کنکوریاالمپیادهوش

 

                  ازدیربازادامه تحصیل برای جوانان ایرانی جذابیت ویژه ای داشته است ورقابت برای ورود به مراکز آموزش عالی وجودداشته است.درگذشته ،سال به سال با توجه به افزایش جمعیت داوطلبان ،رقابت فشرده ترمی شد.درسال های اخیرکه باافت جمعیت داوطلبان روبه روبوده ایم بازشاهدسخت ترشدن رقابت وپیچیدگی بیشترسوالات کنکورهستیم که شایدیکی ازدلایل آن نزدیک ترشدن سطح علمی مناطق مختلف کشوربایکدیگرباشد.مثلا دردهه شصت که کلاس های کنکوروآزمون های آمادگی مرسوم نبود ودانش آموزان درسطح کشورفقط به کلاس های مدرسه ،توانایی های دبیران ،توان وعلاقه خودمتکی بودنددرشهرمان شاهدقبولی بسیاربالایی دررشته های پزشکی،مهندسی  وحقوق دانشگاه های برترکشوربودیم.زیرا بسیاری ازمناطق کشوریاازدبیران غیرمرتبط بارشته تحصیلی برخورداربودندیاامکانات وفضای مناسب آموزشی درخورتوجهی نداشتند ولی اینک دیگرمناطق ازنظر نیروی انسانی باضعف کمتری روبه روهستند وازسوی دیگرنواقص احتمالی راازطریق وسایل کمک آموزشی ازجمله سی دی های آموزشی وکتب کمک درسی وآزمون های متنوع کشوری برطرف می کنندوفاصله آنهاباماکمترشده است.ازسوی دیگررقابت فشرده بین داوطلبان شرایط رابه گونه ای به وجودآورده است که طراحان سوالات کنکورحیطه های شناختی رابه خوبی رعایت نمی کنند.سوالی که بدنه ی اصلی آن پنج سطروهرگزینه ی آن دویا سه سطرباشدوحجم کل کلمات سوآل وپاسخ های آن بیش ازدویست وپنجاه کلمه باشدچقدرزمان برای خواندن ویافتن پاسخ ،نیازدارد؟آیامی توان مثلا سوال زیست شناسی یااقتصادکه درحدیک صفحه ی دفترچه کنکوراست رادرهفتادوپنج ثانیه خواندوپاسخ داد؟وقتی شاخص ترین دبیران اعتراف می کنندکه درزمان تعیین شده نمی توانندبه تمامی سوالات پاسخ دهندصحیح است که ماازدانش آموزانمان انتظارداشته باشیم دراین زمان بسیارکم بتوانندکاملا پاسخگوباشنددرحالی که  کوله باری ازاسترس نیزبه همراه دارند؟ دردهه های شصت وهفتاد داوطلبان برتردربیشتردروس حدود100درصدسوالات راپاسخ می دادند واین درصدپاسخگویی دردهه هشتاد کاهش یافت به گونه ای که دردهه نود به حدودهفتادیاشصت درصدتنزل یافته است.آیامی خواهیم پایه ای ازاطلاعات دانش آموزان رابسنجیم که درآینده تحصیلی آنان موثراست یا می خواهیم  هوش آنها رادرسطح المپیاد بسنجیم؟معمولا دانش آموزان ما درجلسات امتحانات مدرسه برای هرسوال محاسباتی حدودهشت الی ده دقیقه فرصت دارندحال همان سوالات رابا یکی دونکته انحرافی ترکیب می کنند وانتظاراست که درهفتادوپنج ثانیه به آن پاسخ داده شود.هرسال بین معدل نهایی خردادماه سال سوم دانش آموزان با رتبه ونمره کل آنهادرکنکورفاصله دیده می شدوامسال بادقت بیشترحداقل برای نگارنده محرز شد که این فاصله غیرمنطقی است ،به گونه ای که ازبین حدود سیصدوهفتاد کارنامه کنکوری که مشاهده کردم پنجاه وچهارنفرازداوطلبان، معدل کتبی خردادماه امتحانات نهایی شان بالای هجده بوددرحالی که رتبه ی کنکورآنها بالای بیست وپنج هزاربود(خصوصا دررشته علوم تجربی). حال سوالات اساسی این است که آیاسوالات امتحانات نهایی آموزش وپرورش بسیارساده وباروایی نامناسب است ؟یا سوالات کنکورفراترازحدتوان داوطلبان کنکوراست؟چرادانش آموزی که معدل کتبی امتحانات نهایی اش  نزدیک به بیست است وهفته ای حدود شصت ساعت مطالعه داشته است و ازکلاس های کنکور استفاده کرده رتبه ی حدود شش هزار درکنکورکسب می کند؟ کجای کاراشکال دارد؟چراداوطلبی که یک سال دیگرپشت کنکورمی ماند وبالای دوهزارساعت به مطالعه وتست می پردازد درسال دوم رتبه اش با سال قبل تفاوت زیادی نمی کند؟امسال دانش آموزانی که فقط با تست های کنکورسال های قبل کارکرده بودنددردروس زیست شناسی،شیمی،فیزیک ،اقتصادغافلگیرشدندزیراسوالات ازریتم سال های قبل پیروی نمی کردوهمین موجب استرس های زیادی برای داوطلبان درجلسه کنکورشد.به هرروی سال به سال مراکز آموزشگاه های کنکور زیادتروگسترده ترمی شوند وسوالات کنکورهم سخت تر واسترس داوطلبان بیشتر.درفرصت های آینده بازبه این موضوع وراه حل های برون رفت ازاین معضل اشاره خواهیم کرد.