیل می شود.

3-چگونه می توان فرهنگ حق را در جامعه گسترش داد؟

وقتی مردم ارزش های حقیقی ثابت را بپذیرند و بر اساس آن ارزش ها وهنجارها وکنش ها واعمال خود را سازمان دهند.

4-چگونه جامعه از فرهنگ حق انحراف می یابد؟

جامعه نتواند ارزش های حقیقی را به عرصه واقعیت وارد کند و یا واقعیت را مطابق حقیقت نسازد.

درس5 ......................................................................................(عملکردی)

1-شما کیستید؟از شش جهت ویژگیهای خود را معرفی کنید؟

وقتی به دنیا آمدم نام علی را به من نسبت دادند،ایرانی نامیده شدم،ایرانی ومسلمان بودنم نشان دهنده هویّت اجتماعی ام است.اسمم نشان دهنده هویت فردی وانتسابی ام هست.فعلا دانش آموزم وانشاءالله در آینده دانشجو می شوم پس هویتم متغیر است.در هجده تیرماه به دنیا آمده ام وتیرماهی بودنم ثابت است.یک ایرانی سفید پوستم که ویژگی ثابتم به حساب می آید.باتلاش درس می خوانم تا همچنان دانش آموز موفقی باشم.دانش آموز وموفق بودنم اکتسابی است چون برای آن تلاش می کنم ونسبت ساده ای وانتسابی برایم نیست.از نظر شخصی وفردی بسیار کنجکاوم وعلاقه مند به کمک به دیگرانم.

2-آیا اگر فرد قاتلی پس از بیست سال دستگیر شد می توان اورا مجازات کرد؟اگر او دیگر کار خلافی نکرده باشد و آدم خوبی شده باشد وبه اصطلاح عوض شده باشد باز هم می توان او رامجازات کرد؟با وجود این که سن او،قیافه ی او ورفتارهایش عوض شده است باز هم باید پاسخگوی عمل بیست سال قبل خود باشد؟

بله،برخی از ابعاد هویتی او تغییر کرده است ولی چون همه ی ابعاد هویتی او تغییر نکرده است هنوز همان فرد است ویک شخص است.ویژگی های ثابت و ذاتی او تغییر نکرده است وهمیشه یک نفر به حساب می آید.

3-شما چگونه به هویت خود پی بردید؟

در خانواده و گروه های دیگری که عضو هستم نسبت به ویژگی های من واکنش نشان دادند ومن را شجاع،کنجکاو،ایرانی،مسلمان،دانش آموز و...نامیدند.نقاط ضعف و قوت خود را مقایسه کردم وسنجیدم ونسبت به این ویژگی ها شناخت پیدا کردم.ویژگی هایی که من را از دیگران متفاوت نشان می دهد.

4-دیگران در هویت یابی شماچه نقشی دارند؟

دیگران نسبت به ویژگی های من اظهار نظر می کنند ونقاط ضعف و قوت من رابیان می کنند وگاهی از روان شناسان،مشاوران،روانکاوان،جامعه شناسان وانسان شناسان می توانم کمک بگیرم.

5-مهم ترین عقیده درباره هویت انسان ها را چه کسانی بیان کرده اند؟

پیامبران واولیای الهی.

درس5...................................................................................................(مفهومی)

1-چگونه پی می بریم که درشناخت هویت خود دچار خطا واشتباه شده ایم؟

از آنجابه این نکته پی می بریم که درباره هویت مان ازنظریات مختلف ابراز می شود وویژگی های گوناگونی به ما نسبت داده می شودکه گاهی با یکدیگر متناقض است.

2-پیامبران و اولیای الهی درخصوص هویت انسان هاچه سخنی داشته اند؟

درباره ابعاد الهی،فردی،اجتماعی هویت انسان ها وغفلت وفراموشی انسان ها از هویت حقیقی خود.

3-هویت چیست؟

به مجموعه ویژگی ها و خصوصیات هر فرد هویت او گفته می شود.

4-افراد در موقعیت های مختلف خود را چگونه معرفی می کنند؟

باهوش ؛ زرنگ ، تنبل ، بی نظم ، فهمیده ، بی مبالات ، کارمند ، سریع ، پزشک ، معلم و...

5-انواع ویژگی های هویت را نام ببرید.

اکتسابی ، انتسابی ، ثابت ، متغیر ، فردی ، اجتماعی

6-هر یک از ویژگی های هویتی ، انتسابی ، اکتسابی ، فردی ، اجتماعی ،ثابت و متغیر را با ذکر مثال توضیح دهید.

ویژگی هایی که در ایجاد ان موثر نبوده ایم پس از آن هم نمی توانیم در آن موثر باشیم ، ویژگی های انتسابی اند مانند پسر بودن ، دختر بودن ، پسردایی ، دخترعمه ، متولد تهران ، سفید پوست ، سایه پوست ، زشت بودن ، زیبا بودن ، آفریقایی تبار ، چینی تبار ایرانی ، برره ای ، نوجوان ، کودک

ویژگی هایی که در ایجاد آن ها موثر هستیم ویژگی های اکتسابی اند ، مانند: پدر ، مادر خوش اخلاق ، مهندس معلم ، کشاورز ، بخشنده ، خون گرم ، تنبل ، سر به هوا ، امین ، فهمیده ، وراج ، بی نظم ، وقت شناس

ویژگی هایی که شخصی و متعلق به یک فرد است، ویژگی های فردی هستند.مانند: مرد ، زن ، پسر ، بچه ، قدبلند ، تپل ، کله پوک ، پزشک ، قصاب ، راست گو ، چلمنگ ، باشخصیت ، شیرفرهاد

ویژگی هایی که بدون حضور در اجتماع به دست نمی آید ، ویژگی های اجتماعی اند مانند: ایرانی ، روستایی ، شهری ، رئیس جمهور ، فوتبالیست.

ویژگی هایی که قابل تغییر نیستند را ویژگی های ثابت گویند مانند: پسر ، دختر ، زن ، مرد ، ایرانی الاصل ، آمریکایی تبار ، متولد تیرماه ، سیاه پوست

ویژگی هایی که قابلیت تغییر در موقعیت های مختلف را دارند ویژگی های متغیر هستند مانند: دانشجو ، دانش آموز ، زرنگ ، کشاورز ، معلم ، مهربان ، نماینده مجلس ، رئیس جمهور ، تاجر ، معلم

7-نسبت هوی فرهنگی و هویت اجتماعی را تحلیل کنید.

هر فردی با زندگی اجتماعی به تدریج نسبت به توانایی های خود شناخت و هویت پیدا می کند اگر اجتماع نبود افراد نمی توانستند هویت خود را شناسایی کنند.برخی ابعاد هویت ما در جامعه به وجود می آید مانند ایرانی بودن ، مهربان بودن ، متمدن بودن.

8-خودتان را از ابعاد مختلف هویتی معرفی کنید.

پسر ، 16 ساله ، شهرضایی زرنگ ، چاق ، قد متوسط ، درس خوان ، شوخ، خوش اخلاق با مرام ، ایرانی ، نوجوان ، شهری ، پولدار

9-در چه صورتی هویتی استمرار نخواهد داشت؟

در صورتی که همه ی ابعاد هویت انسان تغییر پیدا کند.

10-آیا هویت افراد ابعاد تقریباٌ ثابتی دارد؟

هر رد با آن که در طول زندگی خود تحولات و تغییرات بسیاری را پشت سر می گذارد می داند همان شخصی است که همه ی آن تغییرات را پذیرفته است مثلاٌ با وجودی که دوران کودکی و نوجوانی را پشت سر گذاشته ایم می دانیم همان فردی هستیم که الان 40 ساله شده ایم.

11-چرا هویت همواره ابعاد ثابتی دارد؟

چون با وود تغییرات و تحولات زندگی ویژگی های ثابت ما تغییر نمی کنند.مثلاٌ مرد بودن ، پسر حاج حسین بودن ، ایرانی بودن ، متولد 1347 بودن.

12-بخش آگاه (آشکار) و ناآگاه (پنهان) هویت را با ذکر مثال توضیح دهید.

بخشی از هویت ویژگی های ما که آ نها را می شناسیم یا دیگران به آن پی می برند. مثلاٌ می دانیم که دروس حفظ کردنی قوی تر از دروس محاسباتی و حل کردنی هستیم.

بخشی از هویت و ویژگی هایمان که از آن ها بی اطلاع هستیم هویت پنهان و ناشناخته ماست.مثلاٌ تا امروز نمی دانستم که سریع ترین دونده ی کلاسم ولی با شرکت در مسابقه ی جمعی به این نکته پی بردم .شاید اگر در مسابقه شرکت نمی کردم هرگز به این موضوع پی نمی بردم.

13-ما درباره ی ویژگی هایمان که از وجودشان آگاه (واقف) نیستیم چگونه عمل می کنیم؟

تامل می کنیم (فکر می کنیم) و گاهی از دیگران برای شناخت بهتر از خودمان کمک می گیریم و درباره ی نقاط قوت و ضعفمان آگاه می شویم.مثلاٌ نزد مشاوره ، روان کاو ، جامعه شناس ، پزشک ، روان شناس می رویم.

14-جامعه شناسان و انسان شناسان درباره ی کدام ابعاد انسان بحث می کنند؟

درباره ی ابعاد اجتماعی و فرهنگی هویت انسان ها.

15-وجود نظریات مختلف درباره هویت افراد نشان گر چیست؟

در شناخت هویتی خود و دیگران دچار خطا و اشتباه شده ایم.

16-پیامبران و اولیای الهی درباره ی کدام ابعاد هویتی انسان ها سخن گفته اند؟

ابعاد الهی ، فردی و اجتماعی انسان ها و غفلت و فراموشی از هویت حقیقی انسان ها

17-مطالبی بیان کنید که نشان دهنده ی نظریات پیامبران الهی ، فیلسوفان ، روان شناسان ، انسان شناسان و جامعه شناسان درباره ی غفلت و فراموشی انسان ها از هویت واقعی شان باشد.

نظر جامعه شناسان: غفلت از هویت ملی می تواند باعث تزلزل نظام اجتماعی شود.

نظر انسان شناسان : هویت فرهنگی کلید فهم نظام اجتماعی است و غفلت از هویت فرهنگی تهدیدی جدی برای جامعه است.

نظر پیامبران: مردم خوابند وقتی می میرند بیدار می شوند (حضرت محمد صل الله علیه و آله)

حضرت امام حسین-علیه السلام- در دعای عرفه : کسی که تو را یافت چه چیزی را گم کرد و کسی که تو را گم کرد چه چیزی را یافت.

انسان ظرفیت زیادی دارد و انسان می تواند خلیفه ی الهی در زمین باشد.

نظر روان شناسان : فراموشی توانایی ها و شناخت انسان ها را کاهش می دهد و موجب بیگانگی از خود می شود.

نظر فیلسوفان : فراموشی و یکنواختی موجب بیگانگی از خود و بیگانگی از جامعه می شود به نحوی که فرد هویت جمعی و جایگاه اجتماعی خود را گم می کند.

18-در مراسم خواستگاری خانواده ی دختر و پسر در پی شناخت چی مواردی هستند؟

شناخت شغل - موقعیت خانوادگی ، ویژگی های ظاهری و اخلاقی دیگری هستند.

درس6.............................................................................................(عملکردی)

1-چگونه هویت فذدی شما با هویت اجتماعی تان رابطه دارد؟

من متناسب با توانایی های فردی ام عضو گروه های اجتماعی می شوم.مثلا اگر توانایی جسمی و بدن ضعیفی داشته باشم نمی توانم در گروه های ورزشی عضو موفقی باشم.

2-هویت اجتماعی شما چگونه شکل می گیرد؟

جامعه و فرهنگی که عضو آن هستم گروه هایی رامعرفی می کند که با تشویق به عضویت آنها در می آیم.مثلا چون در جامعه وفرهنگ اسلامی وشیعه عضوهستم وبنابر تشویق آنها به عضویت هیئت های مذهبی هم درآمده ام.

3-شما به عنوان یک شهروند چه حقوق و تکالیفی درجامعه دارید؟

من به عنوان یک شهروند درجامعه بایدبه حقوق دیگرهمشهریان احترام بگذارم ودرحدتوان دررفع نیازهای آنها همکاری کنم ومتقابلا حق دارم ازامکانات عمومی جامعه بهره گیرم.

4-می توانید مثالی از زندگی خود بنویسید که نشان دهنده ی تاثیر متقابل جسم ونفس تان باشد؟

بله،من هرگاه درامتحانات نمرات خوبی نمی گیرم غصه دار می شوم واشتهایم کم می شود(اثر روان برجسم).وهرگاه قبل از مطالعه پرخوری می کنم تمرکزلازم برای یادگیری راازدست می دهم(اثر جسم وطبیعت بر روان).

5-مثالی بزنیدکه نشان دهد جهان اجتماعی شما درطبیعت وبدنتان تاثیر گذاشته است؟

من روزهای جمعه به اتفاق خانواده ام به منزل مادربزرگم می روم وخانواده های عمو وعمه ام نیز به آنجا می آیند وجمع بسیار دوست داشتنی به وجود می آید.به گونه ای که موقع ناهار اشتهایم دو برابر منزل خودمان می شود وباوجودفعّالیّت های زیاد،احساس خستگی ندارم.

6-مثالی بزنید که نشان دهد جهان اجتماعی وفرهنگ شما درخصوصیّات جسمانی تان اثر گذاشته است؟

به فرهنگ وعقاید اسلامی اهمّیّت می دهم وبراین اساس به طب سنتی اسلامی عمل می کنم وموجب شده است بدون مصرف هیچ گونه دارویی از سلامتی ونشاط زیادی برخوردار باشم.

7-چگونه می توان با کنش های انسانی به محیط زیست کمک کرد؟

با صرفه جویی درمصرف انرژی.بانگاه الهی به طبیعت.با ارزش های الهی.

8-چگونه جهان اجتماعی وفرهنگ درروان ما اثر می گذارد؟

مثلا فرهنگ مثبت نگری وفرهنگ شهروندی به ما اعتمادبه نفس وروحیه ی تلاشگری می دهد.

 

9-شعر یاضرب المثلی بنویسید که نشان دهد روان آدمی درجهان اجتماعی تاثیر می گذارد؟

درمحفل خود راه مده همچو منی را  / افسرده دل افسرده کند انجمنی را   (قائم مقام فراهانی)

 

10-مثالی بزنید که نشان دهدهویت فردی شماتحت تاثیرهویت اجتماعی شما است؟

چون من خانواده ای مسلمان دارم هنگام تولد اسم اسلامی علی رابرایم انتخاب کردند.اسم من نشانی ازهویت فردی ام هست که جامعه وفرهنگم آن را برایم برگزیده است.

11-چرا درجهان معنوی اسلام خودکشی حرام است؟

چون انسان حق ندارد تصرفاتی راکه مخالف اراده حکیمانه الهی است درجسم وبدن خود انجام دهد.

 

12-نشان دهید که جهان اجتماعی شما باهویت اخلاقی تان سازگار است؟

فرهنگ پذیرفته شده ی من اسلامی است ودراین فرهنگ ورزش می کنم با اخلاق پهلوانی نه اخلاق قهرمانی.فرهنگ مادی ودنیوی ندارم که برای پول وثروت به دنبال موفقیت باشم.موفق می شوم تا اخلاق مردانگی واسلامی را زنده نگه دارم.

درس6 ....................................................................................................................(مفهومی)

1-هویت فردی شما بادوستان چه تفاوت هایی دارد؟

من از نظر تاریخ تولد،وزن،قد،گروه خونی ورنگ پوستم بادوستم متفاوت هستم. همچنین از نظر روحی،اخلاقی  و روانی توانایی ها وعلاقه مندی هایم متفاوت است.

2-هویت اجتماعی شما بابرادرتان چه شباهت وتفاوت هایی دارد؟

شباهت مان دراین است که هردو عضو یک خانواده،شهر وکشور هستیم وهردونقش های مشابهی به نام های فرزند،همشهری وهم وطن داریم ولی برادرم عضو گروه های ورزش است که من عضونیستم بلکه من عضوگروه های هنری هستم ودر یک مدرسه ویک کلاس مشترک عضو نیستیم،بلکه درگروه های اجتماعی متفاوتی عضوهستیم وهر یک وظایف متفاوتی برعهده داریم.تکالیف وحقوق نقش هایمان متفاوت است.

3-آیا محیط طبیعی محل زندگی شما درفرهنگ و روابط اجتماعی مردم تاثیر داشته است؟

بله، به علت خشک سالی چند روستا خالی از سکنه شد.به علت گرد وغبار زیاد افراد سالمند در ساعات ظهر تا عصر کمتر از منزل بیرون می آیند. به علت گرمی هوا مردم از لباس های محلی نازک استفاده می کنند.

4-چند روان فرهنگ ساز تاریخی وجهانی مثال بزنید.

پیامبر اکرم(ص) که فرهنگ و جامعه ی اسلامی را شکل داد. امام خمینی(ره) که انقلاب و جمهوری اسلامی را به وجود آورد.گاندی که ملت هندرا از استعمار انگلیس نجات داد. هیتلر که آلمان و بسیاری از دنیا را به آتش کشید.

5-آیا نگاه دنیوی وسکولار موافق وسازگار با طبیعت و محیط زیست است؟

خیر، طبیعت را بی جان می پندارد وهرنوع بهره برداری از آن را انجام می دهد.

6-انواع هویت فردی را با مثال توضیح دهید.

هویت فردی جسمانی که شامل مواردی از قبیل وزن ، قد ، گروه خونی ، سال تولد ، رنگ چشم ، رنگ مو ، تیپ و هیکل زنگ بدن ، نوع مو می شود.

هویت فردی غیرجسمانی که شامل صفات اخلاقی و روانی به طور کلی نفس آدمی است مانند : پشت کار ، دل گرمی ، اخلاص ، ایمان ، شاکر بودن ، تقوی ، بی دینی ، مهربانی ، ترش رویی و عبوس ، خیالاتی ، عصبی ، افسرده ، مجنون ، عاب ، پرهیزکار ، سخاوتمند.

7-منظور از هویت اجتماعی چیست؟با ذکر مثال توضیح دهید.

شناخت و هویتی که با حضور دیگران شکل می گیرد و جامعه و قواعد آن را تعریف می کند.صفاتی که ریشه در جامعه و فرهنگ دارد و در جهان اجتماعی شکل می گیرد.مثلاٌ پدرخانواده ، پسر ارشد خانواده ، دختر کوچک خانواده ، مادربزرگ ، زن عمو ، دایی ، عمه

8-چند نقش خانوادگی خود را نام برده و برای هریک وظیفه ای (تکالیف) و حقوقی بنویسید.

فرزند ، دختر خانواده ، پسر خانواده ، برادر ، خواهر تکالیف : کمک به والدین ، کمک به خواهر و برادران ، احترام به گذاشتن اطاعت کردن ، همدلی با اعضای خانواده ، حقوق نقش :تامین هزینه های زندگی توسط والدین ، تربیت صحیح ، نام نیکو داشتن ، مورد مشورت قرار گرفتن.

9-منظور از جهان های سه گانه چیست؟

جهان طبیعی (طبیعت و بدن انسان) جهان اجتماعی ، جهان نفسانی (روان انسان)

10-آیا بخش های فردی و اجتماعی هویت با یکدیگر ارتباط دارند و بر هم اثر می گذارند؟

بله هر یک از این دو بر یکدیگر اثر می گذارند.جامعه در برابر ویژگی های فردی ما واکنش نشان می دهدو آن را تایید یا رد می کند.هویت فردی افراد هم در جامعه در روابط اجتماعی مردم تاثیرگذار است.

11-بین ویژگی های جسمانی افراد و خصوصیات روانی افراد چه رابطه ای وجود دارد؟در این رابطه مثال بزنید.

بین ویژگی های جسمانی و ویژگی های روانی رابطه ی متقابل وجود دارد و هر یک بر دیگران اثر می گذارد.بسیاری از بیماری های جسمانی سلامت روانی انسنان را به خطر می اندازد مثلاٌ زیادی غده ی تیروئید موجب عصبانی شدن انسان و کم کاری غه تیروئید موجب تنبلی فرد می شود و یا اضطراب ها ریشه در عوامل جسمانی دارند. همچنین با تقویت روحیه ی روانی می توان برخی بیماری ها را کاهش داد.

12-با اشاره به حدیثی از حضرت امام صادق -علیه السلام- درباره ی ارتباط قوای روحی با قوای جسمانی توضیح دهید.

بدن نسبت به آنچه که نیت و عزم آدمی برآن قوی شده باشد احساس ضعف نمی کند.مثلاٌ حضرت علی -علیه السلام- با قوای -روحی خود در قلعه ی خیبر را جدا می سازد.

13-تاثیر متقابل جهان اجتماعی و طبیعت (بدن انسان) را با ذکر  مثال توضیح دهید.

محیط طبیعی و جغرافیایی بر مناسبات و روابط اجتکاعی اثر می گذارد.شزایط طبیعی و خصوصیات بدنی انسان فرهنگ های مختلفی را شکل می دهد مثلاٌ آب و هوای مرطوب و گرم جنوب کشور در هنر موسیقی ، شیوه ی زندگی ، معماری ، شیوه ی غذا پختن و فعالیت های اقتصادی مردم اثر گذاشته است.

فعالیت ها و کنش های اجتماعی انسان ها هم موجب بهبود محیط زیست یا نابودی آن می شود مثلاٌ با فعالیت های کارخانه آب و هوا آلوده می شود.

14-دانشمندانی را نام ببرید که به تاثیرات جغرافیا و طبیعت بر زندگی اجتماعی انسان پرداخته اند.

اخوان الصفا درقرن چهارم هجری - منتسکیو اندیشمند فرانسوی-ابن خلدون تونسی

15-تاثیر متقابل جهان اجتماعی و ویژگی های انسانی و روانی افراد جامعه را تحلیل کنید.

این دو با یکدیگر تعامل و تاثیر متقابل دارند. خصوصیات روحی روانی افراد مسیر زندگی اجتماعی و تحولات فرهنگی تاریخی انسان را دگرگون می سازد مثل انسان های باتقوایی که جهان را تغییر می دهند یا انسان های با شقاوتی که جهانی را نابود می کنند.جهان اجتماعی هم در خصوصیات روحی افراد اثر می گذارد و امکان رشد برخی فضایل یا رذائل را از بین می برد یا افزایش می دهد.

16-آیا هر نوع هویت اجتماعی با هر نوع هویت فردی سازگار است؟

خیر هر جهان اجتماعی براساس عقاید و آرمان ها و ارزش های خود هماهنگ باشد سازگار است.

17-هر جهان اجتماعی بر چه اساسی شکل می گیرد؟

و چگونه سازمان می یابد؟

هر جهان اجتماعی براساس عقاید ، آرمان ها و ارزش های کلان خود شکل می گیرد و براساس آن ها قواعد ، هنجارها نهادها و سازمان های جامعه سازمان می یابد.

18-هویت اجتماعی هر فرد چگونه شکل می گیرد؟

هویت اجتماعی هر فرد براساس عقاید و ارزش های جهان اجتماعی که در آن زندگی می کند شکل می گیرد.

19-در جامعه ی قبیله ای هویت جمعی افراد بر چه مبنایی مشخص می شود؟

بر مبنای جایگاه قبیله ی آن ها

20-در جامعه ی سرمایه داری هویت اشخاص بر چه مبنایی شناخته می شود؟

بر مبنای ثروت و توان اقتصادی آن ها

21-در جامعه ی دینی هویت جمعی افراد بر چه مبنایی قرار دارد؟

بر مدار ارزش هایی است که آن دین مقدم می شمارد.مثلاٌ اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را با علم ريال تقوی ، و عدالت ارزیلبی می کند.

22-نگاه جهان متجدد به طبیعت را با نگاه جهان معنوی مقایسه کنید.

جهان متجدد به طبیعت به عنوان یک ماده ی بی جان برای تصرف و خدمت گرفتن نگاه می شود و به دنبال بهره وری بیشتر از طبیعت است در جهان معنوی اسلام طبیعت موجودی زنده نشانه ی خداست و انسان به عنوان خلیفه ی خدا بر اساس اراده خدا تصرف در طبیعت دارد و حق ندارد مخالف اراده ی الهی در طبیعت و جسم خود تصرف کند.

23-جهان اجتماعی چگونه زمینه ی پیدایش و رشد هویت را فراهم می سازد؟با مثال توضیح دهید.

هر جهان اجتماعی با وی اخلاقی و روانی خاص سازگار است و زمینه ی پیدایش و رشد همان هویت را فراهم می اورد و امکان پیدایش و رشد انواع دیگر ویژگی ها و هویت را از بین می برد.مثلاٌ جهان غرب با هویت اخلاقی و الهی انسان ها سازگار نیست و آن را رشد نمی دهد.

24-جهان اجتماعی غرب چه نوع هویت اخلاقی و روانی را رشد می دهد؟

جهان غرب با رویکرد این جهانی خود با آن دسته از اوصاف (هویت) اخلاقی سازگار است که در ارتباط با آرمان ها و ارزش های دنیوی آن شکل می گیرند و با هویت روانی و اخلاقی معنوی سازگار است.

25-جهان اجتماعی و دنیوی با چه نوع هویتی سازگار است و آن را رشد می دهد و با کدام هویت ناسازگار است؟

با هویت هایی که با آرمان ها و ارزش های دنیوی سازگار باش و هویت جمعی دنیوی را شکل می دهد (جهان مدرن) و با هویت الهی و اخلاقی معنوی انسان ها ناسازگار است.

26-اخلاق پهلوانی را با اخلاق قهرمانی در ورزش جهان مقایسه کنید.

ایثار-گذشت -مروت -تواضع-جوانمردی-انسانیت= اخلاق پهلوانی جهان اسلام

دلالی - دوپینگ - سود - معروف شدن - شهرت و فخرفروشی = اخلاق قهرمانی جهان جدید.

  27-اخلاق قهرمانی و اخلاق قهرمانی با کدام ارزش های اجتماعی تناسب دارند؟

اخلاق پهلوانی با ارزش های جهان معنوی سازگار است که باورهای معنوی در آن اولویت دارند و باورهای جسمانی در رده ی دوم هستند و وسیله ای برای ارزش های متعالی دینی اند. اخلاق قهرمانی با ارزش های جهان دنیوی سازگارند که در ان باورهای جسمانی مهم اند و هدف هستند نه وسیله

درس7 ..............................................................................................................(عملکردی)

1-هویت اجتماعی شما هنگام تولد چگونه بود؟

در خانواده ای به دنیا آمدم که به جز من 4 نفر دیگر(پدر،مادر،یک برادر ویک خواهر)حضور داشتند وفرهنگ اسلامی وایرانی داشتند و مرا علی صدا می کردند.

2-چرا عده ای ازمردم درمسیر قواعد و هنجارهای اجتماعی حرکت نمی کنند؟

برای پذیرش باورها وعقاید وارزش های اجتماعی قانع نشده اند.ازپیروی از هنجارها پاداشی دریافت نکرده اند وهنگام کجروی اجتماعی مجازاتی نداشته اند.

3-در مدرسه ی شما چه اموری کجروی اجتماعی به حساب می آید؟

بی احترامی به دانش آموزان ومعلمان عزیز ومسئولان مدرسه،همکاری نکردن درنظم مدرسه،عدم انجام تکالیف درسی،انکار ونپذیرفتن مقررات آموزشی.

4-در خانواده ی شما جهت پیروی از قواعد وهنجارهای منزل از چه شیوه هایی استفاده می شود؟

پدر ومادر ازدوران کودکی تلاش دارند که مفهوم واثرات قوانین خانواده وجامعه را برای من توضیح دهند تاقانع شوم وگاهی که به خوبی به این مقررات اهمّیّت می دهم با پاداش های عاطفی ومادی روبرو شده ام وچندبار که از این مقررات منحرف شدم بامجازات محرومیت از وسایل سرگرمی ام روبرو شدم.

5-برای ایجاد و گسترش توسعه فرهنگی نیازمند معلمان مشخص و متعهد هستیم. به نظر شمادرجامعه برای جذب افراد به رشته های معلّمی چه کارهایی باید انجام شود؟

-مزایای مادی این رشته را افزایش دهند.

-فعالیت های فرهنگی در اولویت جامعه قرار گیرند.

-فعالیت های آموزش وپرورشی معلمان در کلیه سطوح جامعه تقدیر شود.

-امکانات انتقال فرهنگ به خوبی دراختیار معلمان قرار گیرد.

6-چگونه می توان به شیوه ی اسلامی کنترل اجتماعی داشت؟

دو آموزه اسلامی امر به معروف ونهی از منکر را به کار گرفت.اگر آمران به معروف و ناهیان از منکر خود به خوبی نسبت به ارزش های جامعه اقناع شده باشند وعامل به آنها باشند می توانند با رفتارخود مردم را قانع سازند وتشویق نمایند.

7-آیا همه ی انواع روش های کنترل اجتماعی رابه عنوان آمران به معروف وناهیان ازمنکر می توانیم انجام دهیم؟

خیر،قانع ساختن از درون وتشویق رامی توان انجام داد ولی مجازات وتنبیه متخلفان برعهده ی سازمان های رسمی وحکومتی است.

درس7 ...................................................................................................................(مفهومی)

1-جهان اجتماعی چگونه تداوم می یابد؟

با آموزش وانتقال اعتقادات،ارزش ها وهنجارهای زندگی از طریق نهادهای فرهنگی،مدرسه،گروه های همبازی ورسانه های جمعی.

2-آیاشیوه ی جامعه پذیری دوران کودکی پدرتان با شیوه جامعه پذیری شما یکسان است؟

خیر،محیط اجتماعی آن دوران با امروزه متفاوت است. ارزش ها وهنجارهای این دو زمان متفاوت است. ابزار انتقال هویت اجتماعی این دو دوره متفاوت است.

3-تفاوت شیوه جامعه پذیری دوجامعه را مقایسه کنید؟

 روستایی کم جمعیت با شهردوجامعه ی متفاوت هستند که نهادهای فرهنگی آنها،ارزش های اجتماعی شان،هنجارها ومقررات اجتماعی شان،شکل روابط اجتماعی شان متفاوت است وامکانات رسانه های جمعی و آموزش های مجازی وغیرمستقیم در روستا نسبت به شهربسیار کمتر است.در روستا انتقال فرهنگ وجامعه پذیری مستقیم و رودررو است ولی درشهر ارتباطات وانتقال عقاید ومشارکت اجتماعی بیشتر از طریق نهادهای فرهنگی رسمی وغیرمستقیم است.

4-مسیر جامعه پذیری باچه موانعی ممکن است روبرو شود؟

عده ای از مردم درمسیرقواعد وهنجارهای اجتماعی حرکت نکنند.

5-چگونه می توان کجروی اجتماعی رادر جامعه کاهش داد؟

مردم را با قوانین وپیامدهای مثبت آن آشنا کرد وافرادی که متقاعد شده اند را مورد پاداش قرار داد.اگر به انحراف از قانون پرداختند و دراین راه ادامه دادند با مجازات وتنبیه مناسب روبرو شوند.

6آیا جامعه پذیری درجوامع مختلف شیوه واحدوثابتی دارد یا متفاوت است؟ شیوه های جامعه پذیری جوامع مختلف متفاوت است . چون  عوامل جامعه پذیری  این جوامع بایکدیگر متفاوت است. خانواده ، رسانه ها ، مدارس وشیوه های آموزشی ومیزان اهمیتشان  متفاوت است .( میزان تاثیرگذاری وقدرت  هریک از عوامل فوق درجوامع مختلف متفاوت است . )

7عواملی که افرادراجامعه پذیر می کند. نام ببرید : خانواده ، مدرسه  ومراکز آموزشی ،  گروه همبازی ودوستان ، رسانه ها

8 انسانها چگونه به موقعیت اجتماعی خودپی می برند؟ چگونه هویت اجتماعی خودراشکل می دهند؟ برخی از موقعیت های اجتماعی انتسابی اند( محل تولد، جنسیت)  وبرخی اکتسابی اند( معلم بودن،  دانشجوبودن و.. ) انسانها ازطریق عضویت درگروه ها( خانواده، دوستان و... ) ، تعامل با دیگران ، برعهده گرفتن نقش ها و فرایند جامعه پذیری نهادهای فرهنگی و آموزش این نهادها هویت اجتماعی شان شکل می گیرد .

9آیا فرایند جامعه پذیری همیشه با موفقیت انجام می شود ؟ خیر انسان  موجودی مختاراست ومی تواند از پذیرش عقاید ، ارزش ها وهنجارهای اجتماعی سرباززند.

10اگرافراد ازپذیرش ارزش ها وعقاید سرباززنندچه پیامدهایی برای آن جامعه به دنبال خواهدداشت؟  جامعه  ازطریق شیوه های سه گانه ( تبلیغ واقناع تشویق وپاداش تنبیه ومجازات ) به کنترل اجتماعی می پردازد ودرصورت عدم  تاثیر هویت اجتماعی جامعه تغییر خواهد کرد .

11کجروی اجتماعی راتعریف کنید : رفتارهایی که برخلاف عقاید وارزش ها وقواعد وهنجارهای جامعه می باشد .

12 جامعه برای تداوم جامعه پذیری وپیش گیری  وکنترل کجروی اجتماعی از چه روش هایی استفاده می کند؟ 1- تبلیغ واقناع یعنی ازطریق نهادهای  آموزشی وفرهنگی باورها وعقایدخودراتبلیغ می کند تاافراد اقناع شوند.( این شیوه قوی ترین  روش است .) 2- تشویق وپاداش  یعنی  دادن پاداش به کسانی که  مطابق ارزش های جامعه رفتار می کنند. 3- تنبیه ومجازات یعنی  منحرفین از ارزش های اجتماعی تنبیه می شوند . ( کمترین قدرت رادربین سه شیوه  فوق دارد . )

13 هویت و جامعه پذیری با کنترل اجتماعی چه رابطه ای دارند؟ افرادجامعه از طریق کنترل اجتماعی قواعد وارزش های اجتماعی جامعه را می شناسند وخودرابا انها تطبیق می دهند وجامعه پذیر می شوند.

14   اولین ومهم ترین  نهادی که  افرادراجامعه پذیر  ودارای هویت اجتماعی می کند  چیست ؟  خانواده

15 درجامعه برای جذب افراد  به نقش  هایی که اهمیت  حیاتی تردارند ازجمله  رشته ی پزشکی چه کارهایی  انجام می شود ؟  جامعه پاداش بیشتری ازجمله منزلت اجتماعی بالاتر وامکانات مادی بیشتر به این نقش ها ورشته ها اختصاص دهد .

16 برخی از کجروی های اجتماعی پزشکی رانام ببرید وراه های پیشگیری وکنترل آن را بیان کنید : انجام جراحی توسط پزشکان غیر متخصص ، عدم تعهد نسبت به سلامتی جسمی وروحی بیماران ، گرفتن هزینه های اضافی ودستمزد بالا ، سقط جنین ، راه های کنترل وپیشگیری : 1- تشویق پزشکان متعهد وکارا 2- تنبیه پزشکان خطاکار( مثلا لغو پروانه پزشکی )  3- تبلیغ زندگی اخروی و دنیوی توام بایکدیگر4- تقبیح پول پرستی ودنیازدگی 5- امربه معروف ونهی از منکر

17 مسئولیت کدام مراتب امربه معروف ونهی از منکر همگانی است وکدام مراتب آن وظیفه ی نهادها ومراکز رسمی است ؟  مراتب تبلیغ واقناع همگانی وعمومی است . تشویق  گاهی  همگانی  وعمومی وگاهی  توسط مراکز رسمی صورت می گیرد وتنبیه ومجازات فقط از طریق نهادها ومراکز  رسمی صورت می گیرد.

18مراتب کنترل اجتماعی را نام ببرید : 1- تبلیغ واقناع 2- تشویق وپاداش 3- تنبیه ومجازات

19 آیا مراتب کنترل اجتماعی درهمه جوامع  دارای روش های یکسان است ؟ خیر درجوامعی که فرهنگ آنها زمینه منطقی وعقلانی بیشتری دارد وبافطرت انسان سازگارتراست ازاقناع بیشتراستفاده می شود . درجواعی که ارزش های فرهنگی کمتر درونی شده باشند از تشویق وتنبیه استفاده می کنند .( به دوصورت رسمی وغیررسمی )

20درکدام جوامع از روش اقناع درکنترل اجتماعی وپیشگیری استفاده می کنند ؟ درجوامعی که زمینه ی منطقی  وعقلانی بیشتر دارند وبافطرت آدمیان سازگارترند.

21   ازطریق کدامیک از مراتب کنترل اجتماعی افراد فرهنگ رادرونی می سازند ؟ ازطریق اقناع

22درچه صورتی افراد رفتارهای متناسب بافرهنگ رابهترانجام می دهند؟ درصورتی که قدرت اقناع یک فرهنگ بیشتر باشد .

23  آیا تشویق وتنبیه نسبت به پدیده های مختلف فرهنگی یکسان انجام می شود ؟ خیر هرپدیده ی فرهنگی به میزان اهمیتی که دارد از تشویق یا تنبیه بیشتری برخورداراست .

24تشویق وتنبیه بیشتردرمورد چه کسانی به کاربرده می شود ؟ درموردکسانی که ارزش های فرهنگی رابه میزان کمتری درونی کرده اند .

25تشویق وتنبیه به چه اشکال وصورت هایی انجام می شود ؟ 1- شکل غیررسمی که آثارعمیق تری دارند وتوسط خانواده ، همسالان  وعموم مردم جامعه انجام می شود .2- رسمی که بیشتر توسط سازمان ها و موسسات اجتماعی مانند ادارات، پلیس ودادگاه وزندان صورت می گیرد .

26 درصورتی که جامعه وفرهنگ روش های مناسبی برای تبلیغ وتشویق وتنبیه نداشته باشند دچار  چه  وضعیتی می شوند؟ درمعرض آسیب ها وناهنجاری های بیشتری قرار می گیرند ودوام وبقای آنها تهدید می گردد.

27 دوعنصر فرهنگی آموزه های اسلامی که درفرایندهای جامعه پذیری وکنترل اجتماعی نقش مهمی دارند رانام ببرید ؟1- امربه معروف 2- نهی از منکر

28مراتب وروش های امربه معروف ونهی از منکر رانام ببرید ؟ 1- روش های تبلیغی 2- روش های تشویقی  3- روش های تنبیهی

درس 8 .............................................................................................................(عملکردی)

1-اگردربین خانواده وبستگان خویش تحرک اجتماعی مشاهده می کنید آن را بنویسید ونوع تحرک را مشخص کنید.

بله،پدربزرگم کشاورزی ساده بود ولی پدرم افسر پلیس شدکه تحرک اجتماعی صعودی میان نسلی بود.پدرم افسر پلیس بود وبرادرم شغل کارمندی را انتخاب کرد که این تحرک اجتماعی افقی ومیان نسلی است.عمویم راننده اتوبوس واحد بود واینک خادم مسجد محل است که تحرک درون نسلی افقی است.

2-چگونه می توانید هویت اجتماعی خود راتغییر دهید؟

وقتی که باتلاش بیشترموقعیت اقتصادی واجتماعی ما تغییر کرد وعضو گروه های اجتماعی جدید شدیم هویت اجتماعی ما تغییر می کند.

3-فرصت های کسب هویت های جدید درایران قبل وبعد ازانقلاب اسلامی چه تغییراتی داشته اند؟

بعد از انقلاب به علت اهمیت ارزش های دینی وجهان معنوی آن،پایبندی به ارزش های دینی وهنجارهای معنوی فرصت کسب هویت های جدید است وافراد ازطریق آن‌ها تحرک اجتماعی پیدا می کنند.

4-نمونه هایی از جلوگیری برخی از کشورها از تحرک اجتماعی وفرصت ها در دیگر کشورها را بنویسید.

آمریکایی هاوبرخی ازکشورهای اروپایی بادخالت های نظامی و غیرنظامی خودمانع استفاده ملت ها از فرصت هایشان شده اند.نمونه ی آن درایران کودتای28مرداد است که فرصت استفاده از آزادی را ازمردم ما گرفتند.یا دخالت درالجزایر که مانع تشکیل حکومت اسلامی به رهبری عباس مدنی شدند.و یا دخالت درکشورهای اسلامی منطقه و... .

درس 8 ............................................................................(مفهومی)

1-اوّلین هویت اجتماعی شما چگونه است؟

هویتی انتسابی که به صورت انفعالی درمحیط خانواده وغیر آن می پذیریم.

2-باهویت اجتماعی جدید یا باهویت اکتسابی چه تغییراتی برای فرد به وجود می آید؟

موقعیّت های اجتماعی نوینی رادر جامعه به دست می آورد.

3-آیا با تحرک اجتماعی هویت اجتماعی تغییر می کند؟

بله،موقعیّت های جدید به وجود می آید.موقعیّت های جدید ارزش ها وهنجارهای جدید وگروه های جدید برایمان به وجود می آورد وهویت اجتماعی مان تغییر می کند.

4-آیا ممکن است که شغل تغییر کند ولی موقعیت اجتماعی تغییر نداشته باشد؟

بله،شغل عوض می شود ولی ممکن است موقعیت های جدید وارزش های جدیدی برایمان به وجود نیاورد.

5-چگونه ممکن است با تغییر موقعیت اجتماعی هویت اجتماعی هم تغییر کند؟

وقتی موقعیت تغییر کرد روابط اجتماعی وگروه های اجتماعی که عضو آن‌ها هستیم تغییر می کند وهویت اجتماعی ومشارکت اجتماعی ما را عوض می کند.

6هویت های اجتماعی جدید (اکتسابی )چگونه شکل می گیرند؟ انسان ها پس از تولد وپذیرش هویت انتسابی خود به گونه ای فعال با محیط اجتماعی برخورد می کنند وبه هویت اجتماعی اکتسابی  دست می یابند.

7چگونه افراد به  موقعیت های  اجتماعی نوین دست می یابند؟ با کسب هویت های اجتماعی جدید به موقعیت های اجتماعی نوین دست می یابند.

9انواع تحرک اجتماعی را توضیح دهیدومثال بزنید : - تحرک اجتماعی صعودی : باشغل جدیدفردازموقعیت اجتماعی خودبالاتررود مثلامدیریک بخش مدیرکل شود.- تحرک اجتماعی  نزولی:  باشغل جدیدموقعیت اجتماعی فرد پایین تر رود مثلا مدیراداره ازمدیریت عزل شود وبه صورت کارمندعادی به کارادامه دهد. تحرک افقی :   با شغل جدید موقعیت اجتماعی فرد تغییرنکندمثلا کارمندی ازیک بخش اداره به بخش دیگری انتقال پیداکند .

10تحرک اجتماعی درون نسلی وتحرک اجتماعی میان نسلی را باذکرمثال توضیح دهید . وقتی فردی درطول زندگی و  فعالیت شغلی اش موقعیت اجتماعی اش تغییرکند تحرک اجتماعی درون نسلی  داشته است.مثلا تا4سال پیش  کارمندبوده الان مدیر کل شده . وقتی  موقعیت اجتماعی بین دونسل تغییرکند  تحرک اجتماعی میان نسلی است مثلا  پدرش کارمندبوده ولی خودش  مدیرکل شده است .

11آیا افراد درجهانی که زندگی می کنند ، می توانند هرنوع هویت اجتماعی رابه دست بیاورند؟ خیر تحرک اجتماعی درجوامع مختلف وابسته به فرصت هایی است که جامعه دراختیار افراد قرار می دهد.

12برچه اساسی  جوامع  برخی از  تغییرات هویتی را تشویق وبرخی را منع می نمایند؟  به تناسب عقاید وارزش هایی که دارند، برخی تغییرات وتحرکات اجتماعی را تشویق وبرخی  دیگر رامنع می نمایند.

13منظوراز فرصت های اجتماعی چیست ؟ مثال بزنیدهرجامعه متناسب با عقایدوارزش هایی که دارد برخی تغییرات هویتی وتحرکات اجتماعی را برای عده ای تشویق می کند ومجاز می داند مثلا جامعه ای که براساس ارزش های نژادی شگل گرفته صرفا برای یک نژادخاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آوردویا در جهان سکولار فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند منع می شوند.

14فرصت های اجتماعی در  جامعه ای که براساس ارزش های نژادی شکل گرفته است چگونه است؟  صرفا برای یک نژاد خاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آورد.

15 فرصت های اجتماعی در  جامعه ای که مناسبات وروابط آن برمدار ارزش های اقتصادی شکل می گیرد  چگونه است؟  تحرکات اجتماعی صعودی راتنها برای کسانی ممکن می سازد که منابع ثروت رادر اختیاردارند.

16 فرصت های اجتماعی برای تحرکات اجتماعی در  جامعه ای که برمدار ارزش های دنیوی واین جهانی  شکل گرفته است چگونه است؟  تحرکات اجتماعی را درمحدوده ی همان ارزش ها به رسمیت می شناسد.

17   درچه جوامعی امکان رای دادن به قوانین معنوی والهی وجود ندارد؟  جوامع سکولار ودنیوی

18    درجوامع سکولار کدام فعالیت ها منع می شوند؟ فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند.

19 چرا درجوامع سکولار ودنیوی امکان رای دادن به قوانین معنوی والهی وجودندارد؟ چون دراین جهان فعالیت هایی که هویت دینی افراد را آشکار کند منع می شوند.

20درجهان دینی ومعنوی  کدام هویت ها به رسمیت شناخته نمی شوند؟ هویت هایی که ابعاد متعالی والهی انسان رانفی کنند .

21 عبارت رئیس جمهور امریکا" مردم الجزایر نیاز به دموکراسی کنترل  شده دارند" نشان دهنده ی چیست ؟ مردم الجزایر باید در مسیر ارزش ها وعقاید امریکاحرکت کنند وآنچه ما می خواهیم  مردم الجزایر باید باشند ودرقالب طراحی سیاسی واجتماعی ما حرکت کنند .

22 درچه صورتی تغییرات هویتی مورد تشویق قرار می گیرند؟ چرا؟ مثال بزنید. درصورتی که تغییرات هویتی  و هویت جمعی در چارچوب عقاید وارزش های اجتماعی کلان جامعه باشد.  چون می تواند مستلزم گسترش وتوسعه ی فرهنگ اجتماعی باشد .مثلا فردی که دریکی از عرصه های اجتماعی دست به نوآوری می زند وازاین طریق موقعیت اجتماعی خود وبخشی از افراد جامعه را ارتقاء می بخشد . ( یعنی کارآفرینی)

23 درچه صورتی تعارضات فرهنگی درجامعه به وجود می آید؟  اگر تغییرات هویتی از مرزهای مورد قبول یک فرهنگ فراتر رود وبا شیوه هایی از زندگی وعقاید وارزش های مقبول جامعه تقابل داشته باشدبه تعارض فرهنگی منجر می شود .

24    تعارضات فرهنگی چه پیامدهایی به همراه دارد؟ اضطراب  ونگرانی های اجتماعی فراوان

25اگر تغییرات هویتی مطابق عقاید وارزش های جامعه نباشد وفراتر ازفرصت هایی باشدکه در یک جهان اجتماعی وجودداد. چه اتفاقی می افتد؟  جامعه دچار تعارضات فرهنگی ، اضطراب  ونگرانی های اجتماعی فراوان  می شود .

26  علل تعارضات فرهنگی درجامعه چیست ؟ مثال بزنید.  1- علل درونی: به نوآوری ها وفعالیت های افرادی که درون فرهنگ اجتماعی  حضوردارند مثلا  تعارض فرهنگی پیامبر با جامعه مشرک عرب2- علل بیرونی: تاثیرپذیری ازفرهنگ های دیگر جوامع . مثلا بهار عرب درحال حاضر( جنبش های اخیر برخی از کشورهای عربی ) یا مشروطه خواهی ایرانیان دردوره قاجار.

27 آیا هرنوع از ابداع ونوآوری ویا هرنوع مواجهه واقباس ازفرهنگ های دیگر به تعارضات فرهنگی منجر می شود ؟ مثال بزنید .  خیر استفاده از وقت شناسی یا شیوه رانندگی غرب یا علم آموزی ، اخذ فناوری ، تشکیل مجلس که اقتباس کرده ایم باعث تعارضات فرهنگی نمی شود ولی ورود  اینترنت وچت وشبکه های ماهواره ای می تواند باعث تعارضات فرهنگی شود .

درس 8.......................................................................................عملکردی

1-  چگونه می توان فرهنگ اجتماعی را گسترش داد؟

در چارچوب ارزش های محوری تغییراتی در هنجارها داد تا افراد جامعه بهتر بتوانند موقعیت اجتماعی خود را ارتقا دهند. این تغییرات مورد تایید جامعه است.

2-  فناوری های ارتباطی جدید در تعارضات فرهنگی می توانند تاثیر داشته باشند؟

بله از طریق اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی می توان از دیگر فرهنگ ها تاثیر پذیرفت که آگاهی این تاثیر پذیری خارج از چارچوب فرهنگی جامعه ی خودمان است و اگاهی نواوری و عقاید جدید درون جامعه را انتقال داد.

درس 9 ..................................................................................................مفهومی

1-  هویت افراد با هویت جامعه چه ارتباطی دارد؟

افراد با عضویت در گروه های اجتماعی هویت اجتماعی را تشکیل می دهند و با یکدیگر ارتباط دارند که ارتباطشان بر اساس عقاید و ارزش های مشترک محقق می شود که این ارزش های مشترک هویت جامعه است که از آن به هویت فرهنگی یاد می شود. پس تا هویت فرهنگی جامعه(عقاید ، ارزش های مشترک) به وجود نیاید ارتباط اجتماعی و گروه های اجتماعی شکل نمی گیرد و هویت اجتماعی به وجود نمی آید.

2-  هویت اجتماعی بر چه مبنایی شکل می گیرد؟ و هویت فرهنگی جامعه بر چه مداری شکل می گیرد؟

عضویت در گروه های اجتماعی و پذیرش تکالیف و حقوق نقش و رعایت همجار های انها مبنای ایجاد هویت اجتماعی است. و عقاید و ارزش های اجتماعی مشترک که از سوی جامعه پذیرفته شده است مبنای و مدار هویت فرهنگی جامعه است.

3-  فرهنگ بحران زده چه خصوصیاتی دارد؟

فرهنگی است که نمی تواند هویت و اصول خود را نزد مردم معتبر و با اهمیت نگه دارد و در اصول دچار تغییر و کاهش اعتبار شود.

4-  بحران هویت چه اثراتی در جامعه دارد؟

موجب تغییراتی خارج از چار چوب فرهنگ میشود و هویت فرهنگ را دگرگون و متحول می سازد که گاهی دچار تحول منفی می شوند.

5هویت فرهنگی جامعه چگونه وبرچه مداری شکل می گیرد ؟ برمدارعقایدوارزش های اجتماعی  مشترک درجامعه  شکل می گیرد . یعنی   برمدارارزشهای پذیرفته شده  وبه رسمیت شناخته شده جامعه

6هویت فرهنگی  جامعه با هویت اجتماعی آن جامعه چه ارتباطی دارد؟  هویت اجتماعی جامعه درپرتو هویت  فرهنگی جامعه شکل می گیرد. اگر هویت های اجتماعی افرادباعقایدوارزشهای هویت فرهنگی ناسازگارباشد درمقابل آن مقاومت صورت می گیرد . به تناسب هرنهاداجتماعی یک هویت اجتماعی شکل می گیرد مثلا هویت شغلی ، هویت خانوادگی ، هویت ایرانی ، هویت شهرضایی و...

7هویت فرهنگی  تا چه زمانی دوام می آورد؟  تازمانی که عقاید وارزشهای مربوط به آن موردپذیرش افراد جامعه  وبرای آنهامهم باشند.

8درچه صورتی هویت فرهنگی زایل می شود؟ هرگاه عقایدوارزش ها درجامعه اهمیت واعتبارخودراازدست بدهند.

9آیاهویت فرهنگی جامعه می تواند مستقل ازهویت اجتماعی افراد وجوداشته باشد؟ خیر  هویت فرهنگی  اجازه شکل گیری هویت اجتماعی را می دهد جامعه بدون فرهنگ معناندارد  ونمی تواند شکل بگیرد .

10منظورازتزلزل فرهنگی چیست؟ شیوه زندگی مردم با عقاید وارزش های اجتماعی فرهنگ  ناسازگار شود وفرهنگ نتواند رفتارهای اجتماعی رابااین ارزش ها سازمان بخشد وبین ارزش ها وعقایدفرهنگی وشیوه زندگی تعارض ایجاد شود.به عبارت دیگر  عقاید وارزشها ثبات واستقرارخودرادرمتن فرهنگ ازدست بدهند.

11چراتزلزل فرهنگی با بحران هویت همراه می شود؟ چون  بحران هویت درجایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ ودفاع ازعقاید وارزشهای اجتماعی خودرانداشته باشد.

12چگونه بحران هویتی منجربه تحولات فرهنگی می شود؟  باتغییر هویت جامعه ، تغییرات اجتماعی ازمحدوده ی تغییرات درون فرهنگ جامعه خارج می شود وفرهنگ دچارتحول می شود . یعنی ارزشها وعقایدفرهنگی جامعه  جایگاه خودراازدست می دهند وجای خودرابه عقایدوارزش های دیگر می دهند.

13درچه صورتی تحولات فرهنگی مثبت است ؟ مثال بزنید : اگرفرهنگ متحول شده باطل  بوده باشد واز باطل به سوی  حق  رفته باشد تحول مثبت است مانند  تحول جامعه جاهلی عصرپیامبر که به سوی جامعه نبوی حرکت نمود.

14درچه صورتی تحولات فرهنگی منفی است؟ مثال بزنید : اگرفرهنگی که رسمیت واعتبار اجتماعی خودراازدست داده ازحق به سوی باطل رفته باشد دچارتحول منفی شده است مانند جامعه نبوی که به جامعه اموی تبدیل شد.

15تزلزل فرهنگی با تعارض فرهنگی  چه تفاوتی دارد؟ تزلزل فرهنگ را نابودمی کند ولی تعارض ممکن است جنبه مثبت داشته باشد. درتعارض  فرهنگی  مبانی ارزشی فعال است ودرحال برخورد ودفاع است امادرتزلزل فرهنگی  مبانی ارزشی سست شده وقدرت دفاع راازدست داده است .  البته تعارض منفی منجربه تزلزل فرهنگی می شود .

16 آیا تعارض فرهنگی به تزلزل  فرهنگی می انجامد؟   تعارض منفی منجربه تزلزل فرهنگی می شود . تعارض مثبت فرهنگی موجب تقویت فرهنگ می شود .

17علل تحولات فرهنگی چیست؟ 1- علل درونی : مربوط به کاستی ها وبن بست های  درون فرهنگ است یا ابداعات  ونوآوری های مثبت  ومنفی  افراد درون فرهنگ 2- علل بیرونی : مربوط به ارتباطات بین فرهنگ هاست .

18 درچه صورتی فرهنگی دچار مرگ طبیعی می شود؟  فرهنگی به سبب به کارگیری  تمامی ظرفیت های خود  باهویت  جسمانی ومعنوی افراداصطکاک پیداکند وازپاسخ به نیازهای طبیعی وجسمانی( فطری ومعنوی )  آنها بازبماند.

19درچه صورتی فرهنگی بابحران های زیست محیطی، اقتصادی ومعیشتی به بن بست می رسد؟ فرهنگی که نتواند نیازهای جسمانی  وطبیعی  مردم خودرا سازمان دهد .

20 درچه صورتی  فرهنگی موجب  یاس، ناامیدی، پوچ انگاری وخودکشی  افراد  می شود؟ درصورتی که فرهنگی نتواند پاسخ های  مناسب  درباره وجودآدمیان  ومعنای زندگی  به افرادخودبدهد وافرادرا نسبت به مرگ وزندگی دچارشکاکیت  وپوچی کند.

21درچه صورتی متفکران اجتماعی  به عبوراز مرزهای هویت فرهنگی تشویق می شوند؟ کاستی وخلا معنوی عقاید وارزش های فرهنگ موجب  بازاندیشی متفکرین می شود.

22 نمونه ای ازآثارمتفکرین درباره بحران های دنیای متجدد بنویسید؟ کتاب  سیطره کمیت  وعلایم آخرالزمان نوشته  گنون ترجمه کاردان ، یقه سپیدان سی رایت میلز، تجدد وتشخص گیدنز

درس 9 ......................................................................................عملکردی

5-  هویت جامعه ایران در هویت احتماعی مردم چه تاثیراتی دارد؟

چون در جامعه ایران ارزش ها و عقاید اسلامی وجود دارد نهادهای اجتماعی و گروه های اجتماعی بر مبنای این ارزش ها به وجود آمده اند . مثلا قرض الحسنه ها ، بنیاد مستضعفان ، کمیته امداد امام خمینی ، سازمان تبلیغات اسلامی و... گروه های اجتماعی هستند که بر مبنای هویت اسلامی بنا شده اند. و نهادهایی مانند خانواده ، اقتصاد ، سیاست و آموزشی بر مبنای ارزش های اسلامی فعالیت می کنند.

6-  آیا ممکن است هویت فرهنگی مانع تشکیل برخی از هویت های اجتماعی شود؟

بله، مثلا در ایران اسلامی به علت هویت فرهنگی دینی، تشکیل و فعالیت هویت های اجتماعی شیطان پرستی یا گروه های فراماسونری ممنوع است.

7-  چرا در گذشته برخی از فرهنگ ها دوام نیاوردند؟مثال بزنید.

مثلا در ایران باستان زمانی فرهنگ های مانوی یا مزدکی یا زردشتی وجود داشت ولی به علت روی گردانی مردم از آنها و یا پا نگرفتن ارزش های فرهنگی شان دوام نیاوردند و فاقد اعتبار و اهمیت شدند. یا کشف حجاب رضاخان به علت عدم استقبال مردم اعتبار نیافت و از بین رفت.

8-  آیا امروز تهاجم فرهنگی موجب تزلزل فرهنگی می شود؟

هدف تهجم فرهنگی تزلزل فرهنگی است ولی اگر فرهنگی بتواند ارزش های هویت ساز خود را حفظ کند و به نسل های جدید انتقال دهد (باز تولید فرهنگ) متزلزل نمی شود.

9-  انتظار مومنان نسبت به ظهور حضرت صاحب الزمان (عج) نشان دهنده کدام پدیده فرهنگی است؟

نشان دهنده تحول فرهنگی منفی است که هویت فرهنگی اسلامی نا اهلان در طول تاریخ از حق به سوی باطل منحرف شده استو اینکمنتظر هستیم که حضرت با ظهورشان جامعه ی به باطل رفته را مجددا به سوی حق رهنمون سازند.

10- آیا تهاجم فرهنگی موجب تحول فرهنگی و بحران هویت فرهنگی می شود؟

اگر تهاجم فرهنگی موفق به تغییر اصول و ارزش های اساسی فرهنگی شود بحران هویت و سردرگمی ارزش ها موجب تحول فرهنگی منفی می شود ولی اگر فرهنگی بتواند از ارزش های اساسی خود نگهداری کند و مانع انحراف از آنها شود فرهنگ دچار بحران ، تزلزل و تحول منفی نمی شود.

11-متفکران اجتماعی در کاهش پوچ انگاری و کاهش آسیب های خودکشی و ناامیدی چه اقداماتی می توانند داشته باشند؟

ازطریق بازاندیشی درباره بنیان های عقیدتی و ارزشی ،فرهنگ را از مرزهای هویتی عبور می دهند تا فرهنگ بتواند به پرسش های وجودی آدمی پاسخ دهد و آن ها را از شک خارج کند.

درس دهم ....................................................................................................................(مفهومی )

1-ارتباطات فرهنگی در چه قالب هایی می تواند در جامعه ما وجود داشته باشد ؟

یکی در قالب ارزش ها و آرمان های اجتماعی است مثلا معانی اصلی فرهنگی اقتباس شود دیگری در محدوده ی هنجارها ،آداب و شیوه های زندگی یک فرهنگ است مثلا وقتی شیوه های جشن یا عزاداداری از فرهنگی اقتباس شود .

2- در چه صورتی فرهنگی می تواند توسعه یابد ؟

زمانی که فرهنگی عقاید و ارزش های جدیدی را پذیرفته باشد که یا از درون از طریق نوآوری ایجاد شده یا ازبیرون در تعامل با دیگر فرهنگ ها به دست آمده است .

3-جهان اسلام چه نوع تعاملی با فرهنگ یونان و روم داشته است ؟

برخی از عناصر فرهنگی مانند عقل و فلسفه را اختیار کرده ولی عناصر اساطیری و مشرکانه را نپذیرفته است .

4- درچه صورتی تعاملات بین فرهنگی منجر به تحولات هویتی می شود؟

هرگاه دراین تعامل تغییر ارزش ها ولایه های عمیق فرهنگی به وجود آمده باشد .

5- در چه صورتی فرهنگی به فرهنگ دیگر ملحق می شود؟

هرگاه فرهنگی در مسیر تحولات هویتی خود ارزش ها و عقاید فرهنگی دیگر را قبول کند .

6- فرهنگ اسلامی چه نوع رویارویی هایی با دیگر فرهنگ ها داشته است ؟

تعامل با فرهنگ روم و یونان .با اروپای قرون وسطی از طریق جنگ های صلیبی . تعامل با جهان غرب در دوران معاصر

7-نمونه ای  از رویارویی های فرهنگی که منجر به تحولات هویتی شد را بنویسید .

جنگ های صلیبی که منجر به تحول هویتی غرب شد .

8- خود باختگی فرهنگی در جامعه معاصر ایران چگونه نامیده می شود؟

غرب زدگی

9- از خودبیگانگی فطری از دیدگاه قرآن ناشی از چیست ؟

فراموشی انسان نسبت به خود و خدای خود وعصیان نسبت به خدا

10انواع ارتباطات بین فرهنگی را توضیح دهیدو مثال بزنید: جواب: 1- ارتباط  بین دوفرهنگ  درمحدوده هنجارها وشیوه های زندگی ( لایه های سطحی دوفرهنگ  تماس  بایکدیگردارند ودرعقایداصلی خوداستوارباقی می مانند) مانند  ارتباط جهان اسلام با فرهنگ یونان وروم  درسده های  نخستین  رویارویی دو فرهنگ    2   - ارتباط  بین دوفرهنگ درمحدوده ارزش ها وآرمان های  اجتماعی( لایه های عمیق  دوفرهنگ بایکدیگرتماس دارند ودادوستد فرهنگی به لایه های عمیق آنهاسرایت می کند وبه مرور موجب تحولات هویتی آن فرهنگ ها می شود ) مانند  رویارویی  فرهنگ اعراب مسلمان با ایرانیان باستان  3-  دررویارویی دوفرهنگ یکی از آنها کاملا مقهور وتسلیم فرهنگ دیگر می شود وخلاقیت  وفعالیت خودراازدست می دهد ودچارخودباختگی می شود . ) مانند جوامع غرب زده

11مواجهه  جهان اسلام با دیگرفرهنگ ها چگونه بود ؟درچه سطحی  ارتباط فرهنگی داشتند؟ جهان اسلام با حفظ اصول خود به تعامل  با آنهاپرداخت  وعناصر سازگاربااصول خودراازآن فرهنگ ها اخذ کرد  ودرصورت نیاز به بازسازی آنهاپرداخت. ارتباط درمحدوده ی هنجارهابود وعقاید وارزش های خودراحفظ کرد.

12چگونه ارتباطات فرهنگی منجربه تحولات فرهنگی می شود؟ مثال بزنید. هرگاه درتعاملات  فرهنگی یک فرهنگ برعقاید وارزش های خودپافشاری نکند ودادوستدفرهنگی به لایه های عمیق ان سرایت کند وبه مروربه  عقاید خودپشت کند  وعقاید فرهنگ دیگررابپذیرد وبه فرهنگ دیگرملحق  شوددچارتحولات فرهنگی  می شود. مثال: جهان غرب  درطی جنگ های صلیبی  پس ازرویارویی با فرهنگ اسلامی  دچارتحولات هویتی شد.

13درچه صورتی فرهنگی به فرهنگ دیگرملحق می شود؟ درصورتی که  ارزش ها وعقاید فرهنگ دیگررابپذیرد  وبه ارزش های خودپشت کند . مثلا فرهنگ هایی که با مواجهه با جهان اسلام عقاید توحیدی راپذیرفتند وبه  هویت اسلامی ملحق شدند.

14چگونه  ارتباطات فرهنگی منجربه  هویت جدید می شود؟ اگرفرهنگی  ازمسیرابداعات   ونوآوری های درونی عبور  کند هویت جدیدی مناسب با ان نوآوری ها به دست می آورد .مثلا جهان غرب پس از رویارویی با فرهنگ اسلامی ازارزش های مسیحیت عبور کرد وبه ارزش های سکولارروی آورد.

15جهان غرب درقرون وسطی پس از مواجهه بافرهنگ اسلامی  کدام بخش راپذیرفت وکدام بخش را نپذیرفت؟ اعتقادات اصلی جهان اسلام  مانند توحید( عدم تثلیث) رانپذیرفت ولی  موسیقی و مبانی پزشکی راپذیرفت .

16خودباختگی فرهنگی چیست ؟ جامعه خودباخته چه ویژگی هایی دارد؟  1- افرادآن جامعه مبهوت ومقهور  جامعه دیگر شده اند2- حالت فعال درگزینش عناصرفرهنگی دیگران راازدست داده اند3- عناصرفرهنگی دیگران را بدون تحقیق  وتقلیدوار  فرامی گیرند4- ارتباطشان را بافرهنگ وتاریخ خودشان ازدست داده اند5- امکان تداوم  وبسط فرهنگ  گذشته خود راندارد وحتی توان عبوراز فرهنگ گذشته را هم ندارد. 6-  نمی تواندبه فرهنگی که مقهورآن شده ملحق شود.

17چرا خودباختگی فرهنگی یک آسیب عمیق فرهنگی است؟ چون مانع تعامل ودادوستدفرهنگی می شود.

18درچه صورتی فرهنگ به دادوستد وتعامل فرهنگی می پردازد؟  درصورتی که افراد متعلق به آن  فرهنگ به گونه ای فعال براساس نیازها ومسایل درون فرهنگی بافرهنگ دیگررویارو شوند.

19 غرب زدگی چیست ؟ خودباختگی جوامع  غیرغربی دربرابرفرهنگ غرب  ومرعوب قدرت اقتصادی وسیاسی برترغرب  شدند.

20جوامع غرب زده برای دستیابی به تعامل فرهنگی باجهان غرب چه مسیری رابایدبپیمایند؟ خودباوری، بازگشت به خویشتن ، شناخت میراث فرهنگی خود، شناخت نیازهای  مادی و معنوی  خود

21انواع خودبیگانگی فرهنگی ( خودباختگی فرهنگی ) رانام ببرید. ؟ 1-خودبیگانگی تاریخی 2- خودبیگانگی فطری

22منظورازخودبیگانگی  تاریخی چیست ؟  یک جامعه در مواجهه با دیگرفرهنگ ها، فرهنگ تاریخی  وهویت خودرافراموش کنند.

23منظوراز خودبیگانگی فطری چیست ؟ عقاید وارزش های یک جامعه مانع آشنایی درست افراد جامعه با انسان وجهان گردند  ونگذارند که انسانها به تفسیروشناختی صحیح ازعالم وآدم نایل شوند.

24ازخودبیگانگی فرهنگی چه پیامدها  وویژگی هایی دارد؟ 1- نمی گذارند انسان به تفسیروشناخت صحیح از عالم و آدم نایل شوند.2- انسان ها ازحقیقت خود وحقیقت هستی دورمی مانند3- جهان راسرابی ازحقیقت  معرفی می کند4- فطرت آدمی رابه آرامش  نمی رساند وبه تشویش گرفتارمی کند.5- انسان رابه عصیان واعتراض  وامی دارد.

25    براساس نگاه قران ، چگونه انسان به شناخت حقیقت  می رسد؟ بانگاهی توحیدی به انسان وجهان بنگرد.

26    دلیل فراموشی انسان ازخوداز نگاه قران چیست؟ فراموش کردن خداوند.  کسی که خدارافراموش کند خودش رافراموش می کند .

27 کدام فرهنگ انسان را  به حقیقت می رساند؟ فرهنگ توحیدی  که انسان را باخود وجهان هستی آشنا می کند وتمام جهان  راآیات ونشانه های  خداوند می یابد  وانسان را انیس  و هم نشین خداوند   می کند.

28-کدام فرهنگ ها موجب ازخودبیگانگی فرهنگی انسان ها می شوند؟  1-فرهنگ های مشرکانه اساطیری،2- فرهنگ های سکولار ودنیوی

............................................................(سوالات عمکردی )

1-در حال حاضر در جامعه ی محل زندگی شما نمونه ای از ارتباطات بین فرهنگی می بینید؟

بله در هردو شکل دیده می شود مثلا در شیوه ی پوشش ، تغذیه و معماری اقتباس از غرب وجود دارد که ایرادی ندارد چون با اصولی فرهنگی و ارزش های اساسی ما ناسازگار نیست ولی پدیده ی منفی شیطان پرستی از نمونه های غیر قابل پذیرش است که در سطح آرمان ها فرهنگی اسلامی ما را به چالش می کشاند .

2- در تعامل فرهنگ اسلامی و دیگر فرهنگ ها چه نوع انتقال فرهنگی صورت گرفته است ؟

در تعامل با یونان عناصر عقلی و منطقی اخذ شد در تعامل با غرب درجنگ های صلیبی علوم اسلامی به غرب ارائه شد .

3- افراد خود باخته در بعدفرهنگی در جامعه ما چه ویژگی هایی دارند؟

ا- بدون اطلاعات تاریخی و فرهنگ ملی 2- منفعل در برابر غرب 3- مقلد صرف غرب 4- مبهوت ،مقهور و تسلیم در برابر غرب 5- ناتوان نسبت به گزینش عناصر فرهنگی غرب 6-بدون تحقیق و پژوهش در امور فرهنگی

4- از خود بیگانگی فرهنگی در بعد تاریخی چه مشخص بارزی دارند ؟

در وجوه تمایز بخش هویت ملی از تاریخ و مولفه ای آن بیگانه اند .

5- از خود بیگانگان فرهنگی در بعد فطری چه مشخصه هایی دارند؟

نمی توانند از ارزش های هستی شناسی حقیقت یابی و خدا شناسی استفاده کنند جهان برایشان بی آغاز و بی سرانجام است ،بنابراین افرادی مضطرب و عصیانگر هستند .

6- کدام فرهنگ ها اعضایشان دچار از خود بیگانگی فطری می شوند؟

فرهنگ هایی که دنیوی ،سکولار و یا اساطیری و مشرکانه هستند .

درس یازدهم .................................................................(سوالات مفهومی )

1 هویت کنونی ایرانیان چگونه هویتی است ؟

هویتی توحیدی و دینی با پس زمینه های فرهنگ زرتشتی مثلا هنجارهای عید نوروز

2-هویت  ایرانی در فرهنگ اسلامی چه نمودی داشته است؟

فرهنگ ایرانی از طریق زبان و ادبیات فارسی در حکومت های خلفای عباسی ،عثمانی ،هند ،چین و شبه جزیره بالکان حضور داشته  است .

3-هویت فرهنگی ایرانی در طول تاریخ با غرب چه مواجهه ای داشته است ؟

در جنگ های صلیبی اولین مواجهه با غرب بود سپس در دوره صفویه دومین مواجهه که در هردو تعامل دوسویه بوده است ولی در دوره قاجار مواجهه یک سویه که نوعی غرب زدگی و خود باختگی در آن وجود داشته است .

4 هویت جوامع اسلامی در مواجهه با غرب در دوران معاصر چگونه بوده  است ؟

هویت سکولار و دنیوی غرب در قالب عناوین قوم گرایانه و ناسیونالیستی برمفهوم امت و ملت اسلامی تاثیر گذاشته و امت واحده را به چند پاره تقسیم کرده است (ترک ،عرب ،فارس )

5- مستشرقان غربی چه نوع هویتی را برای جامعه اسلامی تصویر می کنند؟

هویتی قوم گرایانه ،ناسیونالیستی و خود باخته در برابر غرب

6- متفکران ایرانی دهه سی به بعد چه نوع رویکردی در برابر فرهنگ غرب داشته اند؟

رویکرد تقلیدی از فرهنگ غرب و هویت های کاذب را نقد کردند و با عناوین غرب زدگی و بازگشت به خویشتن در آثار خود تلاش کردند .

7- هویت جامعه ایران با انقلاب اسلامی چه تغییراتی داشته است؟

با بازگشت به خویشتن الهی و توحیدی آموزه های قرآن و اهل بیت (ع) را در هویت اسلامی ایران بازتولید کرد.

8- تغییر هویت جامعه ایرانی پس از انقلاب اسلامی چه تاثیراتی در هویت کل جهان اسلام داشته است؟

بیداری اسلامی در جهان اسلام را ایجاد کرد و در برابر اندیشه سکولاریسم و دنیوی شدن سرنوشت مشترک بشریت مقابله کرد و افق های جدید ی  را به عنوان قطب  فرهنگی به وجودآورد .

9هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام چگونه بوده است؟ هویتی دینی آمیخته با اساطیر.اقوام  مختلف ایرانی با آنکه هویت های اجتماعی متفاوتی داشته اند درعقاید وارزش های زرتشت که با آموزه های اساطیری درآمیخته  بودهویت فرهنگی واحدی پیداکردند.

10اسلام چه تاثیری درهویت ایرانی داشته است؟ اسلام  عناصر مشرکانه ی اساطیری هویت ایرانی را نپذیرفت  وایرانیان باپذیرش اسلام به تفسیری توحیدی ازهویت خوددست یافتند. عقاید وارزش های توحیدی اسلام ، ایران را به جهان اسلام ملحق ساخت وهویت ایرانی به صورت هویت اجتماعی  بخشی از جهان اسلام درآمد.

11فارسی دری  چگونه  زبانی بود؟  فارسی دری زبان  سیاسی دربار وزبان  رسمی مشترک اقوام  مختلف ایرانیان بود.

12نقش فارسی دری در جهان اسلام چگونه بود؟  به دلیل  مشارکت فعال ایرانیان درحیات فکری جهان اسلام ازمحدوده زبان سیاسی مشترک اقوام ایرانی عبور کرد وزبان  فرهنگی دوم جهان اسلام شد ومرزهای  هند وعثمانی  تبت وبالکان وآسیای صغیر رادرنوردید وگسترش یافت .

13 مولوی ، سعدی وحافظ درگسترش  زبان فارسی به عنوان  زبان دوم فرهنگی جهان اسلام  چه نقشی داشتند ؟ این بزرگواران با مفاهیم لطیف عرفانی  که مغز جهان اسلام است  زبان فارسی رادر سطح جهانی گسترش دادند.

14 مواجهه جهان  اسلام  باهجوم های نظامی وسیاسی دیگراقوام چگونه بود؟ فرهنگ اسلامی درطی سده های مختلف یا به دفع مهاجمان پرداخت ( مانند جنگ های صلیبی) یا آنهارادرون خود جذب وهضم کرد ( مانند حمله مغول)

15 جهان غرب  چه تاثیری در  ذهنیت مسلمانان  وهویت فرهنگ ایرانی داشته است؟ بخش هایی ازذهنیت مسلمانان را به خودباختگی فرهنگی دچارساخت وتصویر تاریخ نگاران ومستشرقین  غربی ازجامعه اسلامی در جوامع اسلامی وایرانی رواج داد.

16 هویت فرهنگی جوامع اسلامی درتصویر غرب زده و خودباخته چگونه است؟  هویتی توحیدی وحتی اساطیری نیست. بلکه هویتی سکولار ودنیوی است که به ابعاد تاریخی وجغرافیایی  محدوداست ودرقالب عناوین قوم گرایانه وناسیونالیستی امت اسلامی را با اقوام  مختلف مانند ترک و فارس وعرب و... تقسیم می کند.

17واکنش متفکرین ایرانی  نسبت به رویارویی بافرهنگ غرب چگونه بود؟ آثاری رادرنقد تقلیدی به فرهنگ غرب وهویت های کاذب پدید آوردند. مانند  غرب زدگی ( جلا آل احمد) ، بازگشت به خویشتن ( دکترشریعتی ) خدمات متقابل اسلام وایران ( شهیدمطهری)و فطرت ( شهید مطهری )

18انقلاب اسلامی ایران چگونه حاصل شد؟ انقلاب  اسلامی ایران حاصل  مقاومت هویت اسلامی جامعه دربرابر هجوم سیاسی واقتصادی غرب بود که به سبب خودباختگی فرهنگی نخبگان ورجال سیاسی به مدت  یک سده ادامه داشت .

19 انقلاب اسلامی ایران  چه  ارتباطی  باهویت  ایرانی دارد وچه تاثیری دراحیای جهان اسلام داشته است ؟   انقلاب اسلامی مقاومتی دربرابر  خودباختگی فرهنگی نخبگان بود  که موجب بازگشت به خویشتن  اسلامی ، الهی وتوحیدی بود نه   خویشتن صرفا تاریخی وجغرافیایی دنیوی غربی.

20نقش امام خمینی درهویت جامعه ایرانی چگونه بود؟ ایشان بااستفاده از آموزه های قرآن واهل بیت (ع) بابازگشت به هویت اسلامی ، تاریخ وجغرافیای خودرا درذیل آسمان معنوی توحیدی قرارداد وازمرزهای جامعه  ایرانی خود دربرابرجهان مقابل دفاع کردند.

21انقلاب اسلامی چه تاثیری دراحیای هویت  جهان اسلام داشته است ؟ جامعه  ایران بابازگشت به هویت اسلامی خود  به صورت قلب تپنده بیداری اسلامی درآمد  و جهان اسلام ازتصویر القاشده ی غرب  خارج شده وبه عنوان یک قطب فرهنگی  جدید ظاهر می گردد.

22انقلاب اسلامی وحیات معنوی اسلام  چه تاثیری براندیشمندان جهان غرب داشته است ؟ حیات معنوی اسلام  ، افق های جدیدی برروی اندیشمندان غرب گسترده  ونظریه پردازان غربی که دنیوی شدن رابه عنوان سرنوشت مشترک وحتمی بشریت می دانستند رابه تامل وبازبینی فرخوانده است .

23  چراموضوع حجاب دردرون  کشورهای اروپایی به صورت یک مسئله درآمده است؟ چون  حجاب رانوعی نماد هویت دینی واسلامی می دانند که درحال گسترش است .

 

 

.............................................................................................(عملکردی )

1-هویت فرهنگی ایرانی در طول تاریخ چه مراحلی را طی کرده است؟

هویت دینی و آمیخته با اساطیر دوره باستان .هویت توحیدی اسلامی .هویت اسلامی قوم گرایانه و ناسیونالیستی غرب زده در دوره قاجار و پس از آن .هویت اسلامی دوره ی انقلاب اسلامی

2- هویت ایرانیان امروز در رویارویی با فرهنگ غرب را درمحیط زندگی خود چگونه ارزیابی می کنید ؟

عده ای با تکیه بر هویت اسلامی و ارزش های اصیل آن برخی از مولفه های فرهنگ غرب را از جمله پژوهش های علمی می پذیرندو سایر عقاید و آرمان های غربی را کنار می گذارند .ولی برخی متاسفانه علاوه برهنجارهای فرهنگ غرب اصول فرهنگی آن ها را اقتباس کرده اند که موجب خود باختگی آن ها و مقهور شدنشان شده است .

3- چگونه می توان به خویشتن اسلامی بازگشت ؟

ارزش های اصیل اسلامی را در قالب هنجارها تعریف کرد .

4- کدام تحولات جهان اسلام برگرفته از هویت جامعه ایرانی بعد از انقلاب اسلامی است ؟

حرکت های اسلام گرایان در کشورهای ترکیه ،مصر ،لبنان ،یمن ،بحرین ،عراق ،افغانستان

درس دوازدهم ........................................................................................(مفهومی )

1-فرد قدرتمند چگونه فردی است؟

فردی که با اراده و آگاهانه بتواند کنشی در سطح فردی و در سطح اجتماعی داشته باشد .

2- قدرت اجتماعی چگونه حاصل می شود ؟

هنگامی که فرد بتواند با استفاده از اراده ی دیگران و تحت کنترل قرار دادن اراده دیگران اهداف خود را محقق سازد .

3-در چه صورتی مقبولیت اجتماعی حاصل می شود ؟

زمانی که افراد با رضایت اراده ی خود را در اختیار دیگری قرار دهند .

4- در چه صورتی مشروعیت حاصل می شود؟

در صورتی که براساس حکم خدا و شریعت الهی ارزش ها و هنجارها در جامعه اعمال شوند و  حکم الهی محقق شوند.

5چراانسان موجودی قدرتمنداست؟ چون انسان کارهای خودراباعلم واراده انجام می دهد.

6انواع قدرت انسان راتوضیح دهید: 1- قدرت فردی: انجام کارهای فردی با آگاهی واراده 2- قدرت اجتماعی: وقتی بتوانیم اراده دیگران را تحت تاثیرخودقراردهیم قدرت اجتماعی داریم .

7قدرت فردی با قدرت اجتماعی چه تفاوتی دارد؟ - قدرت فردی محدودترازقدرت اجتماعی است وانسان ها بی نیاز از  دیگران نمی توانند به زندگی خودادامه دهند. 2- درقدرت فردی دیگران نقشی ندارند ودرقدرت اجتماعی دیگران موثرند. 3- درقدرت فردی نیازی به جلب رضایت دیگران نیست. ولی درقدرت اجتماعی نیازمند توافق وتبعیت دیگران هستیم.

8چراقدرت فردی انسان محدوداست ؟ مثال بزنید. چون انسان نمی تواند نیازهای خودرابه تنهایی انجام دهد وبرای نیازهای اولیه زندگی خود به کمک دیگران احتیاج دارد. مثلا کودک تامدتها باکمک دیگران به زندگی خودادامه می دهد حتی هنگامی که بااراده خود فعالیت هایی انجام می دهد  بی نیازازدیگران نیست.

9چه کسانی ازقدرت اجتماعی بیشتری برخوردارند؟ کسانی که درزندگی توان تاثیرگذاری بیشتری براراده ی دیگران دارند.

10ازچه راههایی می توان براراده دیگران تاثیرگذارد؟ اقناع ، تهدید ، تطمیع

11مقبولیت  درقدرت اجتماعی به چه معنایی است؟ رضایت نسبت به قدرت  دیگران وپذیرش وتبعیت از آن بامیل درونی

12تبعیت اراده ی یک انسان از انسان دیگر به چند صورت انجام می پذیرد؟ 1- تبعیت باکرهت یعنی تبعیت ناشی ازترس،تهدید وزور که برای گریزاز تنبیه انجام می شود(به دلیل قدرت طرف مقابل)2-تبعیت بارضایت یعنی  عمل به اراده ی دیگران ازروی میل درونی، بدون استفاده از زور (که دارای مقبولیت است. )

13اقتدار یعنی چه ؟ توانایی به اطاعت واداشتن دیگران بدون استفاده از زور، ترس وتهدید( توانایی  به کارگیری اراده دیگران با مقبولیت )

14قدرتی که بااکراه طرف مقابل انجام می شودتا چه زمانی می تواند ادامه داشته باشد؟ تازمانی که تهدید، زور وترس وجوداشته باشد.

15 مشروعیت قدرت  چیست؟  برچه مبنایی می باشد؟ قدرت براساس شریعتی که موافق حگم خداونداعمال می شود. برمبنای قوانین و  احکام الهی می باشد .

16درچه صورتی قدرت مقبول ودرچه صورتی قدرت مقبولیت ندارد؟  درصورتی که نسبت به اعمال قدرت رضایت وخواست مردم باشد قدرت مقبولیت دارد واگر اعمال قدرت بااکراه وبدون رضایت وخواست  مردم باشد قدرت مقبولیت ندارد.

17درچه صورتی قدرت مشروعیت دارد؟ ودرچه صورتی  مشروعیت ندارد؟ درصورتی که قدرت براساس شریغت وموافق حکم خداوندباشد مشروع است ودر غیراین صورت مشروعیت ندارد.

18مدارمقبولیت بامدارمشروعیت چه تفاوتی دارد؟ مدارمقبولیت قدرت، خواست واراده  مردم  بارضایت است ولی مدار مشروعیت حق وباطل بودن است براساس حکم و اراده ی  تشریعی خداوند.

19 درچه صورتی قدرت هم مقبولیت وهم مشروعیت دارد؟  درصورتی که خواست  وارده ی مردم مطابق با حکم الهی واراده ی تشریعی خداوندباشد.

20درچه صورتی اقتدار غیرمشروع به وجود می آید؟ هنگامی  که قدرت برخلاف حکم وقانون الهی باشد وتبعیت ازقدرت هم از روی رضایت باشد.

21 درچه صورتی قدرت  مشروع فاقد مقبولیت  است ؟ مثال بزنید . وقتی قدرت براساس حکم وقانون الهی برفردی اعمال شود که به اکره آن را می پذیرد. مانند مجرمی که دستگیر شده  وحکم براو اجرامی شود.

22آیا درجامعه ای که فرهنگ عمومی مردم فرهنگ دینی باشد قدرت نامشروع می تواند مقبولیت داشته باشد ؟ خیرچون مردم به حکم الهی اعتقاددارند اگرقدرتی نامشروع وضداحکام الهی باشداز مقبولیت ورضایت مردم بی بهره می شود. 

 

..........................................................................................(سوالات عملکردی )

1-از چه زمانی احساس قدرت کرده اید ؟

از وقتی که توانایی انجام عملی را آگاهانه و با اراده در خود احساس کردم به قدرت فردی خود پی برده ام و وقتی توانستم رهبری گروه دوستانم را برعهده گیرم و ان ها را تحت تاثیر اراده خود قرار دهم پی به قدرت اجتماعی ام  بردم.

2-تا چه زمانی رهبران سیاسی از قدرت اجتماعی برخوردارند؟

تا زمانی که می توانند بر اراده ی مردم تاثیر گذارند و قدرت فردی آن ها را در اختیار اهداف خود به کار گیرند .

3-آیا شخصیت های سیاسی منفی در طول تاریخ از مقبولیت و اقتدار برخوردار بوده اند؟و این مقبولیت منجر به مشروعیت شده است ؟

شخصیت های سیاسی تاثیر گذار و منفی در طول تاریخ وجود داشته اند که توانسته اند به علل مختلف توده های مردم را در خدمت امیال شخصی به خدمت بگیرند (مانند هیتلر ) و لی چون مقبولیت برمدار خواسته ی انسان هاست وچنین مقبولیتی بر مدار حکم خداوند نیست نمی تواند همزمان مقبول و مشروع باشد و تنها از مقبولیت و اقتدار برخوردار است .

4-آیا هرنوع تبعیت از دیگران و واگذاری اراده موجب ایجاد اقتدار می شود ؟

خیر اگر تبعیت با رضایت و میل درونی همراه باشد اقتدار حاصل می شود و تبعیت با کراهت که همراه با تهدید و ترس باشد قدرت ایجاد می کند ولی اقتدار به همراه ندارد.

5- جوامعی مثال بزنید که تنها از مقبولیت برخودارند وجوامعی مثال بزنید که از مقبولیت و مشروعیت همزمان برخوردار باشند .

برخی از جوامع غربی مقبولیت مردمی دارند ولی از آنجاکه بر مدار شریعت و موافق با حکم خداوند نیستند فاقد مشروعیت هستند ولی حکومت نبی اکرم (ص) همزمان مقبول و مشروع بود .

6- جامعه ای در طول تاریخ مثال بزنید که ابتدا هم از مشروعیت و هم از مقبولیت برخوردار بود ولی پس از مدتی از مقبولیت آن کاسته شد ؟

حکومت حضرت علی (ع) هرچند با تاخیر شروع شد با رضایت مردم همگام با حکم خداوند بود ولی پس از اینکه ایشان احکام الهی را با قاطعیت اجرا فرمودند بسیاری از دنیا طلبان نسبت به ایشان رضایت خود را از دست دادند و این موجب شد که حکومت حضرت بر مدار مشروعیت با مقبولیت کمتر ادامه یابد .

7-در جامعه ای که فرهنگ دینی دارد رابطه مقبولیت و مشروعیت قدرت سیاسی چگونه است ؟

در جامعه ی دینی با توجه به این که  حکومت مشروع برگرفته از احکام الهی است  و با ارزش های اجتماعی مردم مطابقت دارد همزمان حکومت مقبولیت ومشروعیت دارد .

درس سیزدهم ..................................................................(سوالات مفهومی )

1-سیاست به چه منظوری تدوین می شود ؟

جهت تحقق هر هدفی کنش ها و روش هایی باید تدبیر یافته و سازمان یابد که چگونگی این سازمان دهی را سیاست در معنای عام می گویند.

2-سیاست در معنای خاص به چه معناست ؟

برنامه ریزی و کنش هایی که منجر به ایجاد قدرت ،کنترل و هدایت قدرت می شود سیاست در معنای خاص است .

3-حکومت چگونه شکل می گیرد؟

وقتی عواملی بتوانند سازو کارهای سیاسی جهت اعمال قدرت را در دست بگیرند و سیاست در معنای خاص تحقق بخشند حکومت شگل گرفته است.

4-حکومت با چه ابعاد و مراحلی به اعمال قدرت می پردازد؟

قوه مقننه به وضع قوانین می پردازد و قوه مجریه آن را اجرا می کند و قوه قضائیه برحسن اجرای این قوانین نظارت می کنند .

5- جامعه ی بی قانون و بی حکومت چگونه جامعه ای است ؟

جامعه ای که اعمال قدرت در آن بدون برنامه ریزی عمومی و خاص مقبول و مشروع باشد .

6-نظام سیاسی در دیگر نظام های فرهنگی ، اقتصادی چگونه تاثیر می گذارد ؟

نظام سیاسی با اعمال قدرت زمینه تحقق عقاید و ارزش های فرهنگی و امکان فرصت ها و تحرک اجتماعی را ایجاد یا سلب می کند .

7-چگونه نظام سیاسی امکان تحرک اجتماعی را دریک جامعه فراهم می کند ؟

یک نظام سیاسی بر اساس ارزش هایی که پذیرفته است قوانینی را وضع و اجرا می کند که به اقشار خاصی از جامعه امکان تحرک اجتماعی می دهد که گاهی شامل اقشاری دیگر از جامعه نمی شود.

8-نظام های سیاسی مختلف براساس چه ارزش هایی با یکدیگر مقایسه می شود ؟

مفاهیم حقیقت استقلال ،امنیت ،عدالت،رفاه ،سعادت ،آزادی ارزش هایی هستند که چنین مقایسه ای را امکان پذیر می کنند .

9-مفاهیمی همچون عدالت ،امنیت ،آزادی و.....در نظام های سیاسی مختلف معانی یکسانی دارند؟

خیر هریک از این مفاهیم در جهان بینی دنیوی جنبه مادی ،حسی ،تجربی و سکولار دارند ولی در جهان بینی دینی به جهان طبیعت و حسی محدود نمی شوند و جنبه عقلانی و فوق طبیعی و وحدانی دارندو توسط انسان تفسیر نمی شوند.

10سیاست درمعنای عام ودرمعنای خاص راتوضیح دهید:

هرنوع سازماندهی قدرت درجامعه ونظام اجتماعی کل سیاست درمعنای عام است و سازماندهی قدرت  درنظام سیاسی ، سیاست به معنای خاص است.

11ازچه طریقی حکومت سیاست های نظام رااعمال می کند؟

1-ازطریق وضع قانون توسط قوه مقننه2- اجرای قانون توسط قوه مجریه(دولت) 3- ازطریق نظارت برقانون توسط قوه قضائیه

12جامعه ی بی حکومت وبی سیاست چگونه جامعه ای است؟

جامعه ی بی قاعده که دررفتارهای اجتماعی دچارهرج ومرج شده وبدون امنیت درحال فروپاشی است.

13حکومت وسیاست چه ارتباطی بایکدیگردارند؟

سیاست سازوکاراعمال قدرت است که بدون حکومت امکان تحقق ندارد. تاحکومتی برقرارنشود سیاستی اجرانمی شود.

14نظام فرهنگی چه تاثیر وارتباطی با سیاست دارد؟

نظام فرهنگی ازدوطریق برنظام سیاسی تاثیرمی گذارد :1- ارزش ها وعقایدنظام سیاسی راتعیین والویت بندی می کند 2- باتایید نظام سیاسی به آن مقبولیت می دهد یا با تاییدنکردن نظام سیاسی آن رااز مقبولیت می اندازد.

15سیاست چه تاثیر وارتباطی بافرهنگ دارد؟

اگرنظام سیاسی بااستفاده ازمدیریت خود برارزشهای فرهنگی جامعه وفادارباشدفرهنگ توسعه می یابد درغیراین صورت فرهنگ دچارتزلزل وبحران هویت می شود.

16نظام اقتصادی چه تاثیری برنظام سیاسی دارد؟

باتامین  هزینه های نظام سیاسی وحمایت از آن قدرت نظام سیاسی را تحکیم می بخشدیا با ایجادبحران واقعی یا کاذب نظام سیاسی رادچارفروپاشی می کند.

17نظام فرهنگی چه تاثیر ورابطه ای با نظام اقتصادی دارد؟

نظام فرهنگی با ارزش ها وعقایدی که به وجود می آورد فعالیت های اقتصادی را  هماهنگ و موثر می سازد مثلا  مفاهیم ذکات، خمس ، احکام ارث، مضاربه ، مزارعه ، جعاله،حذف ربا،وقف و....به سازماندهی فعالیت های اقتصادی  کمک می کندوموفقیت نظام اقتصادی رافراهم می کند.

18نظام سیاسی چه تاثیر ورابطه ای با نظام اقتصادی دارد ؟

نظام سیاسی با ایجاد قوانین وارزش های اقتصادی برنظام اقتصادی تاثیردارد مثلا اگررویکرد نظام سیاسی درجهت بازارآزاد وحاکمیت سرمایه باشد برشکاف طبقاتی می افزاید وتحرک اجتماعی را سلب می کندیا ازگردش ثروت بین قشرهای محدودجامعه پیشگیری می کند ورفاه جامعه را می افزاید.

19چندنمونه از ازارزش ها واهدافی که نظام های سیاسی دنبال می کنندرانام ببرید.

عدالت ، امنیت،استقلال،رفاه،عزت، سعادت، فضیلت، سلطه برطبیعت ودیگران، حکومت جهانی

20چگونه نظام های سیاسی ارزش ها وآرمان های خودرابرمی گزینند؟وبه داوری ارزشی می پردازند؟

براساس جهان بینی وعقاید خود نسبت به داوری ارزشی وانتخاب ارزش ها می پردازند.

21جهان بینی نظام های سیاسی دنیوی چه ویژگی هایی دارد؟

1- معرفت علمی رابه دانش حسی وتجربی محدود می دانند. 2- هریک از ارزش های اجتماعی فقط دراین دنیا قابل دسترسند.3-  به دلیل  تجربی بودن وحسی بودن نمی توانند داوری ارزشی نسبت به سیاست ها داشته باشندوداوری شان صرفا شخصی است و تفسیرشان  ازارزش ها دنیوی واین جهانی است.

22جهان بینی نظام های سیاسی غیردنیوی  چه ویژگی هایی دارد؟

- جغرافیای هستی محدودبه جهان طبیعت نیست وشناخت علمی فقط تجربی وحسی نیست . 2- ضمن توجه به آثاردنیوی ارزش های اجتماعی به ابعاد فوق طبیعی ومتعالی نیز توجه دارند. 3- ازشناخت وحیانی وعقلانی درتفسیرعلمی استفاده می کنند.

22کدام جهان بینی می تواند نظام های سیاسی را داوری ارزشی کند؟ چرا؟

جهان بینی که ازشناخت وحیانی وعقلانی در شناخت علمی استفاده می کند وجغرافیای آن محدودبه جهان طبیعی نیست وبه ارزش های فوق طبیعی ومتعالی نیز معتقداست.

23درچه صورتی نظام فرهنگی به نظام سیاسی مقبولیت می دهد؟

اگرعملکردنظام سیاسی درجهت عقاید وارزش های فرهنگی جامعه باشد

00000000000000000000000000000000(سوالات عملکردی )

1-حکومت جمهوری اسلامی ایران برچه مبنای شکل گرفت و سیاست در آن چگونه اعمال می شود ؟

از آنجایی که حکومت ایران در جامعه دینی به وجود آمده ارزش های خود را از احکام الهی گرفته و عوامل اجرایی ان به دنبال تحقق ارزش ها و آرمان الهی هستند لذا قدرت سازمان یافته جهت تحقق این اهداف اعمال می شود .

2-چگونه نظام سیاسی ایران نظام فرهنگی کشور را هدایت می کند ؟

نظام سیاسی ایران به نظام فرهنگی اجازه نشر ارزش هایی را که با اصول ارزش های فرهنگی اسلام مطابقت ندارد و از آن عدول می کند مقابله می کند تا جامعه از بحران ،تزلزل و تعارض فرهنگی دور بماند .

3-نمونه ای از سازمان های اقتصادی مثال بزنید که متناسب با نطام سیاسی جمهوری اسلامی به وجود آمده باشد .

صندوق های قرض الحسنه بر اساس ارزش های دینی توسط نظام سیاسی ایجاد شده اند.

4-رویکرد جهان بینی معنوی بهد نظام سیاسی چگونه است ؟

اعمال قدرت محدود به جهان طبیعت نمی شود و کل جغرافیای هستی را دربر می گیرد و فراتر از روش های حسی تجربی به وجود می آید . اعمال قدرت می کند .

درس چهاردهم ..................................................................(سوالات مفهومی )

1-    براساس چه ملاک هایی می توان نظام های سیاسی راطبقه بندی کرد؟

براساس الف) تعدادافرادتاثیرگذاروتصمیم گیردرحکومت (1- حکومت یک نفر2- حکومت چندنفرمحدود3(اقلیت)- حکومت اکثریت مردم )ب) روش تصمیم گیری وتاثیرگذاری (1- براساس اغراض،خواسته هاوتصمیمات شخصی   2- براساس فضیلت وموازین عقلی برمدارحقیقت) ج ) دینی یادنیوی(1-حکومت هایی که برمداراحکام وقوانین الهی هستند. 2-حکومت هاونظام های سیاسی سکولارودنیوی)

2-   براساس دیدگاه ارسطو نظام های سیاسی که یک نفردرآنهاحاکمیت دارندچنددسته اند؟ 1- نظام سیاسی مونارشی که حکومت یک نفربراساس فضیلت ومدارحقیقت است .  2- استبدادی( تیرانی )یا دیکتاتوری که حکومت یک نفربراساس خواست ومیل شخصی خوداست.

3-   دموکراسی وجمهوری ازدیدگاه ارسطوراتعریف کنید.

حاکمیت  اکثریت مردم درصورتی که برمدارخواسته های آنها باشددموکراسی نامیده می شود.حکومتی که اکثریت مردم آن براساس حقیقت وفضیلت درنظام سیاسی حضورداشته باشندحکومت جمهوری است.

4- ازنظرارسطوچه تفاوتی بین نظام سیاسی دموکراسی وجمهوری وجوددارد؟

 جمهوری حاکمیت اکثریت براساس فضیلت وحقیقت است ولی دموکراسی براساس  خواست ومیل اکثرافراد به دورازحقیقت است.

5-جوامع فاضله وجاهله  ازدیدگاه فارابی چگونه جوامعی هستند؟

مدینه فاضله جامعه الهی براساس سنت وقانون الهی بانظربه حقیقت واراده الهی باکمک عقل ووحی است.مدینه جاهلی ارزش هایش عقلانی، الهی و وحیانی نیست.ارزش هایش ارزشهای دنیوی می باشد.

6- لیبرالیسم یعنی چه ؟

 اباحیت ومباح دانستن همه امور برای انسان .آزادی انسانها مرجع تمام ارزش ها وآرمان های اجتماعی است.

7- لیبرالیسم باکدام فرهنگ ورویکرد سازگاراست؟

فرهنگ غرب ورویکرد دنیوی به عالم هستی وانکارشناخت علمی ارزشهای اجتماعی

8- چرا پیروان لیبرال دموکراسی دچار تناقض وپارادوکس هستند؟

چون ازیک سو معتقدندکسی که ازحدودنظام سیاسی لیبرالیسم خارج شود شایسته دریافت رای  نیست وازسوی دیگر فرد لیبرال آزاداست که هرنوع عقیده ای راداراباشدواین دوبایکدیگر جمع نمی شوند.(باکسانی که عدالت رابرتراز آزادی می دانند راحت برخورد نمی کنند وآنهارا طردمیکنند.)

9- دراندیشه لیبرال دموکراسی مشروعیت وجوددارد؟

خیرچون ملاک مشروعیت یعنی  حقیقت وشناخت الهی راقبول ندارند.

10- مفهوم جمهوری اسلامی چیست؟

جمهوری به معنای رسمیت داشتن حضورمردم درنظام سیاسی .اسلامی یعنی فعالیت اجتماعی سیاسی مردم برمبنای عقاید وارزش های اسلامی است.

11- درعقایداسلامی مقررات چگونه تعیین میشوند وشکل می گیرند؟

بااراده ومشیت خداوند نه مردم وانبیا واولیا، با دووسیله عقل ووحی  مسولیت ما انسانها فقط شناخت احکام واجرای آن است ما درایجادمقررات اسلامی  اراده واختیاری نداریم .

12-  تعدادی از ارزش های اجتماعی  اسلامی رانام ببرید :

عدالت،آزادی،استقلال،امنیت ، تامین اجتماعی، نفی وابستگی ، عقلانیت ، مشورت،

13-دیدگاه هستی شناسی توحیدی را توضیح دهید:

ارزش های اجتماعی اسلامی باوجودی که ناظربه مسایل دنیوی هستندتفسیری دنیوی وسکولارندارند بلکه الهی هستند وموجب تقرب الهی می شوند.

14- وظیفه امت اسلامی چیست ؟ خودداری ازپذیرش طاغوت وقدرت های غیرالهی و فعالیت درشکل گیری امامت و ولایت براساس موازین اسلامی هوشمند

15-ویژگی های شاخص نظام سیاسی جمهوری اسلامی که در جهان اسلام مورد توجه قرا ر گرفته است ،چیست ؟

خودداری از اطاعت از طاغوت و قدرت های غیر الهی ایجاد حس مسئولیت در برابر امامت و رهبری امت

اعمال قدرت براساس اراده و مشیت خدا نفی وابستگی و سلطه بیگانگان گسترش عقلانیت ذاتی و توسعه معرفت نسبت به اسارا و حقایق آفرینش تحقق ارزش ها و آرمان های الهی اعمال قذرت بر مبنای سیره نبوی

 

 

............................................................................................. (سوالات عملکردی  )

1-چه تفاوتی بین جمهوری اسلامی با دموکراسی های غربی مشاهده می کنید ؟

جمهوری اسلامی شیوه حکومت داری خود را براساس فضیلت الهی ترتیب داده که اکثریت ازآن حمایت می کند و لی دموکراسی های غربی براساس ارزش های سکولار اداره می شود .

2-برای هریک از انواع نظام های سیاسی فرد گرا ،جمع گرا ،فضیلت خواه و خواسته شخصی مثال بزنید.

حکومت های فردگرایی که براساس فضیلت شکل گرفته اند ( مونارشی ) :حکومت نبی اکرم (ص)در مدینه و حکومت حضرت صاحب الزمان (عج).حکومت فرد گرایی که براساس میل شخصی است (استبدادی ): حکومت های پادشاهی حکومت هایی که اقلیتی براساس فضیلت شکل گرفته اند (آریستو کراسی ): حکومت یونان باستان .حکومت اقلیت بر اساس خواسته شخصی (الیگارشی):حکومت های کمونیستی .حکومت اکثریتی که برمبنای فضیلت است (جمهوری ): جمهوری اسلامی ایران حکومت هایی که اکثریت مردم بر اساس ها و هوس شکل گرفته اند (دموکراسی ): حکومت های غربی

3-پارادوکس اقتصادی و سیاسی در جامعه لیبرال دموکراسی غرب مثال بزنید ؟

ازیک سو به آزادی اندیشه و انتقال آزاد سرمایه و کنترل قیمت توسط عرضه و تقاضا اعتقاد دارند و از سوی دیگر کسانی که مستقل و به دور از وابستگی های حزبی و سیاسی باشند دارای آزادی عملکرد نیستند .